مانگی رەمەزان مانگی پارێزگاری كردنە لەتەندروستیمان، بەپێی فەرموودەی پێغەمبەری خۆشەویستمان (صلی الله علیه وسلم) : ڕۆژووگرتن تەندروستییە، بۆیە دەبێت رەچاوی باری تەندروستیمان بكەین.

1. ئەگەر هەر حاڵەتێكی تایبەتی تەندروستیت هەیە، ڕاوێژ بە پزیشك بكە كە ئاخۆ ڕۆژو زیان لە تەندروستیت دەدات، یان نا.
2. ئەگەر تەنانەت تەندروستیشی، بەرنامەیەكی ئەوتۆ بۆ ژەمەكانی ڕەمەزان دابڕێژە كە تێیدا بڕی پێویستی ڕەگەزە خۆراكییەكان و شلەمەنی پێویست پێشكەش بە جەستەت بكەیت.
3. پارشێو بكەن: پارشێو گرنگترین ژەمی ڕۆژانی ڕەمەزانەو نابێ‌ پشتگوێ‌ بخرێ، زۆر گرنگە لە پارشێودا خۆراكی پرۆتینی، كاربۆهێدراتی ئاڵًۆزو بڕێكی زۆر ئاو بخۆنەوە، بۆ نمونە: هێلكەیەك، نانێك، چەند قاشە پرتەقاڵێك، چەند گوێزێك و چەند پەرداخێك ئاو.
4. لەكاتە هەرە گەرمەكانی ڕۆژدا، ئەگەر توانیت لە ماڵەوە بمێنەوەو پشو بدە، ئەگەر كارەكەت بوارت نادا ئەوا چاڵاكی جەستەییت كەم بكەرەوەو زیاتر لە سێبەردا بمێنەوە.
5. لەكاتی ڕۆژو شكاندندا زۆر مەخۆ، باشتر وایە سود لە خۆراكە سروشتییەكان وەربگریت بۆ ڕۆژو شكاندن، وەك خورما، شیر، شەربەتی سروشتی، پاشان كەمێك پشو بدە (وەك نوێژو عیبادەتی تر) و ئینجا ژەمێكی سادە بخۆ كە پرۆتینی پێویستی تێدابێت، هەوڵبدە لە كاتی ڕۆژو شكاندنەوە تا كاتی نوستن هەشت پەرداخ ئاو بخۆیتەوە، بەڵام لەسەرخۆو قۆناغ بەقۆناغ.
6. هەوڵبدە دوای ڕژو شكاندن چاو قاوە و سۆدا كەم بخۆیتەوە.
7. لەشەوانی ڕەمەزاندا میوەو بادام بخۆن و دور بكەونەوە لە شیرینی دەستكردو چوكلێت.
8. شەوانی ڕەمەزان وەرزشی سادە بە ڕێك و پێكی ئەنجام بدەن، وەك ڕێكردن بۆ ماوەی 20 خولەك.
9. لە خواردنی سورەوەكراو و پڕ بەهارات دور بكەونەوە لە ڕەمەزاندا، چونكە دەبنە هۆی دڵەكزێ‌ و تێكدانی كرداری هەرس.
10. سود لە حەبی مەڵتی ڤیتامین وەربگرن، بەڵام بە ڕاوێژی پزیشك.

 

ئـ . كـ

 

به‌بۆنه‌ى هاتنه‌وه‌ى مانگى ره‌مه‌زانى پیرۆزه‌وه‌ پیرۆزبایى له‌ خۆمان و گشت مسوڵمانان ده‌كه‌ین له‌ هه‌رێمى كوردستان و هه‌موو جیهان، ئاواته‌خوازین ئه‌م مانگه‌ ببێته‌ مانگى سۆز و به‌زه‌یى و به‌ره‌كه‌تى خواى گه‌وره‌ بۆ گه‌لى كوردمان و هه‌موو گه‌لانى مسوڵمان به‌گشتى.

