1. بیركردنەوەی لەرادەبەدەر هۆكارێكە بۆتووش بوون بەجەڵتەی مێشك.

2. ماسولكەكانی چاو لەیەك رۆژدا (100) هەزار جار جوڵە دەكات.
3. ئەگەر سەری مرۆڤ لەجەستەی جیابوویەوە، ئەوا ماوەی (25) چركە چاوی مرۆڤ دەبینێت، دواتر هێزی لەبەرنامێنێت.
4. مێشك ناتوانێت وێنەیەك دروستبكات كە نەیبنیبێت.
5. ئەگەر كەسێك لەهەر رۆژێكدا پاكەتێك جگەرە بكێشێت، ئەوا لەماوەی هەر دە ساڵێكدا دوو ددانی لەدەست دەدات.
6. رۆیشتنی خێرا دەبێتە مایەی كەمكردنەوەی ڕێژەی چەوری لەسك.
7. تەنها سەیركردنی حەوت چركە بەسەر بۆ ئەوەی وێنەی كەسێك لەناو مێشكت بكێشیت.
8. پیربوون نیشانەیەكی پیربوونە، مانای هەستكردنە بەبەرپرسیارێتی، نیشانەیەكی تەندروست بوونە.
9. زۆر بازاڕكردنی ئافرەت ڕێگەیەكە بۆ خەمۆكی.
10. ئەو كەسەی زۆر دەخوێندێتەوە، زووتریش لەناخی بەرامبەرەكانی دەگات

 

ئـ . كـ

 

 

چین ووڵاتێكی خۆرهەڵاتی دووری كیشوەری ئاسیایەو بەگەورەترین ووڵات لەرووی ژمارەی دانیشتوان ئەژمار دەكرێت.

چین ژمارەی دانیشتوانەكەی (1.33) ملیار كەسەو خاوەنی سیستەمێكی شیوعی حوكمڕانەو یەك پارتی سیاسی بوونی هەیەو بەگشتی لە (22) هەرێم پێكدێت و پێنج ناوچە حوكمی خۆجێیان هەیەو ڕووبەڕەكەی دەگاتە (9.6) ملیۆن كیلۆمەتری چوارگۆشەیە.
بەپێی سەرچاوە مێژووییەكان چین بەر لە شەش هەزار ساڵ پێشی میلاد خاوەنی سیستەمێكی سیاسی بووەو پاشاو بنەماڵەكانیان حوكمڕانیان كردووەو لەساڵی (1911) بنەماڵەی (شینگ) كۆتایی بەدەسەڵاتەكەیان هاتووەو پاشان چین بووە ووڵاتێكی كۆماری.


1. لەووڵاتی چین (100) ملیۆن هاوڵاتی داهاتی رۆژانەیان یەك دۆلاری ئەمریكیە.
2. لەووڵاتی چین (54) ملیۆن هاوڵاتی مەسیحی ژیان بەسەر دبەن.
3. لەووڵاتی چین چوار هێندەی جیهان سزای لەسێدارەدان هەیە.
4. بەهۆی یاساكانی ئەو ووڵاتە، ساڵانە یەك ملیۆن ئافرەت منداڵەكانیان لەبار دەبەن.
5. لەووڵاتی چین (30) ملیۆن كەس لەئەشكەوتەكان ژیان بەسەر دەبەن.
6. بەهۆی زۆری كارگەو پیشەسازی، ژین پیسترین ژینگەی هەیە.
7. لەووڵاتی چین یاری كردنی پلەی ستەیشن قەدەغەیە.
8. لەساڵی (1973) چین (10) ملیۆن ئافرەتی ووڵاتەكەی رەوانەی ئەمریكا كرد، بەمەبەستی بەرزكردنەوەی ڕێژەی لەدایك بووان.
9. لەووڵاتی چین ساڵانە چوار ملیۆن پشیلە دەخورێت.
10. شاری شەنگەهای چینی تووشی خنكان شەقامەكانی دەبێت بەهۆی زۆری ئۆتۆمبێلەكانی، بەشێوەیەك درێژییەكەی (62) میل دەبێت.

