ئەنجومەنی وەزیران بڕیاری پێكهێنانی ئەنجومەنی راژەی دەركرد كە سەر بەئەنجومەنی وەزیران دەبێت و ئەركی رێكخستنەوەی میلاكی وەزارەتەكان و دامەزراندن لەئەستۆ دەگرێت.
ئەیوب گەڵاڵی، بەڕێوەبەری گشتی دیوان لەوەزارەتی پلاندانانی حكومەتی هەرێم راگەیاند "ئەنجومەنی راژە لەساڵی 2011ەوە بەبڕیاری پەرلەمانی كوردستان دەرچووە، لەكابینەی نوێی حكومەتیش بڕیاردرا بەدامەزراندنی ئەنجومەنەكەو كاراكردنی.
 
وتیشی: "بەپێی بڕیارەكە، ئەنجومەنی راژە سەر بەئەنجومەی وەزیران دەبێت، وردەكاری و هەنگاوەكانی كاركردنیشی لە ئەنجومەنی وەزیرانەوە دیاریدەكرێت".
 
راشیگەیاند "ئەنجومەنی راژە كۆمەڵێك ئەركی لەئەستۆدا دەبێت، لەوانەش رێكخستنەوەی میلاكی گشتی فەرمانبەران لەوەزارەت و دامودەزگاكان و دامەزراندن، بەشێوەیەك كە لەمەوداو هەموو جۆرە دامەزراندنێكی هەمیشەیی و گرێبەست لەڕێگەی ئەم ئەنجومەنەوە دەبێت.
 
بەرپرسەكەی وەزارەتی پلاندانان بۆ سایتی سلێمانی  ئاماژەی بەوەشكرد، هەر لەچوارچێوەی رێكخستنەوەی میلاكی وەزارەتەكان، لەهەر وەزارەتێك فەرمانبەری زیادە هەبێت، بەپێی پێویست بەسەر وەزارەتەكانی دیكەدا دابەشدەكرێت.

هێزەکانی ئاسایش هەڵمەتێکیان ئه‌نجامدا و ژمارەیەک قومارخانە لەشاری هەولێر داخست و راده‌گه‌یه‌نرێت ژمارەیەکیان لە لایەن چەند چەکدارێکەوە خاوەندارێتیان کراوە.

نەبەز عەبدولحەمید، قائیمقامی قەزای ناوەندی هەولێر ڕاگەیاند “هەڵمەتێکی گەورە لەلایەن سەرجەم هێزە ئەمنییەکانی ئاسایش، پۆلیس و دەزگای هەواڵگری گشتی کوردستان و دەزگای پاراستنەوە دەستی پێکردووە بە مەبەستی داخستی قومارخانەکانی ناو شاری هەولێر لەماوەی ڕابردوشدا چەندین قومارخانەمان داخستووە”.

نەبەز عەبدولحەمید ئاماژەی بەوەدا “هەندێک قومارخانە هەبون کە خاوەنەکانیان کەسانەی چەکداربون و بە ئاسانی نەتوانراوە قومارخانەکان پێیان دابخرێت، بۆیە لەو هەڵمەتەی ئەو هێزەهاوبەشانەدا ئەو قومارخانانەش داخراون و خاوەنەکانیان ڕووبەڕوی دادگا کراونەتەوە”.

قائیمقامی هەولێر بۆ ناسكورج  وتیشی “هەرچەندە ئامارێکی وردمان لەبەردەستدا نییە بەڵام لەماوەی رابردو نزیکەی 10 قومارخانەمان داخستووە و ئەویش بەوهۆیەی کە سەرجەمیان نایاسایی بون و ئیمەش هیچ یاسایەکمان نییە بۆ ڕێگەپێدان بەکردنەوەی ئەو قومارخانانە هەروەها بەهۆیانەوە چەندین خێزان هەڵوەشاونەتەوە و دەیان کەس مایەپووچ بوون و هەوڵی خۆکوشتنیان داوە”.

قائیمقامی هەولێر باسی لەوەشکرد “مەترسی ئەو قومارخانە لەوەدا بوە تەنانەت بەشێکیان لە ناو کافتریا و ماڵ و هەندێک شوێنی گەشتیارییدا دانراون و هاوڵاتیان و گەنجانیان بەلای خۆیاندا ڕاکێشاوە”.

