لقی‌ هه‌ولێری‌ بانكی‌ ناوه‌ندی‌ عیراق ئاشكرایده‌كات پاره‌ی‌ پێویست بۆ موچه‌ی‌ مانگی‌ پێنجی‌ فه‌رمانبه‌ران ئاماده‌یه‌، به‌ڵام هیچ بڕیارێكیان پێنه‌كراوه‌ سه‌رفی‌ بكه‌ن، سه‌رچاوه‌یه‌كی‌ وه‌زاره‌تی‌ دارایی هه‌رێمیش ده‌ڵێت:"ئێمه‌ هیچ پاره‌یه‌كمان له‌به‌رده‌ستدا نییه‌"، به‌ڕێوه‌به‌ری‌ بانكه‌كه‌ی‌ عیراقیش له‌هه‌ولێر ڕایده‌گه‌یه‌نێت، "پاره‌یه‌ هه‌یه‌و بڕیارمان پێ نییه‌".

به‌گوێره‌ی‌ زانیاریەكان، تائێستا له‌دابه‌شكردنی‌ موچه‌ی‌ ئه‌مڕۆو سبه‌ینێی وه‌زاره‌ت و ده‌سته‌كان له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی‌ داراییه‌وه‌ بانكه‌كان ئاگادارنه‌كراونه‌ته‌وه‌.

ئه‌وه‌شخراوه‌ته‌ڕوو، بۆ دابه‌شكردنی‌ موچه‌ی‌ ئه‌و وه‌زاره‌ت و ده‌ستانه‌ی‌ ماون موچه‌ وه‌ربگرن حكومه‌تی‌ هه‌رێم ڕایگه‌یاندوه‌، چاوه‌ڕوانی‌ گه‌یشتنی‌ پاره‌كه‌ی‌ به‌غدا ده‌كات.

به‌وته‌ی‌ سه‌رچاوه‌یه‌كی‌ وه‌زاره‌تی‌ داراییش ڕایگه‌یاند، "پاره‌ی‌ پێویستمان له‌به‌رده‌ستدا نییه‌و چاوه‌ڕوانی‌ گه‌یشتنی‌ پاره‌كه‌ی‌ به‌غدا ده‌كرێت".

ئه‌و سه‌رچاوه‌یه‌ ته‌ئكیدیكرده‌وه‌، "ئه‌گه‌ر تاوه‌كو نیوه‌ڕۆی‌ ئه‌مڕۆ پاره‌كه‌ بگاته‌ هه‌رێم، چاوه‌ڕوانده‌كرێت ئێواره‌ی‌ ئه‌مڕۆ خشته‌ی‌ موچه‌ی‌ سبه‌ینێ و دوسبه‌ی پێنجشه‌ممه‌ش بڵاوبكرێته‌وه‌".

‌حاجی‌ عابد مزوری‌ به‌ڕێوه‌به‌ری‌ لقی‌ هه‌ولێری بانكی‌ ناوه‌ندی عیراق وتی‌:"تا ئه‌م ساته‌وه‌خته‌ ته‌مویلی‌ تایبه‌ت به‌پاره‌كه‌ی‌ به‌غدا نه‌گه‌یشتۆته‌ ده‌ستمان".

ئه‌وه‌شی‌ وت:"ئه‌گه‌ر ته‌مویله‌كه‌مان له‌به‌غداوه‌ بۆ بكرێت، پاره‌ی پێویستمان له‌به‌رده‌ستدایه‌و ڕاسته‌وخۆ ڕه‌وانه‌ی‌ وه‌زاره‌تی‌ دارایی و ئابوری‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ ده‌كه‌ین".

 

 

 

 

 

 

snn

 

قائیمقامیەتی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت: دەستی بەسەر بڕێكی زۆر برنجی بایەعیدا گرتووە كەخاوەنەكەی بەنیاز بووە لەڕێێ فێڵی بازرگانیەوە بەگرانتر لە بازاڕدا ساغی بكاتەوە.