له‌م مانگه‌دا پێویسته‌ مرۆڤى مسوڵمان خۆى ئاماده‌ بكات بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ بۆلاى خوا و په‌شیمان بوونه‌وه‌ له‌ تاوانه‌كان و بڕیاردان له‌سه‌ر سوربوون له‌ سه‌ر خێر و چاكه‌كارى و گه‌ڕاندنه‌وه‌ى مافى هاوڵاتیان بۆ خاوه‌نه‌كانیان ئه‌گه‌ر له‌سه‌رى بوو، هه‌روه‌ها پێویسته‌ له‌م مانگه‌دا سوپاسگوزارى خوا بكه‌ین له‌سه‌ر ئه‌و نیعمه‌تانه‌ى كه‌ پێى داوین و داواى لێبوردن بكه‌ین له‌سه‌ر ئه‌و تاوانانه‌ش كه‌ ئه‌نجاممان داوه‌.
هه‌روه‌ها پێویسته‌ مانگى ره‌مه‌زان بكرێته‌ مانگى عیباده‌ت و كۆكردنه‌وه‌ى تێشوو بۆ رۆژى دوایى ئه‌ویش به‌ ئاماده‌بوون له‌ نوێژى جه‌ماعه‌ت و كردنى شه‌ونوێژ و قورئان خوێندن و خۆ نزیككردنه‌وه‌ى زیاتر له‌ خوا، به‌ نزا و پاڕانه‌وه‌و چاكه‌كارى بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش پێغه‌مبه‌رى خوا ده‌فه‌رموێت (مَنْ صَامَ رَمَچَانَ إِیمَانًا ۆاحْتِسَابًا غُفِرَ ڵهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ژَنْبِهِ) واته‌ "هه‌ركه‌سێك ره‌مه‌زان به‌ چاكى و به‌ ئیمانه‌وه‌ بگرێت خواى گه‌وره‌ له‌ تاوانه‌كانى خۆش ده‌بێت".
هه‌روه‌ها پێغه‌مبه‌رى ئازیزمان هانمان ده‌دات بۆ خێر و چاكه‌كارى و به‌خشین و بۆخۆشى پێشه‌نگ بووه‌ له‌م بواره‌دا.
خواى گه‌وره‌ رێزى له‌م ئوممه‌ته‌ ناوه‌ به‌ كۆمه‌ڵێك سیفه‌ت كه‌ له‌ زۆربه‌ى ئوممه‌ته‌كانى تردا نیه‌، له‌ گرنگترین ئه‌و به‌خشش و رێزه‌ش كه‌ خواى گه‌وره‌ به‌مرۆڤى مسوڵمانى داوه‌، بریتیه‌ له‌م مانگه‌ پیرۆزه‌، كه‌ مانگى ره‌مه‌زانه‌ و شه‌وى (لیله‌ القدر)ى تێدایه‌، كه‌ خێرى له‌ هه‌زار مانگ زیاتره‌، ئه‌م مانگه‌ پڕه‌ له‌ خێر و به‌ره‌كه‌ت كه‌ له‌ ژماره‌ نایه‌ت، ئه‌م رێزه‌ بۆ ئه‌و بڕواداره‌ له‌خواترسانه‌یه‌ كه‌ به‌ دڵێكى سافه‌وه‌ خواپه‌رستى ده‌كه‌ن و كرده‌وه‌كانیان شایه‌ته‌ له‌سه‌ر ئیمان و ته‌قوایان، له‌م مانگه‌دا چاكه‌كان چه‌ندقات ده‌بنه‌وه‌ به‌و پێیه‌ى كه‌ خوا بیه‌وێت فه‌رزه‌كان ده‌بنه‌ حه‌فتا ئه‌وه‌نده‌و سوننه‌ت و كاره‌ خۆبه‌خشه‌كانیش به‌هه‌مان شێوه‌.
