ئێواره‌ی ئه‌مرۆ ده‌زگای کەشناسی کوردستان پێشبینی كه‌ش و هه‌وای راگه‌یاند پێشبینی باران بارین ده‌كات.

پێشبینی :ئاسمانی ئێستای ناوچەجیاجیاکانی ھەرێمی کوردستان بوونی بارستە ھەوری (cumulonimbus ) چالاک لەئاسمانی ناوچەکانی سنوری باکوری رۆژئاوا و باکوری رۆژھەڵاتی ناوچە شاخاوییەکانی پارێزگای ھەولێر باشوری پارێزگای موسڵ باکوری پارێزگای سلێمانی و سنوری ئیدارەی راپەرین کۆمەڵێک بارستە ھەور چالاکبوون کە پێشبینی ھەورە بروسکە و باران بارینی لێدەکرێت بەبری جیاجیا و کەم.

 

 ئێواره‌ی ئه‌مرۆ له‌كاتی داخستنی ده‌رگای بازاری ئاڵوگۆری دراو ، نرخی دۆلار به‌رامبه‌ر دیناری عێراقی به‌رز بویه‌وه‌، دوای ئه‌وه‌ی ئه‌مرۆ به‌یانی (100) به‌ (120) هه‌زار و (150) دینار مامه‌ڵه‌ی پێوه‌ كرا و نرخی دراوه‌ بیانیه‌كان به‌م شێوه‌یه‌ بوو :

(100) پاوه‌ن (152) هه‌زار دینار

(100) یۆرۆ (133) هه‌زار و (500) دینار

(100) دۆلار (120) هه‌زار و (250) دینار

(100) لیره‌ی توركی (20) دینار

(100) هه‌زار تمه‌نی ئێرانی (8) هه‌زار و (750) دینار

 


وەزارەتی دەرەوەی سوریا ئەمرۆ بڵاویكردەوە كە لەباڵوێزخانەی عێراقەوە پێیان راگەیەنراوە كە كەشتی فرۆكەیان بۆ دیمەش راگرتوە.


لەبەیاننامەیەكدا وەزارەتی دەرەوی سوریا بڵاویكردوەتەوە لەباڵویزخانەی عێراقەوە لەدیمەش پێیان راگەیاندوین كە هێڵی ئاسمانی عێراق گەشتەكانی بۆدیمەش بۆكاتیكی نادیار راگرتوە.


جێگەی ئاماژەیە لە دوای رووداوەكانی 2011سوریاوە تا ئێستا بارو دۆخی ئەو ولاتە ئاسای نەبوەتەوە عێراقیش گەشتە ئاسمانیەكانی بۆئەو ولاتە راگرتوە.


أ.س

له‌ راگه‌یاندراوێكدا وەزارەتی دەرەوەی به‌حرێن ، داوای  لە هاووڵاتیانی دەکات کە بەپەلەهه‌ردوو وڵاتی  وڵاتی عێراق و ئێران جێبهێڵن.

 وەزارەتی دەرەوەی بەحرێن ئه‌مرۆ شه‌مه‌ له‌ راگه‌یاندراوێكدا  داوای له‌ هاووڵاتیانی وڵاته‌كه‌ی كردوه‌ کە لە نێو خاکی عێراق و ئێراندان و داوایان لێ دەکات بە پەلە ئەو دوو وڵاتە بەجێبهێڵن، وه‌ داوای كردوه‌ خۆیان بەدوور بگرن لە گەشتکردن بۆ هەردوو وڵاتی عێراق و ئێران.

وەزارەتی دەرەوەی بەحرێن هۆکاری ئەم بڕیارەی بۆ ئەوە گەڕاندووەتەوە کە لە ئێستادا دۆخی ناوچەکە جێگیر نییە.

 

 

 

عمر علی محمد

بۆ یەكەمجار لە دوای هەشت ساڵ واتە لە ساڵی 2011، هەتا ئێستا دوو پارێزەر توانیان چاویان بە ئۆج ئالان بكەوێت، رێگەدانی دەوڵەتی توركیا بۆ ئەم چاوپێكەوتنە دوای دەیان جار داواكاریی پەیەدە و رێكخراوەكان و ئەندام پەرلەمانەكان و كەسایەتیە كوردە جیاوازەكانی توركیا هات.