 


قائیمقامیەتی سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا كە وێنەیەكی دەست كوردیو كەوتووە ڕایگەیاند: لە گەڕەكی قولەرەیسی شاری سلێمانی دەستیان بەسەر كۆگایەكدا گرتووه ‌كە (13) تۆن برنجی بایەعی و (700) كیسەی بەتاڵ و مەكینەیەكی دورینەوەی تێدا بووەو خاوەنی برنجەكە بەنیازبووە برنجەكە بكاتە كیسی بەتاڵی (25) كیلۆیی و بەنرخی برنجە گرانەكان لەبازاڕ ساغیبكاتەوە.

 


هەروەها ووتیشی: ئەمە فێڵێ بازرگانیەوەو سزاى تونده, بەمەبەستی گرتنە بەری رێكاری یاسایی بەرامبەر بە سەرپێچیكار خاوەنی برنجەكە لەڕێی بەشی یاسا و لیژنە هاوبەشەكانەوە روبەوری رێكاری یاسایی دەكرێتەوە.

 

 

رۆژنامەیەكی ئیسپانی هەواڵێكی خۆشی بۆ هاندەرانی ریال مەدرید بڵاوكردەوە ، تیایدا ئاماژەی بۆ كاتی گەرانەوەی هازارد بۆ یاریگاكان ئاشكراكرد".

رۆژنامەی ئاسی ئیسپانی رایگەیاند : " ئەدین هازارد بەشێوەیەكی باش چارەسەری وەرگرتووە ، پزیشكەكان پێیان وایە زووتر لەو وادەیە دەگەرێتەوە یاریگاكان كە پێویستی پێی هەبوو".

سەرچاوەكە دەڵێت : " هازارد بۆ یاری گەڕی سێیەمی خولی ئیسپانی بەرامبەر یانەی ڤیاریال دەگەرێتەوە یاریگاكان ، یەكەم یاریشی لە خولی ئیسپانی بەرامبەر ڤیاریال دەبێت لەیاریگای مادریگال".

 

 

لەڕوونكردنەوەیەكدا باس لەو خواردن و خواردنەوانە دەكەین كە زیان بەباری تەندروستیمان دەگەیەنن، هەروەها رێنمایی هەیە تاوەكو دووربكەوینەوە لەمجۆرە خواردنانە.

1. دوربكەرەوە لەخواردنی ئامادەكراوی ناو قوتو. 

2. بەهۆی ئەوەی خواردنەوە گازییەكان بەڕێژەیەكی بەرچاو ماددەی شەكر لەخۆدەگرن، بۆیە زیان بە تەندروستی ئێسكەكانمان دەگەیەنن و نەخۆشی‌ دەخات.

3. بەهۆی زیانەكانی، شەكر بەژەهر ناودەبرێت، بۆیە تێبینی دەدرێت لەسەر بەكارهێنانی هەنگوین لەجیاتی شەكر. 

4. خۆتان بپارێزن لەشەربەتی دروستكراوی كارگەكان، چونكە ماددەی رەنگ و تامی تێكراوە. 

5. جبس بەڕێژەیەكی بەرچاو چەوری لەخۆدەگرێت. 

6. گەنمەشامی ناو مایكرۆ ماددەی كیمیایی لەخۆدەگرێت، ئاگاداربن.

 

(د. سیروان حەمە شەریف قەرەداغی – پسپۆری نەشتەرگەری گشتی)

 

وەزارەتی دارایی حكوومەتی هەرێمی كوردستان بڕیاری خەرجكردنی دەرماڵەی مەترسی بۆ بەشێكی فەرمانبەرانی وەزارەتی شارەوانی دەردەكات. بەرپرسێكیش روونكردنەوە لەسەر بڕیارەكە دەدا.

بەپێی نوسراوێكی وەزارەتی دارایی و ئابووری حكوومەتی هەرێمی كوردستان ئاماژە بۆ ئەوە دراوە، كەوا بڕیاردراوە بە خەرجكردنی30%ـی دەرماڵەی مەترسی لە مووچەی بنەڕەتی بۆ فەرمانبەرانی " ئەندازیاری كشتوكاڵ و ڕابەری كشتوكاڵ و چاودێر و باخەوان" لە وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار.

