دوای ئەوەی راگەیاندنە عێراقیەكان ئاشكرایان كرد بارێك دەرمانی قاچاغ لە بازگەی دێگەڵەی هەولێر گیراوە ، لەم بارەیەوە بەڕێوەبەرای گشتی كۆنترۆڵی جۆریی دەرمان رونكردنەوە دەدات و ئەم هەواڵە رەت دەكاتەوە .

د. گۆران میرزا، بەڕێوەبەری گشتی كۆنترۆڵی جۆریی دەرمان رایگەیاند: دوێنێ لە بازگەی دێگەڵە هیچ بڕە دەرمانێكی قاچاخ دەستی بەسەردا نەگیراوە.

كۆنترۆلی جۆری دەرمان ئەوەشی ئاشكرا كردوە ، (150) بوتڵی رۆن و پێستی مار كە بۆ مەبەستی تەندروستی و جوانكاری و چارەسەری نەخۆشی ڕیكلامی بۆ دەكرێت لە بازگەی گۆمەسپان لەلایەن بەشی بازگەكانی كۆنترۆڵی جۆریی دەرمان KMCA دەستی بەسەرداگیرا.

خاڵس قادر، بەڕێوەبەری گشتی دیوان لە وەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێم رایگەیاند: دوای بەدواداچوون بۆ ئەو جۆرە دەرمان و پێستی مارە دەركەوتووە كە مەبەست لە هێنانی ئەو جۆرە مەوادانە بۆ پەیداكردنی پارەیە و هیچ سودێك بە هاووڵاتیان ناگەیەنێت.

ئەوەشی بۆدوارۆژ ئاشكرا كردوە، ئەو جۆرە كەسانەی هەوڵ دەدەن لەڕێگەی قاچاخەوە كاری لەو جۆرە بكەن سزای توندی ماددی و یاسایی دەدرێن و ڕێگەشیان پێنادرێت ئەو جۆرە مەوادانە لەناو هەرێمی كودستان ساغ بكەنەوە، پێویستە هاووڵاتیان تەنیا ئەو بەرهەمانە بكڕن و بەكاربهێنن كە ستیكەریان لەسەرە.

 

 

تا ئێستا هۆكاری تووشبوون بە شێرپەنجەو چارەسەری تەواوی نەدۆزراوەتەوە، ئەو نەخۆشیەی كە زۆر هۆكاری هەیەو چارەسەری نییە، بۆیە لەپاڵ نەخۆشی ئایدز بوونەتە دوانەیەكی ترسناك و ساڵانە سەدان هەزار كەس لە جیهان دەكوژن، كاتێك بوونی گرێیەك لە لەشی مرۆڤدا دەدۆزرێتەوە یەكەم هەنگاو كە پزیشك ئەنجامی دەدات ئاشكراكردنی جۆری گرێیەكەیە ئاخۆ ئاسایی و بێزیانە یان شێرپەنجەیی و مەترسیدارە، چونكە ئەوە كار دەكاتە سەر چۆنیەتی چارەسەركردنی.

بەگشتی گرێ بریتییە لە بارستەیەكی نائاسایی لەناو لەشی مرۆڤ پەیدا دەبێت بەهۆی گەشەی خانەكانەوەو بەپێی جۆری خانەكانیش دیاریكردنی ئەو گرێیە دەگۆڕێت، ئەگەر خانەكانی گرێیەكە ئاسایی بن ئەوە گرێیەكە ئاساییەو مەترسی نییە، بەڵام ئەگەر خانەكانی نائاسایی بن و لەژێرو كۆنترۆڵ نەبن، ئەو كات گرێیەكە شێرپەنجەیی و پیسە، بۆیە پێویستە سامپڵێك لە گرێیەكە وەربگیرێت پشكنینی بۆ بكرێت. 

گرێی ئاسایی بڵاونابێتەوە لەناو لەش تەنیا پەستان لەسەر ناوچەكە دروست دەكات و بەو شێوەیە زیان دەگەیەنێت، بۆیە تا كێش و قەبارەی زیاد نەكات پێویستە لابدرێت و هەندێكیشی بۆ ئەوەی نەگاتە ئاستی پیسبوون لادەدرێت، هەرچی گرێی شێرپەنجەییە كە لە خانەی شێرپەنجەییەوە دروست دەبێت و بەرەو شانەكانی دەوروبەری بڵاو دەبێتەوەو خانە شێرپەنجەییەكان لەگەڵ خوێن و لیمف بەلەشدا بڵاودەبنەوەو ئەندام و شانەكانی تریش تووش دەكەن وەك مەمك و ریخۆڵەو سییەكان و خوێن و پێست.