پاداشتى رۆژوو ته‌نها خوا خۆى ده‌یزانێت، وه‌ك له‌ فه‌رمووده‌یه‌كى سه‌حیح دا هاتووه‌، كاتێك خواى گه‌وره‌ ده‌فه‌رموێت (كُلُّ عَمَلِ ابنِ ێدَمَ ڵهُ إلا الصِّێامَ ، فَإِنَّهُ لِی ، ۆأَنَا أَجْزِی بِه)، واته‌ "هه‌موو كرده‌وه‌یه‌كى ئاده‌میزاد بۆ خۆیه‌تى ته‌نها رۆژوبوون نه‌بێت من بۆخۆم پاداشتى ده‌ده‌مه‌وه‌" هه‌ر چاكه‌یه‌ك پاداشته‌كه‌ى به‌ ده‌ ئه‌وه‌نده‌یه‌ یان به‌ 700 ئه‌وه‌نده‌ و له‌وه‌ش زیاتر.
ئه‌م مانگه‌ مانگى به‌ده‌مه‌وه‌هاتنى بانگه‌وازێكه‌ كه‌ خوا بۆ مرۆڤ ده‌یكات، پێغه‌مبه‌رى خوا ده‌فه‌رموێت: (ێا بَاغِێ الْخَیْڕ أَبْشِرْ ێا بَاغِێ الشَّڕّ أَقْصِر) واته‌ "ئه‌ى كه‌سى چاكه‌خواز باوه‌شى بۆ بگره‌وه‌و له‌ چاكه‌كان زیاد بكه‌، ئه‌ى كه‌سى گومڕا و یاخى بگه‌ڕێوه‌و واز له‌ تاوان بهێنه‌"، ئه‌گه‌ر تۆ له‌ كه‌سانى چاكه‌خوازى ئه‌وا چاكه‌ و خێرى زیاتر بكه‌، ئه‌مه‌ هه‌لێكى گه‌وره‌یه‌ له‌ ده‌ستى مه‌ده‌، له‌ به‌رهه‌مه‌كانى چاكه‌كاریت زیاد بكه‌، بۆت ده‌كات به‌ چه‌ند ئه‌وه‌نده‌و زیاتر به‌ جۆرێك كه‌ هه‌ر خۆى ده‌زانێت. ئه‌گه‌ر له‌وانه‌ش بویت كه‌ كه‌مته‌رخه‌میت هه‌بووه‌و وه‌ك پێویست خواپه‌رستى و چاكه‌كاریت ئه‌نجام نه‌داوه‌. ئه‌مه‌ هه‌لێكى گه‌وره‌یه‌ بگه‌ڕێره‌وه‌ بۆلاى خواو داواى لێخۆشبوون بكه‌، ئه‌م هه‌له‌ دووباره‌ نابێته‌وه‌، كێ ده‌ڵێ ده‌گه‌یته‌وه‌ ره‌مه‌زانێكى تر و ناگه‌ڕێیته‌وه‌ بۆلاى خوا، له‌ فه‌رمووده‌یه‌كدا هاتووه‌ كه‌ پێغه‌مبه‌رى خوا ده‌فه‌رموێت (الصَّڵۆاتُ الْخَمْسُ، ۆالْجُمُعَه‌ُ إِڵى الْجُمُعَه‌ِ، ۆرَمَچَانُ إِڵى رَمَچَانَ، مُكَفِّرَاتٌ لِمَا بَیْنَهُنَّ مَا اجْتُنِبَتِ الْكَبَائِرُ) واته‌ "پێنج نوێژه‌كه‌و نوێژى هه‌ینى بۆ هه‌ینیه‌كى تر، ره‌مه‌زان بۆ ره‌مه‌زانێكى تر، كه‌فاره‌تى تاوانه‌كانه‌ ئه‌گه‌ر تاوانى گه‌وره‌ى تیا نه‌بێت" واته‌ به‌ومه‌رجه‌ى كه‌ تاوانى گه‌وره‌ ئه‌نجام نه‌دات وه‌ك كوشتن و زینا و سوو سیحر و چه‌ند شتێكى تر كه‌ له‌ فه‌رموده‌دا هاتووه‌ كه‌ 7 یان 9 تاوانن، له‌به‌رئه‌وه‌ له‌ تاوانه‌ گه‌وره‌كان خۆت بپارێزه‌ و ئه‌م فرسه‌ته‌ له‌ده‌ست مه‌ده‌و با ببێته‌ وێستگه‌ى كۆكردنه‌وه‌ى چاكه‌و به‌هێزكردنى ئیمان هه‌تا به‌رگه‌ى 11 مانگه‌كه‌ى تر بگرێت.
خواى گه‌وره‌ پشتیوانى هه‌مووان بێت و ئیراده‌مان به‌هێز بكات و گیانى چاكه‌خوازى و عیباده‌ت و خێرمان به‌هێز بكات.