شایانی باسە لە ئێستاشدا نزیكەی 3000 زیندانی مانیان لە خواردن گرتوەو داوای بینین و ئازادی ئۆج ئالان دەكەن، لەلایەكی ترەوە رێگەدانی دەوڵەتی توركیا بەم چاوپێكەوتنە پێش رۆژێك بوو لە دەركردنی بڕیاری دوبارەكردنەوەی هەڵبژاردن لە ئەستەنبوڵا لەلایەن كۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەكان لە توركیا.

رێگەدانی دەوڵەت لەم كاتەدا بەتایبەتی لەدوای راگەیاندنی ئەنجامی هەڵبژاردن و لەدەستدانی پێنج گەورەشاری توركیا بەتایبەتی ئەنقەرە و ئەستەنبوڵا كاریگەری گەورەی لەسەر پارتی داد و گەشەپێدان هەبوو، بەتایبەتیش لە دەستدانی گەورە شارێكی وەك ئەستەنبوڵا كە ماوەی 25 ساڵە لەژێر دەستیدایە كارێكی ئاسان نیە، ئۆردوغان لەدوای راگەیاندنی ئەنجامی هەڵبژاردنی شارەوەكانیەكان، وتی: پەیامی گەلمان پێگەیشت دەزانین هەڵەكانمان چیین، لێرەوە دەبینین ئەكەپە لە هەوڵی ئەوەدایە هۆكاری شكستەكانیان لەو دوو گەورە شارەدا بدۆزێتەوە، بە سەرنجدان لە هەڵبژاردنەكانی پێِشوو لە پەرلەمان و سەرۆكایەتی دەبینین لە توركیاداو بەتایبەتیش لە ئەنقەرە و ئەستەنبوڵا دەنگەكانی ئۆپۆزسیۆن لە سنورێكی دیاریكراودا بووەو توانای ئەوەیان نەبووە شكست بە ئەكەپە بدەن، بەڵام ئەمجارەیان كە جەهەپە توانی لە هەڵبژاردنەكانی شارەوانیەكاندا ئەو دوو شارە لەدەستیان دەربهێنن جێگەی هەڵوەستەكردن و لەسەر وەستان بوو.

هادەپ لە هەڵبژاردنی شارەوانیەكاندا هەرچەند هاوپەیمانیەتێكی ئاشكرای لەگەڵا جەهەپە و هاوپەیمانێتی گەلدا نەبوو، بەڵام پێدەچوو رێكەوتنێكی نهێنی هەبێت بەوەی كە لەو شارە گەورانەدا كە جەهەپە بردیەوە دەنگیان بە ئەوان دابێت، چونكە لە ئەو شارانەدا بەتایبەتی ئەنقەرە و ئەستەنبوڵا كورد پاڵێوراوی نەبووە، لەبەرئەوەش كە دەنگدەری كورد لە ئەستەنبوڵا نزیكەی دوو ملیۆن دەبن دەتوانن وەك كارتێكی فشاری بەهێز كاربكەن و شكست بە ئەكەپە بدەن.