عەبدولواحید ئەحمەد،بەرِێوەبەری گشتی ئەندازەی پارك و باخچەكانی هەولێر بە (باس)ی راگەیاند پێشووتر رێنماییەك هەبوو، بۆ ئەو دەرماڵەیە، بەڵام دارایی رێنمایەكی تری دەركردووە، گوتی: "بەپێی رێنمایی پێشوو تەنها ئەوانەی لە نێو پڕۆژە بوون دەرماڵەی ترسناكی دەیگرتنەوە، ئەوانەی تر نەیدەگرتنەوە، بۆیە نوسراومان كرد بۆ ئەوەی فروانتر بكرێت داراییش رێنمایی تازەی دەركردووە".

روونی كردەوە ئەندازیاری كشتوكاڵ و ڕابەری كشتوكاڵ و چاودێر و باخەوان دەرماڵەكەیان بۆ خەرج دەكرێت، گوتی:" مەرجەكە ئەوەیە ئەو كەسانە لە دەرەوی فەرمانگە و لە نێو كێڵگە و باخچەكان كار بكەن ئەوانەی لە نێو فەرمانگەن پێیان نادرێت، پێشووتر ئەوانەی نێو فەرمانگە بۆیان خەرج دەكرا".

ئاماژەی بەوەشدا ئەو كارمەندەی شایەن بێت و دەرمانی قڕكەر و دەرمانی مەترسیدار لە كارەكەی بەكاربهێنێت بۆی خەرج دەكرێت، گوتی:" لیژنەی دەرماڵەی بەڵێننامە بەو كەسانە پڕ دەكاتەوە بۆ ئەوەی لە كاتی هەبوونی دەرمان دەرمانەكە بەكاربهێنێت،ئەوەی ئامادە نەبوو ئەو كارە بكات ئەوە راستەوخۆ دەرماڵەكەی دەبڕدرێت".

پێشووتارەتی دارایی بە هەڵە بە وەزارەتی شارەوانی راگەیان بوو ئەو دەرماڵەیە لە 1ی 6ی 2019وە خەرج بكرێت بەڵام بە نوسراوێكی تر جەختی كردۆتەوە لە 1ی 1ی ی 2019وە ئەو دەرماڵەیە مانگانە لەگەڵ مووچە دەدرێت و بۆیان خەرج دەكرێت.

دارایی دووپاتی كردۆتەوە ، ئەو دەرماڵةیە تەنیا ئەو كەسانە دەگرێتەوە بە كردەیی لە باخچەكان كار دەكەن ،نابێت دەرماڵەی مەترسیی تری هەبێت و نابێت كەسەكە لە مۆڵەتدا بێت، چونكە ئەو دەرماڵەیان لێ دەبرێت مەگەر مۆڵەتی ئاسایی هەبێت بۆ 3 رۆژ ئەوە نابڕدرێت زیاتر بێت دەبڕدرێت

ئەگەر فەرمانبەرێك 500 هەزار مووچەكەی بێت ئەوە 150 هەزار دیناری مانگانەی بۆ خەرج دەكرێت و ئەو زیادەیە دەچێتە سەر مووچەكەی.

بەپێی فەرمانێكی مەسرور بارزانی سەرۆكی حكوومەتی هەرێمی كوردستان كە بە نوسراوی ژمارە 4646ی ئەنجومەنی وەزیران لە 29ی 7ی 2019 دەرچووە و ئاماژە بەوەكراوە كە بۆ رێكخستەوە و كۆنتڕۆڵكردنی یەكەكانی نیشتەجێبوون خانوو و شووقە حكوومیەكان كە بۆ فەرمانبەرانی ئاستە جیاجیاكانی پێشتر تەرخان كراون یان لە ئایندەدا دەكرێت چەند بڕیارێك دراون.

ئاماژە بەوەكراوە شووقە و خانووی حكوومی تەنها لە دوو حاڵەت دەدرێت" دەبێت فەرمانبەری حكوومی بێت و لە كاتی ئێستا لە راژە بەردەوام بێت، دەبێت خۆیی و ئەندامانی خێزانەكەی( هاوسەر،یان هاوژین، كوڕ، كچ ئەگەر هاوسەرگیریان نەكردبێت" بەنوسراوی تۆماری خانووبەرە بیسەلمێنێت هیچ یەكەیەكی نیشتەجێبوونیان نەبێت، ".