پڕۆفیسۆر د. عه‌لى قه‌ره‌داغى
ئه‌میندارى گشتى یه‌كێتى جیهانى زانایانى مسوڵمان

وەزیری دەرەوەی عێراق ئیبراھیم ئەلجەعفەری رایگەیاند کە فەرماندەی ئۆپەراسیۆنەکانی دەرەوەی سوپای پاسدارانی ئێران قاسم سولەیمانی لە چوارچێوەی زانیاریدان بە حکوومەت، لە خاکی عێراق ئەرکی راوێژکاری سەربازیی بەڕێوە دەبات.

جەعفەری سەردانی وڵاتی ئوردنی کرد و لە باڵیۆزخانەی عێراق لەو وڵاتە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانی رێکخست.

لەبارەی ھەواڵی دەرکەوتنی قاسم سولەیمانی لەبەرەکانی شەڕ لە عێراق و لەگەڵ سەرکردەکانی حەشدی شەعبی لەکاتی ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی کۆنترۆڵکردنەوەی فەللوجە لەدەستی داعش رایگەیاند کە قاسم سولەیمانی لە خاکی عێراق ئەرکی راوێژکاری سەربازیی بەڕێوە دەبات.

جەعفەری گوتیشی: "عێراق لەجیاتی گشت جیھان شەڕ دەکات. ئەندامانی رێکخراوی تیرۆریستی داعش نزیکەی لە ١٠٠ وڵاتی جیھانەوە ھاتوون".

جەعفەری لەبارەی دواکەوتنی ئازادکردنەوەی فەللوجە رایگەیاند کە داعش خەڵکی سڤیلی ناوچەکەی وەک قەڵغان بەکارھێناوە و ھێزەکانی ئەمنیش گرنگی بە گیانی ھاووڵاتیانی سڤیل دەدەن.

سوپای عێراق، پۆلیس، حەشدی شەعبی و ھۆزەکانی سوننە ناوچەکە بەمەبەستی ئازادکردنی فەللوجەی سەربە ئەنبار، لە رێککەوتی ٢٣ی ئایار ئۆپەراسیۆنێکی ھاوبەشیان دەستپێکردووە.

دەرکەوتنی فەرماندەی فەیلەقی قودسی سەر بە سوپای پاسداران قاسم سولەیمانی لە بەرەکانی شەڕ لە عێراق ببووە مایەی رەخنەی لایەنەکان.

بڕیارە هەر ئەم هەفتەیە لیژنەی باڵای رووبەرووبونەوەی قەیرانەكان كۆببێتەوە و پرسی داهاتی نەوت و دابەشكردنی موچەی مانگی ئایار تاوتوێ بكات.


بەپێی چەند زانیاریەكی رۆژنامەوانی پاش تێپەڕبوونی نزیكەی یەك مانگ و نیو بەسەر دواكۆبوونەوەی ڕۆژی پێنجشەممە ٩ی ئایار، لیژنەی باڵای ڕووبەڕوبوونەوەی قەیرانەكان لەئەنجومەنی وەزیران، كۆدەبێتەوە.

هەر بەگوێرەی ئەو زانیاریانە، ئامانجی سەرەكی كۆبوونەوەكە تاوتوێكردنی بڕی داھاتی ھەناردەی نەوت لەمانگی ئایارو ئامادەكاریی حكومەتە بۆ شێوازی دابەشكردنی موچەی فەرمانبەران.

جێی باسە دابەشكردنی موچەی مانگی چواری سەرجەم وەزارەتەكان كۆتایی هاتووە و چەند سەرچاوەیەكیش باس لەوەدەكەن بەم نزیكانە دەست دەكرێت بە دابەشكردنی موچەی مانگی ئایار.

 

 

 

شەڕی شاری فەلوجە لەنێوان هێزە ئەمنییەكان و چەكدارە شیعییەكان لەدژی كروپە چەكدارەكانی داعش پێی ناوەتە هەفتەی سێهەمییەوەو تاكو ئێستاش هیچ پێشڕەوییەكی ئەوتۆ بەدی نەكراوە.
شاری فەلوجە لەلایەن (45) هەزار چەكدارو هێزی ئەمنییەوە بۆ ماوەی چەندین مانگە گەمارۆ دراوەو سێیەم هەفتەشە ئۆپەراسیۆنی ڕزگاركردنی دەستی پێكردووە، بەڵام تاكو ئێستا هیچ پێشڕەوییەكی هێزە ئەمنییەكان بەدی نەكراوە.
بەپێی راپۆرتە هەواڵێكی كەناڵی جەزیرە، وێڕای گەمارۆدرانی، شار فەلوجە لەژێر گەمارۆییەكی تووند دایەو هێزە ئەمنییەكان و چەكدارە شیعەكانیش توانای پێشڕەوییان نییەو ژمارەیەكی زۆریشیان كوژراوو بریندار هەیە، ئەوەش بەهۆی دژە هێرشەكانی داعشەوەیە.
حەشدی شیعی رەخنە لەهێزە ئەمنییەكان دەگرێت كە توانای هێرشیان نییە بۆ سەر شاری فەلوجە.
لەناوچەی سەقلاوییە خۆكوژێكی داعش لەڕێگەی ئۆتۆمبێلێكی بۆمب ڕێژكراوەوە هێرشێكی كردۆتە سەر موڵگەیەكی حەشدی شەعبی و لەئەنجامیشدا وێڕای كوشتنی (8) كەس بەدەیانی تریشی بریندار كردووە، لەهەردوو میحوەری باشوورو باشووری خۆرهەڵاتی شارەكە هێزە ئەمنییەكان و حەشدی شەعبیش وێڕای هاریكاری هێزە ئەمنییەكان نەیانتوانیوە هیچ پێشڕەوییەك بكەن.