چەندان جیاوازی لە نێوان هەردوو جۆری گرێیەكە هەیە لەوانە:

یەكەم: تێكڕای گەشەكردن، گرێی شێرپەنجەیی خێراتر گەشە دەكات، ئەگەرچی گرێی شێرپەنجەییش هەیە گەشەی سستە، بەڵام ئەوەی بڵاو دەبێتەوە گەشەی خێرایە.

دووەم: توانای كۆنترۆڵكردنی دەوروبەری، گرێی پیس دەتوانێت دەوروبەری داگیر بكات و هەوڵی گەیشتن بە تەواوی لەش دەدات و توانای بڕینی پەردەی شانە تووشنەبووەكانی هەیە.

سێیەم: توانای بڵاوبوونەوە، لووی پیس دەتوانێت لە رێگەی خوێن و لیمفەوە بڵاو ببێتەوە، كەچی لووی ئاسایی تەنیا لەو ناوچەی لێیەتی بوونی هەیە. 

چوارەم: دووبارە دروستبوونەوە، لووی ئاسایی دەتوانرێت لە رێگەی نەشتەرگەرییەوە لابدرێت و دوای لابردنیشی كەمتر ئەگەری دروستبوونەوەی هەیەو ئەگەر هاتەوەش لە هەمان شوێن دەبێت، كەچی شێرپەنجەیی بڵاو دەبێتەوە، بەلابردنیشی ئەگەری هاتنەوە یان دروستبوونی لە شوێنی تر هەیە.

پێنجەم: شێوەیان، لەژێر وردبین دەتوانرێت لێك جیا بكرێنەوە بەوەی خانە شێرپەنجەییەكان كرۆمۆسۆم و ترشی ناوكی نائاساییان هەیەو ئەوەش وا دەكات ناوكی خانە گەورەترو رەنگ تێرتر بێت و شێوەی خانەكانیش جیاوازن لەگەڵ ئاسایی.

شەشەم: كاریگەریان، هەندێك گرێی ئاسایی چەند جۆرە هۆڕمۆنێك دەردەدەن، بەڵام گرێی پیس چەند جۆرە مادەیەك دەردەدات كە كاریگەری نەرێنیان هەیە وەك ماندوكردن و دابەزینی كێش.

حەوتەم: چارەسەری، لووی ئاسایی بە نەشتەرگەری لادەبرێت و هەندێكیشی كە زیانی نییە وازی لێ دەهێنرێت، لەوكاتەی لووی شێرپەنجەیی پێویستی بە چارەسەری كیمیایی و تیشكی هەیە بۆ نەهێشتنی و رێگرتن لە بڵاوبوونەوەی.

ماكوان عیززە‌ت – هەولێر


پەرلەمانتاریكی كورد رایدەگەیەنێت سبەی سێشەممە پشكی ئەم مانگەی بودجەی هەرێم بەغداد دەینێرێت و هیچ كێشەیەكیش لەناردنی بودجەدا نیە.


هۆشیار عەبدوڵا پەرلەمانتاری كورد و ئەندامی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق رایدەگەیەنێت"سەبارەت بە دواكەوتنی ناردنی پشكی هەرێم بۆ ئەم مانگە كەمێك پێش ئێستا قسەم لەگەڵ دكتۆر فوئاد حسێن وەزیری دارایی عێراق كرد ، پێی راگەیاندم كە سبەی سێشەممە پشكی هەرێم دەنێردێت."


راشیگەیاندوە" وەزیری دارایی عێراق پیی راگەیاندم كە هیچ خەلەلێك نیە بەڵكو مانگانە كە وەزارەتی دارایی كاتێك دەست دەكات بە دابەشكردنی موچە چەند رۆژێكی پێدەچیت دواكەوتنی چەند رۆژێك مانای بونی گرفت یا كێشە نیە "

 

 

لە كاتێكدا (جێمز جێفری) نوێنەری تایبەتی ئەمریكا بۆ كاروباری سوریا لەگەڵ كاربەدەستانی توركیا كۆدەبێتەوە، (مەزلوم عەبدی) یش لەگەڵ ژەنەراڵ (كێنت مەكنزی) و ژەنەراڵ (ویلیام ڕۆباك) لە ڕۆژئاوا كۆبۆتەوە.