 

ئـ . كـ

 

 

 

 

تەندروستی باش و دروست گرنگترین مایەو قازانجی مرۆڤە لەژیانیدا، بۆیە دەبێت هەردەم چاوی لەوەبێت بەتەندروستیەوە ژیان بەسەر ببات.
رۆشنبیری تەندروستی بۆ مرۆڤ لەتەندروستی گرنگترە، چونكە مرۆڤ ناچار دەكات ڕێگری بكات لەوەی بەشێوەیەكی هەڕەمەكی و بێزانیاری تووشی چەندین جۆرە نەخۆشی و ناخۆشی ببێت و بەر لەوەی سەردانی پزیشك بكەی خۆت بپارێزی باشترە.
پیاوان دەبێت ئاگاداری خۆیان ببن و لەچەند جۆرە نەخۆشییەك خۆیان بپارێزن، بەتایبەتی ئەو نەخۆشیانەی كە لەنێویاندا باوەو دیارە، بۆ ئەو مەبەستەش باشترین ڕێگە بۆ خۆ پارێزی كردنیان بریتییە لە پشكنین كردن، وەكو ئەمانەی خوارەوە :
1. فشاری خوێن : بەرز بوونەوەو نزم بوونەوەی فشاری خوێن یەكێكە لەنەخۆشییە زۆر بەربڵاوەكانی ئێستاو دەبێت هەردەم بزانین چۆن خۆمانی لێدووردەخەینەوە.
2. نەخۆشییەكانی پێست : ئەو جۆرە نەخۆشیانە تەشەنەیان سەندووەو ژمارەیەكی زۆری هاوڵاتیان پێیەوە گرفتاربوونە، بۆیە دەبێت مرۆڤ بزانێت چۆن خۆی لەو نەخۆشیانە دەپارێزێت.
3. نەخۆشییەكانی قۆڵۆن : نەخۆشی سەردەمی ئێستایەو تووش بووانێكی زۆری هەیەو لەبنەڕەتەوە لەتەمەنی (50) ساڵی تووشی مرۆڤ دەبێت، بەڵام ئێستا لەخوار تەمەنی (30) ساڵش تووشی مرۆڤ دەبێت و هۆكارگەلێكی زۆری هەیە.
4. چەوری : بەهۆی پێشكەوتنی ژیان و ماندونەبوونی مرۆڤ، چەوری لەجەستەی مرۆڤ كەڵەكە دەبێت و ئەوەش زۆر نەخۆشی بەدوای خۆیدا دەهێنێت، بۆیە دەبێت مرۆڤ زۆر ووریای خۆی بێت و نەكەوێتە داوی ئەو نەخۆشیانەوە.
5. شەكرە : نەخۆشییەكی بەربڵاوەو لەئەنجامی زۆر هۆكار تووشی مرۆڤ دەبێت، بەڵام ئەوەی زۆر زەق بۆتەوە مەسەلەی بەرز بوونەوەی ئاستی شەكرەیە لەناو خوێندا.

 

ئـ . كـ

 

 

 

 

پسپۆڕانی تەندروستی ئامۆژگاری ئەو كەسانە دەكەن كە نەخۆشی شەكرەیان هەیە رۆژانە بادەم وەكو چارەسەرێك بۆ رێكخستنی رێژەی شەكر لەخوێندا بەكاربهێنن.
ئەوانەی نەخۆشی شەكرەیان هەیە دوای ئەوەی ئەو خواردنانە دەخۆن كە كاربۆهایدراتی تێدایە وەكو نان، ئاستی شەكر لەخوێنیاندا بەشێوەیەكی خێرا بەرزدەبێتەوەو دواتر ئاستی شەكرەكە بەشێوەیەكی خێرا دادەبەزێت، بەڵام بادەم رێژەی شەكر لەخوێندا رێكدەخات و بەگوێرەی لێكۆڵینەوەیەك، هەركاتێك ئەوانەی نەخۆشی شەكرەیان هەیە لەدوای نانخواردن بڕێكی باش بادەم بخۆن، ئەگەری بەرزبوونەوەو دابەزینی رێژەی شەكر لەخوێنیاندا كەمدەبێتەوە.
هەروەها بەگوێرەی لێكۆڵینەوەیەك، بادەم چەورییەكان لە لەشدا دەتوێنێتەوەو چارەسەرێكی باشە بۆ دابەزاندنی كێش.
سوودەكانی‌ بادەم پسپۆڕانی تەندروستی ئامۆژگاری ئەو كەسانە دەكەن كە نەخۆشی شەكرەیان هەیە رۆژانە بادەم وەكو چارەسەرێك بۆ رێكخستنی رێژەی شەكر لەخوێندا بەكاربهێنن.