لەم كاتەدا كە لەسەر داوای ئەكەپە ئەنجامی هەڵبژاردنەكانی ئەستەنبوڵا هەڵوەشێنراوەتەوە، كەواتە دەبێت ئەكەپە بۆئەوەی بتوانێت بیباتەوە دەبێت بەخۆداچوونەوە ئەنجام بدات و هاوپەیمانیەتیەكی نوێ‌ دروست بكات، دەنگی كورد لە توركیادا بۆ ئەكەپە زۆر گرنگ و ستراتیجیە، چونكە سەرەڕای گوتارە توندەكانی ئۆردوغان و بەرپرسەكانی دژ بە كورد و بەستنی رێكەوتنی ستراتیجی لەگەڵا توركە نەتەوە پەرستەكانی وەك مەهەپە، بەڵام سەرەڕای ئەوەش سەركەوتنی ئەكەپە لە هەڵبژاردنەكانی پەرلەمان و سەرۆكایەتی و بردنەوەی لە گۆڕینی دەستوری پەرلەمان بۆ سەرۆكایەتی بە پشتیوانی كورد بووە. لەبەرئەوە ئەگەر كورد پشت لە ئەكەپە بكات لە هیچ هەڵبژاردنێكدا سەركەوتن بەدەست ناهێنێت، داود ئۆغڵۆ لە رەخنەكانیدا لە ئەكەپە پێشتر وتبووی هاوپەیمانێتی ئەكەپە لەگەڵا مەهەپە زیانی زۆری بە ئەكەپە گەیاندووە، چونكە لەلایەك لە زۆر جێگەدا مەهەپە جێگەی بە ئەكەپە لێژ كردووە، پێدەچێت بۆ هەڵبژاردنی ئەمجارە ئەكەپە زۆر متمانەی بە مەهەپە نەبێت كە لە ئەستەنبوڵدا دەنگی پێ‌ بدات، لەبەرئەوە لە ئێستاوە بەشوێن بەدیلێكدا دەگەڕێت كە ئەویش كوردە.

ئۆج ئالان لەم دیدارەدا لە رێگەی پارێزەرەكانەوە جارێكی تر جەختی كردەوە لەسەر گفتوگۆو رێگە چارەی ئاشتی و ووتی لەم قۆناغە مێژووییە هەستیارەی كە پێیدا تێپەر دەبین، پێویستە دەست بدەینە ئاشتەواییەكی كۆمەڵایەتی قووڵ، ئەویش لە پێناو چارەسەری گرفتەكان ،لە ئێستادا زۆر پێویستمان بە شێوازی دانوستانی دیموكراسیانە هەیە كە دوربێت لە هەمو كلتورێكی جەمسەرگیری و پێكدادان ،هەروەها ووتی دەتوانین كێشەكانی توركیا و ناوچەكەش لەرێگەی هێزی نەرمەوە واتە عەقڵ و سیاسەت و هێزی كولتورەوە چارەسەر بكەین، نەك هۆكاری توندوتیژی و لەپێش هەموشیانەوە جەنگ ، لە رۆژئاواش داوای لە پەیەدە كرد كە لە جیاتی شەڕ و توندوتیژی پەنا بۆ گفتوگۆو ئاشتەوایی بەرن و هەست بە هەستیاری توركیاش بكەن لە ناوچەكەدا.

ئۆج ئالان لە بەهاری 2013 دا گوتارێكی رونی هەبوو بۆ ئاشتی و گەشەپێدانی خەباتی مەدەنی و سیاسی و چەك دانان و دەستكردن بە خەباتی مەدەنی، بەڵام ئەوكاتە لەلایەن باڵێكی ناو پارتی كرێكاران ئەم رایە قبوڵا نەكراو ئەكەپەش بەهۆی هاوپەیمانێتی لەگەڵا مەهەپە بە تەواوی پرۆسەی ئاشتی و كرانەوەی دیموكراسی پشتگوێ‌ خست و پەنای بۆ لۆژیكی هێزبرد، لە ساڵی 2015 هەتا ئێستا كە شەڕ دەستی پێكردۆتەوە بێجگە لە رژانی خوێنێكی زۆرتر و وێرانبوونی زۆر ناوچەی كوردستان و وەستانی گەشەپێدان لە ناوچەكەدا، ئەم شەڕانە بۆ هیچ یەك لە كورد و دەوڵەت هیچ سود و قازانجێكی نەبووە، بەڵكو ئەوەی سودمەند بووە، هەندێك هێزی ئۆپۆزسیۆنی ناو توركیا بووە بەتایبەتی جەهەپە، هەروەها ئی پارتی و مەهەپەش لەلایەكی ترەوە. كەواتە لێرەدا ئەو دوو هێزەی كە لە شەڕ زیانمەند بوون هادەپ و ئەكەپە بوون.