ئەمڕۆ (مەزلوم عەبدی) فەرماندەی گشتی هێزەكانی سوریای دیموكرات – قەسەدە، لەسەر شەڕی دژی داعش و گۆڕانكارییەكان لە هەرێمەكانی باكورو ڕۆژهەڵاتی سوریا لەگەڵ (كێنت مەكنزی) فەرماندەی فەرماندەیی ناوەندی ئەمریكاو (ویلیام ڕۆباك) نوێنەری تایبەتی ئەمریكا لە هاوپەیمانی دژی داعش كۆبوویەوە.

(موستەفا بالی) بەرپرسی ناوەندی ڕاگەیاندنی قەسەدە، لە تویتەر ئەو هەواڵەی بڵاو كردۆتەوەو نووسیویەتی: لەو كۆبوونەوەیەدا دوایین پێشكەوتنەكان لە هەرێمەكەو بەردەوامكردنی شەڕی دژی داعش باسیان لەسەر كراوە.

ئەمە لە كاتێكدایە كە (جێمز جێفری) نوێنەری تایبەتی ئەمریكا بۆ كاروباری سوریا، ئەمڕۆو سبەی لەگەڵ كاربەدەستانی توركیا كۆدەبێتەوە.

 

 

 

 

لێژنەی ووزەو دەرماتە سروشتییەكانی ئەنجوومەنی نوێنەران رایگەیاندووە، لێژنەیەك دروست دەكرێت لەنێوان ناوەندو هەرێم بەمەبەستی رادەستكردنی نەوت بەبەغدا.

لەبارەی شێوازی رادەستكردنی بڕی (250) هەزار بەرمیل نەوتی رۆژانە بە بەغدا، ئەندامێكی لێژنەی ووزەو دەرماتە سروشتییەكانی ئەنجوومەنی نوێنەران زانیاری زیاتر ئاشكرا دەكات.

بەپێی زانیارییەكان، لەنێوان هەرێم و ناوەند لێژنەیەك دروست دەكرێت و تێیدا رۆژانە هەرێم بڕی (250) هەزار بەرمیل رادەستی بەغدا دەكات، بۆ مانگەكانی رابردووش بەشێوازی قیست داهاتەكەی رادەستی بەغدا دەكاتەوە.

(ئەمجەد عیقابی) ئەندامی لێژنەی ووزەی ئەنجوومەنی نوێنەران بۆ سۆمەرییە نیوز رایگەیاندووە، لێژنەكە لەنێوان هەردوو حكومەت پێكدێت و تێیدا هەرێم رۆژانە بڕی (250) هەزار بەرمیل نەوت رادەستی كۆمپانیای سۆمۆ دەكات.

ناوبراو راشیگەیاندووە، لەسەرەتای ئەمساڵەوە تاكو ئێستا هەرێم هیچ نەوتێكی رادەستی بەغدا نەكردووە، ئەوەش بەهۆی دواكەوتنی پێكهێنانی حكومەت بووە.

لەلایەن خۆشیەوە (سادق سلێتی) ئەندامی هەمان لێژنەی پەرلەمانی رایگەیاندووە، كێشەكانی نێوان هەرێم و ناوەند ڕووەو كۆتایی دەچن.

گومان لەوە دانییە كەوا تەواوی ئامێرە ئەلیكترۆنییەكان، بە تایبەتی بچووك هەستیارەكان، بە پلەی یەكەم زۆر زووتر كاریگەر دەبن لەنێو ئەو ژینگەو شوێنانەی كە پلەكانی گەرما زۆر زیاد تیایاندا بەرز دەبێتەوە، بۆیە سایتی (Lifewire) چەند رێنماییەكی گرنگ بۆ پاراستنیان لەنێو ئەو جۆرە ژینگانەدا بڵاوكردۆتەوە كە بریتین لە:

1- تا پێت بكرێ ئەو ئامێرانە لەناوچەیەكی سێبەریدا بەكاریان بهێنە، چونكە بەركەوتنیان بە تیشكی راستەوخۆی خۆر دەبێتە هۆی زیان پێگەیاندنیان، بەە تایبەتی ئەگەر بۆماوەیەكی بەرچاو بێت.

2- بەهیچ جۆرێ ئەو ئامێرانەت لەنێو شوێنی داخراوی وەك ئۆتۆمبێلەكان بەهەموو جۆرەكان، یان لەنێو بۆكس و كۆگا بچووكەكاندا بەكاریان مەهێنە، بەتایبەتیی ئەگەر هەمووی یان بەشێكیان كەوتبنە ژێر بەركەوتنی راستەوخۆی تیشكی خۆر.