 

لیژنه‌ هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامیه‌تی سلێمانی‌ دەستیان بەسەر جۆره‌ ڕۆنێكی‌ توركی‌ و ئێرانیدا گرت کە بەکارهێنانی مەترسیدارە و شیاو نین بۆ خواردن و هاوڵاتیان لە بارەیەوە ئاگادار دەکرێنەوە.
گۆران قادر، سەرۆکى لیژنه‌ هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامیه‌تی سلێمانی‌ رایگەیاند: لەلایەن لیژنەکانیانەوە، ده‌ستیان به‌سه‌ر جۆره‌ ڕۆنێكدا گرتووە كه‌ ته‌نه‌كه‌كه‌ی ژه‌نگی كردوه‌و بازرگانه‌كه‌ ویستویانه‌ ئه‌و ڕۆنه‌ بتوێننه‌وه‌و بیپاڵێون و بیكه‌نه‌ ته‌نه‌كه‌ی‌ نوێوه‌ بۆ ساغكردنه‌وه‌ی‌ له‌بازاڕدا".

ئاماژەى بەوەشکرد: "ئامانجی‌ ئه‌و بازرگانه‌ی‌ ویستویه‌تی‌ ئه‌وكاره‌ بكات، بۆ ڕسواكردن و سوككردنی‌ به‌رهه‌می‌ ناوخۆیی‌ بوه‌ تاوه‌كو هه‌وڵبدات بۆ ساغكردنه‌وه‌ی‌ به‌رهه‌مه‌ ئێرانی توركییه‌كان له‌بازاڕدا".

سەرۆکى لیژنه‌ هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامیه‌تی سلێمانی‌ بۆ زەمەن ، راشیگەیاند: جۆرە خواردنی تریش هەبوە کە لە تەنەکەدا بووە و تەنکەکە ژەنگى کردووە و دەستایان بەسەردا گرتووە.

 

لەشی ئێمه لە ماوەی شەودا 300 تا 400 کالۆری وزه سەرف ئەکات. ئەم وزەیه بەرابەرە لەگەڵ ئەو وزەیەی وا لە ماوەی یەک کاتژمێر ڕاکردندا سەرف ئەکرێت. بە پێی وتەی  کارناسان، خەوێکی باش هاوشێوەی وەرزش کردن ئەبێتە هۆی دابەزینی کێشی لەش.

ئه‌مانه‌ هەندێک رێگان کە لە کاتی خەودا ئەتوانن به‌هۆیه‌وه‌ کێشی لەش دابەزێنن.

 پلەی گەرمی ژوورەکەتان کەم بکەنەوە:

کارناسان باس لەوە ئەکەن گەر پلەی گەرمی ژووری خەو 18 دەرەجەی سەنتیگراد بێ، چالاکی لەش بەرز ئەبێتەوە. چون کاتێک ژوورەکە ساردە بۆ ئەوەی گەرمی لەش بەرز ببێتەوە، جەستەی مرۆڤ دەست ئەکا به چالاکی کردن و ئەنجامی ئەم چالاکییەش دابەزینی کێشی لەشە.

هەندێک ئاوی ترێ بخۆنەوە:

ئاوی ترێ به هۆی ئەوەی مادەیەکی تایبەتی بە ناوی "رێزۆراتۆل" تێدایە، بۆ سووتاندنی کالۆرییەکان زۆر بەسوودە. ئەم مادەیه چەورییە سپییەکان ئەکاته چەوری قاوەیی و لەش ناچار ئەکات بەجێی ئەوەی چەوری پاشەکەوت بکات، چەورییەکان بسووتنێت.

بەردەوام لە کاتێکی تایبەتدا بخەون و هەستن لەشی مرۆڤ هۆرمۆنێکی تێدایه به ناوی "مێلاتۆنین" کە هاوشێوەی کاتژمێریکی بایۆلۆژیکی کاتی خەوتن و هەستان دیاری ئەکات. جگە لەم تایبەتمەندییه، ئەم هۆرمۆنە چەورییه قاوەییەکان چالاک ئەکات و کالۆری ئەسووتێنێت. گەر کاتی خەوتن و هەستان بشێوێت، پرۆسەی بەرهمهاتنی ئەم هۆرۆمۆنەش ئاڵۆز ئەبێت.

وشكبونەوە دەبێتە هۆی ماندووبوون و توانای وەرزشوانان كەم دەكاتەوە و هەندێك جار دەبێتە هۆی كەمی تەركیز و خراپی رەفتاری مرۆڤ لە كەسە ئاساییەكاندا.


