بەڕێوەبەری پێشا‌نگای نێودەوڵەتی هەولێر ڕایدەگەیەنێت: سبەی چوارشەممە پێشا‌نگایەكی تایبەت بە بەرهەمە كشتوكاڵییەكان دەكرێتەوه، كە چەندین وڵات تێیدا بەشدار دەبن‌.

 

سۆران قادر بەڕێوەبەری پێشا‌نگای نێودەوڵەتی هەولێر راگەیاند: سبەی كاتژمێر ١٢ی نیوەڕۆ‌، پێشا‌نگای نێودەوڵەتی هەولێر بە مەبەستی لە بەرگگرتنەوە و پۆشاككردنی بەرهەمە كشتوكاڵییەكان و بە ئامادەبوونی‌ 11 وڵات، پێشانگایەكی تایبەت دەكاتەوە.

 

ووتیشی: پێشا‌نگاكە چوار رۆژ دەخایەنێت و 150 كۆمپانیای نێوخۆیی و نێودەوڵەتیش تێیدا بەشدار دەبن، پێشا‌نگاكە تایبەت دەبێت بە لە بەرگگرتنەوە و پۆشاككردنی ماددە خۆراكییەكان و بەرهەمە كشتوكاڵییەكان .


رێكخراوی مەزامیر یەكەمین فیستیڤاڵی جوان خوێندنەوەی قورئانی پیرۆز لەمانگی مەولود لەشاری هەڵەبجە رێكدەخات و بەشداریكردن بۆ هەموانە.

 


لەژێر چاودێری پارێزگاری هەڵەبجە و بەسەرپەرشتی قورئانخوێنی نێودەوڵەتی م. گۆران مەعروف، رێكخراوی مەزامیر یەكەمین فیستیڤاڵی جوان خوێندنەوەی قورئانی پیرۆز لەمانگی مەولود لەشاری هەڵەبجە رێكدەخات.

 

 

لەفیستیڤاڵەكە هەردوو قورئان خوێنی نێودەوڵەتی م. هەڵۆ ئەمین كوردی و م. سەنگەر عبدالقادر بەشداریی دەكەن كە فیستفاڵەكە رۆژی هەینی ٢٠١٩/١١/٢٢ كاتژمێر ٣ی پاشنیوەڕۆ لەهۆڵی بۆنەكان بەرامبەر بەڕێوەبەرایەتی گشتی پەروەردەی هەڵەبجە بەڕێوەدەچێت.

 

 


ئەمرۆِ سێ شەممە لەلایەن چەند چەكدارێكی نەناسراو مووچەی مووچەی فەرمانبەرانی ھۆبەی حەویجەی سەر بە بەڕێوەبەرایەتی كشتوكاڵی كەركووك دزرا .

 

بەپێی زانیاریەكان، بڕیاربوو ئەمڕۆ فەرمانبەرانی ھۆبەی حەویجەی سەر بە بەرێوەبەرایەتی كشتوكاڵی كەركووك مووچە وەربگرن، یەكێك لە فەرمانبەران چووەتە بانك مووچەی فەرمانبەران وەرگرێت، كە بڕەكەی 17 ملیۆن دینارە، كاتێك پارەكەی كردووەتە ناو ئۆتۆمبێلەكەی، چەند چەكدارێك ھاتوون پارەكەیان لەناو ئۆتۆمبێلەكە بردووە .

 

لەسەر ڕوداوەكە چەند فەرمانبەرێك كە پوەندیدارن بە ھێنانی مووچە لەلایەن پۆلیس دەستبەسەر كراون، پارێزگاری سەپێندراوی كەركووكیش لەسەر ئەو پرسە بانگێشتی بەڕێوەبەری كشتوكاڵی كردوەو تائێستا ھیچ كەسێك وەك تۆمەتبار لەسەر دزینی پارەكە دەستگیر نەكراوە .

 

 

 


وتەبێژی حكومەتی عێراق ڕادەگەیەنێت: گرنگترین بڕگەكانی هەمواركردنەوەی پڕۆژەیاسای خانەنشینی ئاشكراكران و پڕۆژەیاسایەكە لە قۆناغی بوون بە یاسا تێدەپەڕێت .