3- لەكاتی چوونت لە ناوچەیەك یان ژوورێكی گەرم بۆ ناوچە یان ژوورێكی سارد یان فێنكدا، ئەوا كەمێك بووەستە ئینجا ئامێرەكەت بەكار بهێنە بۆ ئەوەی وردەە وردە پلەی گەرمیی ئامێرەكەشت داببەزێت، نەوەك راستەوخۆ بەكاری بهێنی، چونكە زیانی پێدەگات.

4- تا پێت دەكرێت ئەو تایبەتمەندییانە بووەستێنە كە وزەی پاتری زۆر بەكار دەهێنێن، بە تایبەتیش سیستەمی GPS.

5- سەرەڕای گێڕانی رۆڵێكی كاریگەر بۆ پاراستنی لە گورزو كاریگەرییە دەرەكییەكان، بە تایبەتی ئاوو و تۆزو خۆڵ، بەڵام لەكاتە هەرە گەرمەكاندا پێویستەە (كەڤەر) و بەرگەكانی تر ئەگەر ناسكیش بن لە ئامێرەكانت دووریان بخەیەوە تاوەكو هەوای دەرەوەی بەربكەوێت.

6- لەو كاتانەی پێویستت بەو ئامێرانە نییە، دایان بخەو بە پێكراوی بەجێیان مەهێڵە.


ژمارەیەك چالاكەوانی دانیشتوی قەزای سەیدسادق كەمپێنیك بۆ بوژانەوەی پاركی گشتی شارەكەیان رێك دەخەن و راشیدەگەیەنن پاركەكە بووەتە شوێنی ئاژەڵ و سەگی بەرەڵاوو دارەكانیشی هەموو خەریكە وشكدەبن

لەڕاگەیەنراوێكدا كەوێنەیەكی دەست كوردیو كەوتوە دەستەی كەمپینەكە رایگەیاندوە" پاركی گشتی سەیدسادق بووەتە وێرانە، بووەتە شوێنی ئاژەڵ و سەگی بەرەڵاو جگە لە خراپبوونی تەواوی بیناو چوارچێوەی پاركەكە، دارەكانیشی هەموو خەریكە وشكدەبن."
دەستەی كەمپینەكە ئاماژەشیان بەوەداوە"لە ڕوانگەی بەرپرسیارێتیمان و لە پێناو زیاتر وێران نەبوونی و بوژاندنەوەی پاركەكە، ئەمڕۆ " كەمپینی بوژاندنەوەی پاركی گشتی سەیدسادق" مان ڕاگەیاندو لەو پێناوەدا، لە ڕێگەی دروستكردنی فشاری مەدەنی و یاساییەوە ڕێگەی جۆراو جۆر دەگرینە بەر وسوپاس بۆ هەركەسێكیش لەم پێناوەدا هاوكارمان دەبێت."

دەستەی كەمپین:

حەسەن حەمە عەلی
سیروان فائق
پشتیوان ئەحمەد
وریا باقر
فەرەیدون سیامێوەیی
ئیبراهیم حەمە ساڵح
خەلیل حەسەن
سالار مەحمود
مەحمود عەبدولكەریم

 


تیمی راگەیاندنی حەجی هەرێمی كوردستان رایدەگەیەنیت حاجیەكی هەرێمی كوردستان توشی جەڵتەی دەماغ بووە و بەوهۆیەشەوە رەوانەی نەخۆشخانەی شا فەهد كراوە بۆوەرگرتنی چارەسەر .


لەراگەیەنراوێكدا كەوێنەیەكی دەست كوردیو كەوتوە تیمی راگەیاندنی حەجی هەرێمی كوردستان رایگەیاندوە"دوای ئەوەی حاجیەكی كوردستان بە ناوی جیهاد رەمەزان كە خەڵكی شاری زاخۆیە، تووشی جەڵتەی دەماغ بوو، گەیەندرایە نەخۆشخانەی شا فەهد لە شاری مەدینە."


لەڕاگەیەنراوەكەدا ئەوەش هاتووە" پاش چاودێری چڕو وەرگرتنی چارەسەری پێویست، ئێستا باری تەندروستی باشترەو لە مەترسی دەرچووە."


جێی ئاماژەیە رۆژانە ئەندامانی لیژنەی مەدینەی حاجیانی كوردستان، بە مەبەستی هەواڵپرسین و ئاگاداربوونی لە نەخۆشخانە سەردانی دەكەن و ئەمڕۆ بە یاوەری سێ لە پزیشكانی عێراق بەسەریانكردەوە.