 

ئـ . كـ

 

 

 

 

بۆردومانە چڕو سەختەكانی فڕۆكە جەنگییەكانی رووسیا بۆ سەر هاوڵاتیانی مەدەنی لەشارە سورییەكان بەردەوامە.
بەپێی ئاژانس و سەرچاوە هەواڵییەكان، ئەمڕۆ فڕۆكە جەنگییەكانی سوپای رووسیا بۆردومانێكی سەختی شاری حەلەب و ریفەكەیان كردووەو لەئەنجامیشدا بەدەیان كەس كوژراون و بەسەدانی تریش برینداربوونە.
بەپێی زانیاری سەرچاوەكان، فڕۆكە جەنگییەكانی سوپای رووسیا بەدەیان جار بۆردومانی حەلەب و ریفەكەیی و شاری دێرزوریان كردووەو لەئەنجامیشدا تەنها ئەمڕۆ (76) كەسیان كوشتووە.
ئۆپۆزسیۆنی سوریا رایگەیاندووە، چەكدارە ئۆپۆزسیۆنەكانی سوریا توانیویانە شارەدێی (خان تۆمان) بگێڕنەوە ژێر دەسەڵاتی خۆیان و بەدەیان چەكداری شیعەش بكوژن.
لەسەرێكی ترەوە شەڕێكی سەخت لەنێوان هێزی سوریای دیموكرات و گروپە چەكدارەكانی داعش لەشارەدێی مەنبەج درێژەی هەیەو هێزی سوریای دیموكرات توانیویانە كۆنترۆڵی هەریەكە لە گوندەكانی (فەرسی گەورەو خەربەی ماسی) بكەن.

 

ئـ . كـ

 

به‌پێی ڕۆژمێرێكی كوردی كه‌ بڵا،كراوه‌ته‌وه‌ و تیایدا ئه‌وه‌ ڕاگه‌یه‌نراوه‌ كه‌ ئه‌مڕۆ دوو شه‌ممه‌ تیایدا وه‌كو یه‌كه‌م ڕۆژی مانگی پیرۆزی ڕه‌مه‌زان دیاریكراوه‌ و هاوكات دیاریكراوه‌ كه‌وا 6 مانگی داهاتوو یه‌كه‌م ڕۆژی جه‌ژنی ڕه‌مه‌زانه‌.
له‌ خشته‌كه‌دا هاتووه‌ كه‌وا ڕۆژی 6/7/2016 كه‌ ده‌كاته‌ ڕۆژی چوارشه‌ممه‌ ده‌بێت یه‌كه‌م ڕۆژی جه‌ژنی ڕه‌مه‌زان و به‌مه‌ش ئه‌مساڵ موسوڵمانان 30 ڕۆژ به‌ڕۆژو ده‌بن.
ئه‌م خشته‌ زانستیه‌ له‌ ساڵانی سیه‌كانی سه‌ده‌ی ڕابردوو . زانای گه‌وره‌ی گه‌لی كورد له‌شاری سنه‌ی كوردستانی ڕۆژهه‌ڵات (خوالیخۆشبوو ئایه‌توڵای مه‌ردۆخ)ه‌وه‌ دانراوه‌ و به‌ئه‌زموو سه‌لمێندراوه‌ كه‌ خشته‌یه‌كی ورد و ته‌واو.


ڕێبین عه‌لی

 

باس لەوەدەكرێت پێش ناوەراستی ئەم مانگە كۆتایی بەدابەشكردنی موچەی مانگی ئایار دێت.

بەپێی سەرچاوەیەك لە وەزارەتی داراییەوە، لە هەفتەی داهاتوەوە دەست بەدابەشكردنی موچەی مانگی ئایار دەكرێت.

هەر بەپێی ئەو سەرچاوەیە دابەشكردنی موچەی مانگی ئایار تا ناوەراستی ئەم مانگە كۆتایی پێدێت.

لەلایەكی ترەوە، سەرچاوەیەكی باڵای نزیك لە حكومەت بە ماڵپەڕی خەڵكی راگەیاندووە: بەپێی زانیاریەكانی پێدانی موچە ئاسایی دەبێتەوە و هەموو مانگێك لە كاتی خۆیدا دابەشدەكرێت.

جێی باسە هەفتەی رابردوو كۆتایی بەدابەشكردنی موچەی مانگی نیسانی فەرمانبەران هینرا و بڕیاریشە رۆژانی چوارشەممە و پێنج شەممەی ئەم هەفتەیە موچەی كەس و كاری شەهیدان و ئەنفالكراوان و زیندانیانی سیاسی دابەشبكرێت.


ڕێبین عه‌لی