ئەوەش خراوەتەڕوو وەزیر و بەرپرسە حكوومیەكان كە شووقە یان خانوویان بۆ تەرخان دەكرێت پێویستی رەچاوی شوێنی نیشتەجێبوونی پاسەوانیان بۆ بكرێت.

ئەنجومەنی وەزیران دووپاتی كردۆتەوە ،بۆ هەر فەرمانبەرێك لەهەر پلەیەك بێت تەنها(1)یەك یەكەی نیشتەجێبوونی بۆ تەرخان دەكرێت، هەروەها كرێی خزمەتگوزاری لە ئەستۆی فەرمانبەران دەبێت كە بۆی تەرخانكراوە(هەر پلە و ناونیشانێكی هەبێ)، تەنها یەكەی نیشتەجێ بوونی پاسەوانی وەزیرەكان و بەرپرسان لەسەر ئەستۆی فەرمانگە و وەزارەتی پێوەندار دەبێت.

ئەوەش روونكراوەتەوە هەر یەكەیەك بۆ هەر فەرمانبەرێك تەرخان كرابێت ئەوە دەبێت نیشتەجێ بوو فەرمانی سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیرانی هەبێت و ناو و ناونیشانی فەرمانبەرێتی و بڕی مووچەكەی دیاری كرابێت، پاشان وەزارەتی دارایی گرێبەست لەگەڵ ئەو فەرمانبەرە دەكات كە لە فەرمانی سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیران ناوی هاتووە،پێویستە لە ماوەی 30 رۆژ گرێبەستەكە بكرێت، بەپێچەوانەوە بە هەڵوەشاوە دادەندرێت.

هەر فەرمانبەرێك كە گرێبەستی لەگەڵدا دەكرێت دەبێت خۆی لەو یەكانە نیشتەجێ بێت بە هیچ شێوەیەك نابێت كەسی تری لە ناودا بێت.

جەخت كراوەتەوە، هەر فەرمانبەرێك لە پۆست یان لە ئەركی فەرمی حكوومی نەمێنێت، پێویستە لە 30 رۆژدا یەكەكەی چۆڵ بكات و ئەستۆپاكی بۆ بكرێت و رادەستی بكاتەوە.

لە دوای چۆڵكردنی هەریەكەیەكی نیشتەجێبوون، دەبێت هەر كەموكوڕیەك هەبێت دەبێت فەرمانبەرەكە چاكی بكاتەوە، هەركەسێك پابەند نەبوو رێكاری یاسایی لە بەرامبەر دەگیرێتبەر.

یەكێك لە بڕیارەكان ئەوەیە، لیژنەیەك لە دیوانی سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیران پێك دێت بە ئەندامیەتی نوێنەرێكی وەزارەتی دارایی بۆ سەرپەرشتی كردن و ئیدارەدانی یەكەكانی نیشتەجێبوون،وەكو هاتووە" ئەو لیژنەیە بەپێی ناوەرۆكی ئەو فەرمانە رێكخستنی پێویست بكات بۆ هەموو ئەو یەكانەی كە پیشتر تەرخانكراون یان لەمەودوا بۆ فەرمانبەران تەرخان دەكرێن".

 

بزووتنەوەی گۆڕان ناوی كاندیدی خۆی بۆ پۆستی جێگری سەرۆكی ھەرێمی كوردستان ئاراستەی سەرۆكایەتی ھەرێمی كوردستان كردووە و میدیای ئەو حزبەش ئاشكرای دەكات، مستەفا سەید قادر بۆ وەرگرتنی ئەو پۆستە كاندید كراوە.

میدیای فەرمی گۆڕان، بڵاویكردەوە: "رۆژى یەکشەممەی رابردوو بزووتنەوەى گۆڕان بە نووسراوێک کە واژۆی عومەر سەید عەلى رێکخەرى گشتى بزووتنەوەى گۆڕانى لەسەربووە، ناوى مستەفا سەید قادر وەک جێگرى سەرۆکى هەرێم ئاراستەى سەرۆکایەتى هەرێم کراوە".