لە شاری سلێمانی كۆمپانیاكانی پاككردنەوە و گواستنەوەی خۆڵ و خاشاك پابەند دەكرێن بە جیاكردنەوەی ماددە پلاستیكییەكان و خاوەنی رێستۆرانت و چێشتخانەكانیش بەهەمان شێوە پابەند دەكرێن بە جیاكردنەوەی ماددە خۆراكییەكان لەگەڵ ماددە پلاستییكییەكان, قائیمقامی سلێمانیش دەڵێت ئامانج لە بڕیارەكە پاراستنی ژینگەو تەندروستی هاوڵاتیانەو هەر شوێنێك پابەند نەبێت رووبەڕووی سزای توندی یاسایی دەبێتەوە.


ئەمڕۆ دووشەممە 22 تەمەوزی 2019, ئاوات محەمەد قائیمقامی سلێمانی رایگەیاند: بڕیاری جیاكردنەوەی ماددە پلاستیكییەكان لە ڕوانگەی زیانەزۆرەكەی ماددە پلاستیكییەكان بۆ سەر تەندروستی هاوڵاتیان و ژینگە دراوە و بڕیارەكە جێبەجێ دەكەن , ئاوات محەمەد قائیمقامی سلێمانی ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد پێویستە كۆمپانیاكانی پاكردنەوە و گواستنەوەی خۆڵ و خاشاك و خاوەنی رێستۆرانت و چێشتخانەكان پابەند بن بە بڕیاری جیاكردنەوەی ماددە پلاستیكییەكان لەگەڵ ماددە خۆراكییەكان , لە كۆبوونەوەكەشدا چەند بڕیارێك لەم بارەیەوە درا :


1.كۆمپانیاكانی پاككردنەوە و گواستنەوەی خۆڵ و خاشاك پابەند دەبن بەجیاكردنەوەی ماددە پلاستیكییەكان لەگەڵ ماددە خۆراكییەكانی تر.


2.كۆمپانیاكانی پاككردنەوە "ئوتومبێلی تایبەت" بەكار دەهێنن بۆ گواستنەوەی ماددە پلاستیەكییەكان و لۆگۆیی ماددە پلاسنتیكییەكانی لەسەر دەبێت.


3.رێستۆرانت و چێشتخانەكان "سەتڵی خۆڵی تایبەت" بە جیاكردنەوەی ماددە پلاستیكییەكان بەكار دەهێنن كە رەنگی سەوزی كاڵ دەبێت.


4.هەر رێستۆرانت و چێشتخانەیەك پابەند نەبێت بەجیاكردنەوەی ماددە پلاستیكییەكان زبڵوخۆڵ و خاشاكەكەی لەلایەن كۆمپانیاكانی پاككردنەوەوە ناگواسترێتەوە و خۆی بەرپرسیار دەبێت لە بەرامبەر لابردنی زبڵ و خۆڵ و خاشاكەكەی,


لەبارەی بڕیارەكانەوە ئاوات محەمەد قائیمقامی سلێمانی رایگەیاند: ئامانجیان پاراستنی ژینگەو تەندروستی هاوڵاتیانە لە زیانە زۆرەكەی ماددە پلاستیكییەكان و بڕیارەكان لەلایەنە لیژنەهاوبەشەكانەوە بەدواداچونیان بۆ دەكرێت و جێبەجێ دەكرێن , ووتیشی هەر شوێنێك پابەند نەبێت رووبەڕووی سزایی توندی یاسایی دەكرێتەوە .

 

ئاژانسی نێودەوڵەتی بۆ وزەی ئەتۆم لە رێكخراوی نەتەوە یەكگرتوەكان ڕایدەگەیەنێت: بەرپرسی ئاژانسەكە لە تەمەنی 73 ساڵیدا كۆچی دواییكرد.


بە گوێرەی هەواڵی بەشێك لە ئاژانسە جیهانیەكان، ئاژانسی نێودەوڵەتی بۆ وزەی ئەتۆم لە رێكخراوی نەتەوە یەكگرتوەكان ڕایگەیاند: یوكیا ئەمانۆ بەرپرسی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆم لە تەمەنی 73 ساڵیدا كۆچی دواییكرد.


یوكیا ئەمانۆ، دێپلۆماتكارێكی ژاپۆنی بو كە لە مانگی تەمموزی ساڵی 2009دا بە بەرپرسی گشتی رێكخراوی ئاژانسی نێودەوڵەتی هەڵبژێردرا و تا گیان لەدەستدانی لەو پۆستەدا مایەوە.

 

پەڕەى 2 لەکۆى 5075 پەڕەدا