بۆیە هەمیشە پزیشكان ئامۆژگاری پاراستنی ئاستی شێداری لەشی مرۆڤ دەكەن، ئەویش لەڕێگەی خواردنەوەی ئاوەوە، بەڵام رۆژانە خواردنەوەی ئاو بەڕێژەیەكی زۆر و زیاد لە پێویست باش نییە.


دایڤد نیمان، مامۆستای تەندروستی گشتی لە زانكۆی ئەبلاشیان دەڵێت: ئەگەر ئاوت خواردەوە و دوای دوو كاتژمێر چویتە سەرئاو و میزەكەت ئاوی و روون بوو ئەوا ئەو ئاوەی خواردوتەوە بۆ ماوەی پێویست لەناو لەشت نەماوەتەوە، كەواتە رێژەی شێ لەناو لەشت زۆرە و پێویستت بەخواردنەوەی ئاو نییە.

دوای پەلاماردانی گەنجێکی کورد لە شارۆچکەکەی، قایمقامی شارۆچکەی فەللوجە لە پارێزگای ئەنبار پەیامێک بۆ خەڵکی هەرێمی کوردستان دەنێرێت.

عیسا سایر، قایمقامی فەللوجە لە پەیامێکدا، رایگەیاندووە، ئەوانەی لەو گەنجە کوردەیان دا، “کەسانی سەرخۆش بوون”.

عیسا سایر داوای لێبووردن لە خەڵکی هەرێمی کوردستان دەکات و رایگەیاندووە، لێدان لەو گەنجە کوردە ”هەڵسوکەوتی خەڵکی فەللوجە نییە“.

قایمقامی فەللوجە بە ستایشکردنەوە ئاماژەی بە لەخۆگرتنی هەزاران کەسی خەڵکی فەللوجە لە هەرێمی کوردستان و بە تایبەت هەولێر کردووە، کە ئەو عەرەبانەی فەللوجە لە ترسی میلیشیا تائیفییەکان پەنایان بۆ کوردستان هێناوە.

عیسا سایر بەڵێنی لێپێچینەوە و دادگاییکردنی ئەو کەسانەی دا کە پەلاماری گەنجە کوردەکەیان داوە و جەختی لەوە کردووەتەوە، کە ئەو هەڵسوکەوتە لەگەڵ ئەخلاقی فەللوجەییەکان یەک ناگرێتەوە.

هونەر کە گەنجێکی خەڵکی هەولێرە و ئێستا لە فەلووجە چێشتخانەی هەیە، ڕاگەیاندوه‌ کە یەکێک لەو کەسانەی پەلاماریان داوە، ئەفسەری حەشدی شەعبییە بە پلەی نەقیب و بەهۆی جلی کوردییەوە پەلاماری داوە.

ئەوەشی ئاشکرا کرد کە ئەو لە منداڵییەوە هەر جلی کوردی لەبەر کردووە و حەز ناکات جلی دیکە بپۆشێت، بەڵام پەلاماردەرەکان پێیانگوتووە کە جلی کوردی قەدەغەیە.

موسعه‌ب جه‌میل  كوری مامۆستا جه‌میل عه‌لی مامۆستای ناوداری شاری هه‌ولێر وێنه‌یه‌كی باوكی له‌تۆری كۆمه‌ڵایه‌تی فه‌یسبوك بڵاوكردۆته‌وه‌ كه‌وێنه‌كه‌ مێژوه‌كه‌ی بۆ 50 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر ده‌گه‌رێته‌وه‌ كه‌ ئه‌وكات مامۆستا جه‌میلی باوكی چاوی ساغ بوو .

له‌سه‌ر وێنه‌كه‌ نوسیویه‌تی : "مامۆستا جه‌میلی بابم ساری 1969 ئه‌و وه‌ختی چاوی ساغ بوو."

مامۆستا جه‌میل عه‌لی پیرداود  له‌دایكبووی ساڵی 1946 له‌گوندی شاوێس له‌ شاری هه‌ولێر و یه‌كێكه‌ له‌ وتاربێژه‌ به‌ناوبانگه‌كانی  شاری هه‌ولێرو كوردستان و ئێستا له‌شاری هه‌ولێر نیشته‌جێیه‌ .

 

 له‌سه‌ر شه‌قامى 120 مه‌تریی هه‌ولێر به‌هۆى تیژڕۆییه‌وه‌ بارهه‌ڵگرێك كۆنترۆڵى له‌ده‌ست ده‌دات وه‌رده‌گێرێت و له‌ ئه‌نجامدا یه‌شه‌وه‌ شۆفێره‌كه‌ى گیانى له‌ده‌ست دا.