بەگوێرەی زانیارییەكان: "لە هەفتەى داهاتوودا مەرسومى سەرۆکایەتى بۆ هەردوو جێگرانى سەرۆکى هەرێم دەردەكرێت و تا کۆتای ئەم مانگە دەستبەکاربن".

ئەمە لە كاتێكدا محەمەد تۆفیق رەحیم كەسایەتی دیاری ناو بزووتنەوەی گۆڕان ركابەری دەكرد تا بكرێت بە كاندیدی حزبەكەی بۆ ئەو پۆستە. دەستیشی لە ئەندامی خانەی راپەڕاندن كشاندەوە تا پەیڕەوی ناوخۆی گۆڕان رێگەی پێبدات خۆی كاندید بكات. وەك خۆشی رایگەیاندبوو، ئەو تاكە كاندیدە بۆ وەرگرتنی ئەو پۆستە و بە مافی خۆشی دەزانێت.


 

 

بەڕێوبەرٍایەتی پۆلیسی گەرمیان ڕایدەگەیەنێت: بەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوانی گەرمیان توانیان چوار كەس دەستگیربكەن كەدەستیان لەچەن حاڵەتێكی دزیكردندا هەبووە.

 


علی جەمال قدووری، بەڕێوەبەری ڕاگەیاندنی بەڕێوبەرٍایەتی پۆلیسی گەرمیان ڕایگەیاند: دوای ئەوەی چەن هاوڵاتیەك لەگەڕەكەكانی سیروان، شەهیدان، شیروانە، حەمرین، سكاڵایان تۆماركرد كەلەلایەن چەن كەسێكەوە دزیان لێكراوەو گەنم و حەیوانیان دزراوە كە بەمەبەستی قوربانی كڕیبویان، دوای لێكوڵینەوەو بەدواداچونی ورد بەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوانی گەرمیان توانیان چوار كەس دەستگیربكەن كەدەستیان لەچەند حاڵەتێكی دزیكردندا هەبووە.

 


هەروەها وتیشی: دوای لێكۆڵینەوە دانیان بەچەندین حاڵەتی دزینی مەڕو ماڵات و زیاتر لەیەك تەن گەنمی هاوڵاتیەكیان دزیوە، لەئێستادا بەبڕیاری دادوەرو بەپێی مادەی (444) بەندكراون لێكۆڵینەوەش لەگەڵیاندا بەردەوامە.

حكومه‌تی هه‌رێم گۆڕانكاری له‌ پڕۆژه‌یاسای چاكسازی ده‌كات و یه‌كێك له‌گۆڕانكارییه‌كانیش ده‌ستكاریكردنی موچه‌ی خانه‌نشینانه‌، جێگری سه‌رۆكی لیژنه‌ی یاسایی له‌په‌رله‌مانی كوردستانیش رایده‌گه‌یه‌نێت: له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دام یاسای خانه‌نشینی عیراق وه‌كخۆی له‌هه‌رێم جێبه‌جێبكرێت، به‌ڵام حكومه‌ت ئه‌وه‌ ناكات، ئه‌گه‌ر كه‌مترین موچه‌ی خانه‌نشینی بكرێت به‌ 400 هه‌زار دینار بۆ ئه‌م قۆناغه‌ زۆرباش ده‌بێت.

له‌ئێستادا ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران لیژنه‌یه‌كی پێكهێناوه‌ بۆ پێداچوونه‌وه‌ به‌پڕۆژه‌یاسای چاكسازی له‌موچه‌و ده‌رماڵه‌و خانه‌نشینی، یه‌كێك له‌داواكارییه‌كانیش ئه‌وه‌یه‌ كه‌ كه‌مترین موچه‌ی خانه‌نشینی بكرێت به‌ 400 هه‌زار دینار.