 

ئەمڕۆ سێ شەممە سەعد حەدیسی وتەبێژی حكومەتی عێراقی رایگەیاند : گرنگترین بڕگەكانی هەمواركردنەوەی یاسای خانەنیشنی سەرتاسەری ، كە پێشتر لە لایەن ئەنجومەنی وەزیران بۆ پەرلەمان نێردرا ، ئێستا لە قۆناغی بوونە بە یاسا دایە .

 

ووتیشی: دیاریترین بڕگەكان بریتین لە تەمەنی خانەنیشنی دەبێت (60) ساڵی تەواوكردبێت كە پێشتر (63) ساڵ بوو ، بەڵام ئەو چینانە جیادەكرێنەوە ، ئەوانیش (ئەوانەی یاسای خزمەتی زانكۆ دەیانگرێتەوە ، لە مامۆستا و یاریدەدەری مامۆستا ، پزیشكانی پیسپۆڕ ئەوانەی قانونی پاڵپشتی پزیشكان دەیانگرێتەوە ، دادوەر و راوێژكارە یاساییەكان لە ئەنجومەنی دەوڵەت ، فڕۆكەوانان ) .

 

ئاماژەی بەوەشكرد: هەموو ئەوانەی كە ( فەرمانبەرن یان وازی لە خزمەتەكەی هێناوە یان دەستیلەكاركێشاوەتەوە یاخود كۆتایی بە ئەركەكەی هێندراوە یاخود گرێبەستەكەی هەڵوەشێندراوەتەوە یانیش دەستبەرداری خزمەتەكەی بوونە ) ، لە یاسای خانەنیشنی بێ بەش ناكرێن ، بە مەرجێك تەمەنی (45) ساڵی تەواوكردبێت و (15) ساڵیش خزمەتی هەبێت .

وتیشی : ئەو فەرمانبەرەی تەمەنی (45) ساڵی تەواوكرد و (15) ساڵیش خزمەتی هەبوو ، دەتوانێت خۆی خانەنشین بكات ، لە كاتێكدا پێشتر دەبووایە تەمەنی (50) ساڵ بێت .

 

روونیشیكردووەتەوە: ئەو كەسەی خزمەتی (25) ساڵی هەبێت پاداشتی كۆتایی خزمەتەكەی پێدەدرێت ، كە بریتی یە لە موچەی كۆتایی بە تەواوی لەگەڵ دەرماڵەكانی 12 مانگ، ئەو كەسەش كە لەسەر دۆسییەی سیاسی لەكارلادراوە ، دەتوانێت موچەی خانەنشینی وەربگرێت ، بە مەرجێك خزمەتەكەی لە (15) ساڵ كەمتر نەبێت و تەمەنیشی لە (45) ساڵ كەمتر نەبێت .



ڕێكخراوی شەماڵی كوردستان هەڵدەستێت لەژێر ناونیشانی " سەوزایی زیاد دەكەین و شارەكان جوانتر دەكەین" هەڵدەسێت بە ناشتنی دارو هاوڵاتیان دەتوانن بەشداربن.

 

ڕێكخراوی شەماڵی كوردستان لەژێر ڕۆژشنایی وتەیەكی پێخەمبەر (د.خ) كە دەفەرموێت (هەر مسوڵمانێك درەختێك یان هەر تۆوێك بچێنێت و مرۆڤ یان هەر ڤیاندارێك لێی بخوات چاكەیەكی بۆ دەنوسرێت) هەڵدەستێت بە هەڵمەتی ناشتنی هەزار (بەڕوو)، بەڕێزتان دەتوانن لەم هەڵمەتە پیرۆزەدا بەشداربن.

 

ڕێكخراوەكە ئەوەشی خستەڕوو: هەڵمەتەكە لە بەرواری 21-11-2019 ڕۆژی پێنج شەممە لە كاتژمێر دووی پاش نیوەڕۆ لە بناری گۆیژە سەروو هۆتێل تایتانێك بەڕێوەدەچێت.