لەلایەك ئۆج ئالان دەركی بە ئەو راستیە كردووە كە كورد لە ئاشتیدا سودمەند دەبێت و دەتوانێت گەشە بكات و رۆڵی كارای لە بواری سیاسیدا هەبێت، لەلایەكی تریشەوە ئەكەپە گەیشتۆتە ئەو بڕوایەی كە ناكرێت دەنگدەری كورد فەرامۆش بكرێت و پێویستە جارێكی تر دەروازەیەك بەڕووی كورددا بكاتەوەو رێگەدان بە بینینی ئۆج ئالان و بڵاوكردنەوەی پەیامە نوێیەكی بۆ گەلانی توركیا، مانای سەرەتای ئامادەیی دەوڵەت دەردەخات بۆئەوەی كە سەرلەنوێ‌ دانوستان دەست پێ‌ بكاتەوەو لاپەڕەیەكی نوێ‌ لەگەڵا كورددا هەڵبداتەوە، بەڵام دەبێت هادەپیش جۆرێك لە نەرمی بنوێنێت و پەكەكەش ئامادەی بەخۆداچوونەوەو هەڵدانەوەی پەڕەیەكی نوێ‌ بێت و ئەمجارەش ئەم هەلە لەدەست نەدات و خوێندنەوە ئایدیۆلۆژیەكان نەكاتە بنەمای پێوەری سیاسی.

دوای گەیشتنی پارەی مووچەی فەرمانبەران لە بەغداوە، دابەشكردنی مووچە لەلایەن وەزارەتی داراییەوە خێرا دەكرێت و بڕیارە تا كۆتایی ئەم هەفتەیە مووچەی سەرجەم مووچەخۆران بە خانەنشینانیشەوە دابەش بكرێت.

به‌ پێی زانیاریه‌كان  دابەشكردنی مووچە خێرا كراوە و بەهۆی هاتنی مووچە لە بەغداوە پارەی تەواو لەبەردەستی وەزارەتی داراییە بۆ پێدانی مووچەی سەرجەم وەزارەكان.

له‌ ئستادا ڕۆژانە مووچەی چەند وەزارەت و دەستە و فەرمانگەیەك دابەش دەكرێت و تا كۆتایی ئەم هەفتەیە كۆتایی دەهێنرێت بە دابەشكردنی مووچەی مانگی 2ی فەرمانبەران و خانەنشینان.

بەپێی خشتەیەك كه‌ ده‌ست كوردیو كه‌وتووه‌ ، ڕۆژانی یەك شەممە و دوو شەممە مووچەی سەرجەم وەزارەتەكان و سێ‌ سەرۆكایەتییەكە دابەش دەكرێت و ڕۆژانی كۆتایی هەفتەش مووچەی خانەنشینان خەرج دەكرێت.

دوای ئەوەی لە ناوەڕاستی ئەم هەفتەیە رێكخراوی تیرۆرستی داعش هاووڵاتیەكی كوردیان لەگوندێكی سنوری خانەقین شەهیدكرد، وێنەی ساتەوەختی كردەوە تیرۆرستیەكەیان بڵاوكردەو

داعش لەڕێگەی سایت و ئەژمارەكانیان لەئینتەرنێت، وێنەی ساتەوەختی شەهیدكردنی دلێر نەجم دانیشتووی گوندی حەبیب عەبدوڵایان بڵاوكردوەتەوە، كە دواتر سوتاندویانە، هەر لەو كردەوە تیرۆرستیەدا، باوكی شەهید دلێر كەبەهانای كوڕەكەیەوە چووبوو، شەهید كرا.

 


ئەمرۆ لەشاری هەولێر لەكاتی هەلًَكەندنی زەویێكی تەنیشت پێشانگایەكی ئۆتۆمبێل پێشانگاكە دارماو زیانی گەورە بەر پێشانگاكە كەوت.


بەپیێ‌ زانیارییەكانی كوردیو لەگەرەكەی فەرمانبەرانی شاری هەولێر لەسەر جوت سایدی بنەسڵاوە لە ساتی كاركردن و زۆر هەڵكەندنی زەویێیەكەوە پپَشانگایەكی ئۆتۆمبێلی تەنیشت زەویەكە ، دیوارەكەی داڕما و زیانیكی گەورە بەرپێشانگاكە كەوت.


هەربەپێی زانیارییەكان لەڕووداوەكەدا دوو ئۆتۆمبێل زیانیان بەركەوتوە و خۆشبەختانە زیانی گیانی بەداوە نەبووە.