ماڵپه‌ڕی تۆڕی هه‌واڵی سلێمانی له‌وباره‌یه‌وه‌ بڵاویكردۆته‌وه‌، به‌گوێره‌ی ئه‌و زانیارییانه‌ی ده‌ست كه‌وتووه‌، به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خانه‌نیشنی، پێشترو ئێستاش له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دان یاسای ژماره‌ 9ی ساڵی 2014ی عیراق وه‌كخۆی له‌هه‌رێم جێبه‌جێبكرێت، چونكه‌ له‌یاساكه‌ی عیراقدا گۆڕانكارییه‌كان هه‌موو ئاسته‌كانی گرتۆته‌وه‌ نه‌ك ته‌نیا كه‌مترین موچه‌.

هه‌ر له‌زانیارییه‌كاندا هاتووه‌، ئه‌گه‌ر له‌هه‌رێم ته‌نیا كه‌مترین موچه‌ی خانه‌نشینی بكرێت به‌ 400 هه‌زار دینار، ده‌بێت موچه‌ی خانه‌نشینی بڕی (16 بۆ 17) ملیار دیناری دیكه‌ی بخرێته‌سه‌ر، به‌ڵام ئه‌گه‌ر یاساكه‌ی عیراق وه‌كخۆی له‌هه‌رێم جێبه‌جێبكرێت و گۆڕانكاری له‌هه‌موو موچه‌ی خانه‌نشینان بكرێت، ئه‌وكاته‌ پێویسته‌ (40 بۆ 50) ملیار دیناری دیكه‌ بخرێته‌سه‌ر موچه‌ی خانه‌نشینی.

لای خۆشیه‌وه‌ عه‌باس فه‌تاح، جێگری سه‌رۆكی لیژنه‌ی یاسایی له‌په‌رله‌مانی كوردستان به‌ماڵپه‌ڕه‌كه‌ی راگه‌یاندووه‌، حكومه‌ت لیژنه‌ی بۆ پڕۆژه‌ی چاكسازی پێكهێناوه‌و ره‌نگه‌ ماده‌كانی وه‌كخۆی نه‌مێنێته‌وه‌، به‌ڵام ئه‌وكاته‌ش زۆر پابه‌ند ده‌بین، كه‌ ناوه‌ڕۆكه‌كه‌یمان به‌ده‌ست بگات.

وتیشی: "له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دام یاسای خانه‌نشینی عیراق وه‌كخۆی له‌هه‌رێم جێبه‌جێبكرێت، به‌ڵام حكومه‌ت ئه‌و كاره‌ ناكات، چونكه‌ بارگرانییه‌كی زۆری دارایی دروست ده‌كات، بۆیه‌ ئه‌گه‌ر كه‌مترین موچه‌ 400 هه‌زار دینار بێت بۆئه‌م قۆناغه‌ زۆرباشه‌، با بزانین ده‌توانین كامیان جێبه‌جێ بكه‌ین".

 

ژمارەیەك لە پارێزگا شیعە نشینەكانی عێراق ڕۆژی سێ‌ شەممەی ئەم هەفتەیە بەبۆنەی "جەژنی غەدیر"وە دەكەنە پشووی فەرمی.

ئەنجوومەنی پارێزگاكانی (واست، بابل، میسان، كەربەلا، دیوانیە، زیقار، بەسرە) بڕیاریاندا سبەی سێشەممەی 20-8-2019 بەبۆنەی جەژنی "غەدیر"ەوە بكه‌نه‌ پشوو.

ساڵانە موسڵمانانی شیعە ڕۆژی 18ی زیلحیجە، كە ئەمساڵ دەكاتە 20ی ئاب، له‌ ژێر ناوی "جەژنی غەدیر" ئاهەنگ دەگێڕن و دەیكەنە پشوو، ئەویش وەك موسڵمانانی شیعە باسی ده‌كه‌ن، "لەو ڕۆژەدا لە ناوچەی غەدیر پێغەمبەر (د.خ) لەدوای (حەجی ماڵئاوایی) وەسیەتی بۆ ئیمامی عەلی كردووە تاوەكو باش كۆچی دوایی خۆی ببێتە خەلیفەی موسڵمانان".

پەڕەى 13 لەکۆى 5174 پەڕەدا