 موقه‌ده‌م فازڵ حاجى، وته‌بێژى به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی هاتوچۆى هه‌ولێر، له‌ هه‌ژمارى تایبه‌تیی خۆى، له‌ تۆڕى كۆمه‌ڵایه‌تیی فه‌یسبووك بڵاوى كرده‌وه‌: "كاتژمێر 8 و 30 خوله‌كى سه‌رله‌به‌یانیی ئه‌مڕۆ، له‌سه‌ر شه‌قامى 120 مه‌تریی هه‌ولێر له‌ نزیك به‌شى مۆڵه‌تى هاتوچۆى هه‌ولێر، بارهه‌ڵگرێك به‌هۆى تیژڕۆییه‌وه‌، كۆنترۆڵى له‌ده‌ست دا و وه‌رگه‌ڕا".

ئاماژه‌ى به‌وه‌ش داوه‌، به‌هۆى ئه‌وه‌ى شۆفێره‌كه‌ پشتێنى سه‌لامه‌تى به‌كار نه‌هێنابوو، "بۆیه‌ كه‌وته‌ ژێر بارهه‌ڵگره‌كه‌ى و گیانى له‌ده‌ست دا".

ڕۆژی‌ 1ی 9، پشوی په‌رله‌مان كۆتایی دێت و كۆبونه‌وه‌ ئاساییه‌كانی په‌رله‌مان ده‌ستپێده‌كاته‌وه‌.
 
عه‌باس فتاح جێگری سه‌رۆكی لیژنه‌ی كاروباری یاسایی له‌په‌رله‌مانی كوردستان ڕاگه‌یاند، "به‌گوێره‌ی‌ په‌یڕه‌وی ناوخۆی په‌رله‌مان له‌سه‌ره‌تای هه‌موو وه‌رزێك بۆ ماوه‌ی مانگێك هه‌موو فراكسیۆنه‌كان مافی ئه‌وه‌یان هه‌یه‌ پڕۆژه‌كانیان پێشكه‌شی ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی په‌رله‌مان بكه‌ن تاوه‌كو خوێندنه‌وه‌ی یه‌كه‌می بۆ بكرێت".

له‌دوا كۆبونه‌وه‌ی لیژنه‌ی یاسایی په‌رله‌ماندا نزیكه‌ی 28 پڕۆژه‌یاسا ئاراسته‌ی ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی په‌رله‌مان كراوه‌و داوامانكردوه‌ بخرێته‌ به‌رنامه‌ی كاره‌وه‌و له‌دوای ده‌ستپێكردنه‌وه‌ی دانیشتنه‌كانی په‌رله‌مانیش به‌گوێره‌ی‌ گرنگی بابه‌ته‌كان پڕۆژه‌یاساكان ده‌خرێته‌ به‌رنامه‌ی كاره‌وه‌و گفتوگۆیان له‌سه‌ر ده‌كرێت.

سه‌باره‌ت به‌وه‌ی له‌سه‌ره‌تای ده‌ستپێكردنه‌وه‌ی كۆبونه‌وه‌ی په‌رله‌مان گفتوگۆ له‌سه‌ر چ پڕۆژه‌یاسایه‌ك ده‌كرێت، جێگری سه‌رۆكی لیژنه‌ی كاروباری یاسایی بۆ ساتی سلێمانی وتی:"دیاریكردنی پڕۆژه‌ یاساكان بۆ گفتوگۆكردن په‌یوه‌ندی به‌ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی په‌رله‌مانه‌وه‌ هه‌یه‌، به‌ڵام ئه‌وله‌ویات بۆ ئه‌و پڕۆژه‌یاسانه‌ ده‌بێت كه‌ په‌یوه‌ندی به‌چاكسازییه‌وه‌ هه‌یه‌و ئانین".

 

 

بەرێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان كەشو هەوای ئەمرۆ شەممەو سبەی یەكشەممەی شارەكانی هەریمی بڵاو كردوە پلەی گەرماش بەرز دەبێتەوە.


بەپێی پێشبینیەكانی بەرێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان ئەمرۆ لەهەولێر پلەی گەرما 41پلەو لە سلیمانی 40پلەو لە دهۆك39پلەو لە كەركوكیش 44پلە دەبێت و سبەینیچ یەكشەممە پلەی گەرما بەشیوەیەكی گشتی یەك – دوو پلە بەرز دەبێتەوە.

 

پەڕەى 14 لەکۆى 5164 پەڕەدا