أ.س

دوای ئه‌وه‌ی رێكخراوی گه‌شه‌پێدانی قوتابیانی كوردستان هه‌ڵهمه‌تێكی راگه‌یاند تایبه‌ت به‌ گه‌رانه‌وه‌ی ده‌رماله‌ی قوتابیان و دواتریش سه‌رجه‌م رێكخراوه‌ قوتابی و خوێنكاریه‌كان و قوتابیان و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان پشتیگیری خۆیان بۆ گه‌رانه‌وه‌ی ده‌رماڵه‌ی قوتابیان راگه‌یاند، له‌ ئێستاشدا وه‌زاره‌تى دارایى و ئابوورى هه‌رێم، كاتى گه‌ڕانه‌وه‌ى ده‌رماڵه‌ى خوێندكارانى زانكۆ و په‌یمانگەكانى راگه‌یاند.

زێدان برادۆستى، سه‌رۆكى لیژنه‌ى په‌روه‌رده‌ و خوێندنى باڵا له‌ په‌رله‌مانى كوردستان راگه‌یاند: وه‌كو لیژنه‌ى په‌روه‌رده‌ و خوێندنى باڵا بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ى ده‌رماڵه‌ى خوێندكاران، سه‌ردانى وه‌زاره‌تى دارایى و ئابووریمان كرد و پێیان راگەیاندین له‌گه‌ڵ ده‌ستپێكردنه‌وه‌ى ساڵى نوێى خوێندنى (2019-2020) ده‌ستده‌كرێت به‌ پێدانه‌وه‌ى ده‌رماڵه‌ى خوێندكارانى زانكۆ و په‌یمانگاكان.

سه‌رۆكى لیژنه‌ى په‌روه‌رده‌ و خوێندنى باڵا له‌ په‌رله‌مانى كوردستان بۆ دوارۆژ وتیشى: "تائێستا ته‌نیا كاتى گه‌ڕانه‌وه‌ى ده‌رماڵه‌كه‌ دیاریكراوه‌، شێواز و بڕى ده‌رماڵه‌كه‌ دیارینه‌كراوه‌، به‌ڵام له‌هه‌موو ئه‌گه‌رێكدا له‌ساڵانى پێشوو بڕه‌كه‌ى كه‌مترنابێت".

له‌مساڵدا وه‌زاره‌تى خوێندنى باڵا داواى له‌ ئه‌نجومه‌نى وه‌زیران و وه‌زاره‌تى دارایی هه‌رێم كرد، ده‌رماڵه‌ى نزیكه‌ى 133 هه‌زار خوێندكاری زانكۆ و په‌یمانگەكان بگه‌ڕێننه‌وه‌ كه‌ مانگانه‌ بڕه‌كه‌ى شه‌ش ملیار دیناره‌ و ماوه‌ى زیاتر له‌ پێنج ساڵه‌ له‌سه‌رجه‌م خوێندكاران بڕدراوه‌.

تاوه‌كو سه‌ره‌تاى 2014، حكومه‌تى هه‌رێم مانگانه‌ 60 هه‌زار دینارى به‌ قوتابیانی زانكۆ و په‌یمانگەكانى ده‌ره‌وه‌ى شار و 40 هه‌زار دیناریشى به‌ قوتابیانی سه‌نته‌رى شاره‌كان ده‌دا، به‌ڵام به‌هۆى قه‌یرانى داراییه‌وه‌ ئه‌و پاره‌یه‌ راگیراوه‌.

هێزه‌ ئاسمانیه‌كانی ئه‌مریكا، دوو بۆمبی خسته‌خواره‌وه‌، كه‌ به‌دایكی گشت بۆمبه‌كان ئه‌ژمار ده‌كرێت ، له‌ڕێگه‌ی فرۆكه‌ی  بی-2 ه‌وه‌ فڕێداراوه‌ته‌ خواره‌وه‌، تاوه‌كو (61) ده‌چێته‌ ناخی زه‌وی و له‌ (19) مه‌تریدا ده‌ته‌ قێته‌وه‌ كێسی (2700) كیلۆ گرامه‌ .

 

 

پەڕەى 9 لەکۆى 5183 پەڕەدا