 

سەرچاوەیەكی نزیك لە نوسینگەی سەرۆك وەزیرانی عێراقی ئاشكرایكرد بەم نزیكانە بڕیاری دەستگیركردنی چەند بەرپرسێكی باڵا دەردەكرێت ، كە تۆمەتبار بە گەندەڵی .

 

بە گوێرەی هەوالی بەشێك لە میدیا عێراقیەكان، سەرچاوەیەكی نزیك لە نوسینگەی سەرۆك وەزیرانی عێراق رایگەیاندووە : لە ماوەی چەند رۆژی رابردوو چەندین بڕیار دەرچوون لە بەرامبەر وەزیر و جێگری وەزیر و بەڕێوەبەرانی گشتی ئێستا و پێشووش ، كاركردنیش بەردەوامە لە دەستەی لێكۆڵێنەوە بۆ ئەوەی گەندەڵكاران بدرێنە دادگا .

 

هەروەها ووتیشی: لەسەر ئاستی دادگا هەماهەنگی هەیە لە نێوان سەرۆكی ئەنجومەنی دادگای باڵا و سەرۆكی ئەنجومەنی قەڵاچۆكردنی گەندەڵی ، بۆ چاودێریكردنی دۆسییەی گەندەڵی و ناردنی دۆسییەكان بۆ دەستەڵاتی دادوەری و لێكۆڵینەوەی ووردیان لەسەر دەكرێت .

 

سەرۆكی فراكسیۆنی یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق رایدەگەیەنێت: تا ئێستا هەرێم و بەغدا لەسەر بەشی هەرێم لە بودجەی 2020 نەگەیشتوونەتە رێكەوتن، دەشڵێت: زۆر زەحمەتە داواكارییەكانی كورد لە بودجەدا هەمووی جێبەجێبكرێت.

 

د.جەمال كوچەر سەرۆكی فراكسیۆنی یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق : لە سەردانەكەی سەرۆكی هەرێم بۆ بەغدا دانوستان لە سەر بەشەی هەرێم لە بودجەی عیراقی كراوە، بەڵام تا ئێستا هیچ رێككەوتنێكی لەسەر نەكراوە.

 

وتیشی: بە هۆی خۆپیشاندانەكانەوە حكومەتی عێراقی كۆمەڵێك بەڵێنی داوە كە هەمووی رەهەندی دارایی هەیە و دەبنە بارگرانی بەسەر بودجەی گشتی دا.

 

سەرۆكی فراكسیۆنی یەكگرتوو ئەوەشی خستەڕوو: زۆر زەحمەتە داواكارییەكانی كورد لە بودجەدا هەمووی جێبەجێبكرێت.

 

ئاماژەی بەوەشكرد: كورد داوای كردووە لە بودجەی سالی داهاتوودا رێژەی هەرێم لە سەدا 12.7 بكرێتە لەسەدا 17، هەروەها شایستە داراییەكانی كومپانیاكانی دەرهێنانی نەوت لە هەرێم بدرێ بەرامبەر رادەستكردنی 25 هەزار بەرمیل نەفت.

 

د.جەمال كوچەر راشیگەیاند: ئەگەر ئێستا بودجە بشنێردرێتە پەرلەمان، تەنها رەشنووس دەبێت و لە پەرلەمان دووبارە دانوستانی لە سەر دەكرێت و گوڕانكاری پپَویستی لەسەر دەكرێت و جارێكی تر بۆ حكومەت دەنێردرێت.



رێكخراوی هەنگاو بۆ مافەكانی مرۆڤ لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان ڕایدەگەیەنێت: لە سەرەتای خۆپیشاندانەكانی ئێرانەوە تا ئێستا 45 هاوڵاتی كورد له شەش شاری ‌ناوچە كوردییەكان گیانیان لە دەستداوە و 500 كەسیش برینداربوون.

 

رێكخراوی هەنگاو بۆ مافەكانی مرۆڤ لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان لە ڕاگەیەندراوێكدا كەوێنەیەكی دەست كوردیو كەوتوە، ڕایگەیاند: بەگوێرەی ئەو داتایانەش قوربانییەكان لە شەش شاری رۆژهەڵاتی كوردستانن كە بەم جۆرە دابەش دەبن:

 

جوانڕۆ: 15 هاوڵاتی – مەریوان: هەشت هاوڵاتی– كرماشان: 15 هاوڵاتی – بۆكان پێنج هاوڵاتی– سەقز: یەك هاوڵاتی – سنە: یەك هاوڵاتی.

جگە لە شەهید و بریندار، بەگوێرەی زانیارییەكانی هەنگاو تائێستا زیاتر لە 300 هاوڵاتی كورد لەو ناوچەنە دەستگیر كراون.

 

جێگەی ئاماژەبۆكردنە ڕۆژی 15-11-2019، خۆپیشاندان لە بەشێك لە شاروشارۆچكەكانی ئێران بەهۆی بەرزبونەوەی نرخی بەنزینەوە دروست بوەو تائێستاش بەردەوامە.

بە بەشداری جێگری سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان، قوباد تاڵەبانی و وەزیری پێشووی دەرەوەی فەڕەنسا، بێرنارد کۆشنەر، یەکەم رۆژی کۆنفرانسی ئاشتی و ئاسایشی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە دهۆک دەستی پێکرد.

لە کۆنفرانسەکەدا کە بڕیارە دوو رۆژ بخایەنێت، پسپۆڕان و شارەزایانی بواری ئاسایش و سیاسەتی نێودەوڵەتی بەشدارن و هەڵسەنگاندن بۆ دوایین گۆڕانکاری و پێشهاتەکانی عێراق و ناوچەکە دەکەن.

لە پانێلی یەکەمدا قوباد تالەبانی و بێرنارد کۆشنەر باسیان لە "په‌یوه‌ندی نێوان حكومڕانی باش و ئاشتیی ناوچه‌یی" کرد.

بە پێی پلانی کۆنفرانسەکە، بڕیارە سبەی بە وتارێکی سەرۆکی هەرێمی کوردستان، نێچیرڤان بارزانی رۆژی دووهەمی دانیشتنەکان دەست پێبکات و دواتر له‌ پانێلێکدا له‌ ژێر ناونیشانی "هه‌ولێر و به‌غداد: به‌ره‌وپێشچوون"، هه‌ریه‌ك له‌: لێپرسراوی ده‌سته‌ی كارگێڕی مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتی؛ مه‌لا به‌ختیار، جێگری سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق؛ به‌شیر حه‌داد، وه‌زیری ناوخۆی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان؛ رێبه‌ر ئه‌حمه‌د و راوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی عێراق؛ فالح فه‌یاز، قسه‌كه‌ری سه‌ره‌كی پانێله‌كه‌ بن.

پانێلی دووه‌می کۆنفرانسەکە کە بڕیارە سبەی لە كاتژمێر (11:15 – 12:45) ئەنجام بدرێت باس کردن دەبێت لەسەر "داهاتووی عێراق" و تێدا ئەم کەسایەتییانە وتاریان دەبێت:

- راوێژكاری باڵای عه‌مار حه‌كیم د. محمد رازی

- ئنستیتیوتی ئه‌مریكی د. كین پۆڵاك

- له‌ ئنستیتیوتی ئه‌نقەرە د. عوسمان سێرت

- له‌ ئنستیتیوتی ئابووری جیهانی و په‌یوه‌ندی نێوده‌وڵه‌تی له‌ مۆسكۆ د. ئێرینا زیاگێلسكا

- سه‌نته‌ری توێژینه‌وه‌ی ستراتیژی له‌ تاران د. محه‌مه‌د عه‌لی شایانی

 

هەروەها بڕیارە سبەی چوارشەممە، لە پانێلێکی تایبەتدا سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان مەسرور بارزانی بەشداری بکات و باسێک پێشکەش بکات.

دواتر لە دوو پانێلی جیاوازدا پرسەکانی "پاراستنی ئاشتی" و هەروەها "رۆڵی ئه‌مریكا و یه‌كێتی ئه‌ورووپا له‌ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست" لە لایەن پسپۆڕان و شارەزایان دەخرێتە بەر باس و لێکۆڵینەوە.

پەڕەى 2 لەکۆى 5485 پەڕەدا