 

ئـ . كـ

 

 

 

نەخۆشی خوێبەرەكانی دڵ (تاجی) بریتیە لە تەسكبوونەوە یاخود گیرانی خوێبەرەكانی تاجی بەهۆی رەقبوونیان كە كۆلسترۆڵ رێگە لە هاتوچۆی خوێن دەگرێت.

نەخۆشیەكە بەدوو شێواز دەردەكەوێت: جەڵتەو زەبحە، هۆكارەكانیش بۆ تووشبوون گەلێكن و هەندێكیان دەسەڵاتمان بەسەریاندا نیە، وەك تەمەن و رەگەز و بۆماوەیی، ئەوانەش كە دەتوانین كۆنترۆڵی بكەین بریتین لە: جگەرەكێشان، بەرزبوونەوەی رێژەی كۆلیسترۆڵ، فشاری خوێن، شەكرە، تەمبەڵی و نەجووڵان، قەڵەوی ........ هتد.
كەڵەكەبوونی چەوری لە خوێنبەرەكانی دڵدا دەبێتە هۆی جەڵتەو زەبحە، ئەگەری تووشبوونیش بەهۆی جگەرەكێشان و فشاری بەرزی خوێن و بەرزی كۆلیسترۆڵەوە دەبێتە دوو ئەوەندەو زیاتریش.
گرنگ ئەوەیە بۆ كردنەوەو پاككردنەوەی خوێنبەرەكان بەبێ دەرمان ئەم چارەسەرە (چینی) یە سروشتییە بەكاربهێنین، ئیتر پێویست بە نەشتەرگەری قەستەرەو باڵۆن و جیسر ناكات.
چارەسەرەكەش بەم شێوەیە دەبێت:
گوشراوی لیمۆ (یەك كوپ)
گوشراوی زەنجەبیل (یەك كوپ)
گوشراوی سیر (یەك كوپ)
سركەی سێو (یەك كوپ)
ئەم پێكهاتانە هەمووی تێكەڵ بكەو لەسەر ئاگرێكی هێواش بۆ ماوەی نیو كاتژمێر بیكوڵێنە، كاتێك دەگاتە بڕی سێ‌ كوپ دایبگرە با سارد بێتەوە.
پاشان سێ‌ كوپ هەنگوینی سروشتی بهێنەو لەگەڵ تێكەڵەكەدا تێكەڵاوی بكەو بیخەرە ناو شووشەیەكەوە، هەموو بەیانیەك پێش نانخواردن كەوچكێكی چێشتی لێبخۆ بە بەردەوام (هەموو بەیانیەك).
بەپێی شارەزایانی ئەو چارەسەرە بەو شێوەیە هەموو خوێنبەرەكان دەكرێنەوەو پاك دەبنەوەو چیتر پێویست بە نەشتەرگەری دڵ ناكات.

 

ئـ . كـ

 

 

 

 

لەپێكدادانی دوو رۆژی رابردووی نێوان گروپە چەكدارەكانی داعش و هێزە ئەمنییەكان و چەكدارە شیعەكان بەسەدان كەس كوژراون.
شەڕی هێزە ئەمنییەكان و چەكدارە شیعەكان لەدژی گروپە چەكدارەكانی داعش كەوتۆتە سنووری هەردوو پارێزگای ئەنبارو سەڵاحەددین و بەپێی سەرچاوەیەكیش لەسوپای عێراقی تەنها لەماوەی (48) كاتژمێری رابردوودا زیاتر لە (300) چەكداری هێزە ئەمنییەكان و چەكدارە شیعەكان كوژراون و بەسەدانی تریش برینداربوونەو لەنێو كوژراوەكانیش (22) ئەفسەر هەیە.
سەرچاوە سەربازییە عێراقییەكان باس لەوەدەكەن، تاكو ئێستا شەڕی شاری فەلوجە لەدژی داعش درێژەی هەیە، بەشێوەیەك تاكو ئێستا هێزە ئەمنییەكان نەیانتوانیوە بچنە نێو بەشێك لەگەڕەكەكانی باكوور، بەڵكو شەڕی تووند لەشا ڕێگەی نێوان فەلوجەو بەغدا لەئارادایە.

 

ئـ . كـ

 

كوردیو - محمد عمر كانی

دوو ساڵ تێپەر دەبێت بەسەر پێكهێنانی كابینەی هەشتەمی حكومەتی هەرێمی كوردستان و بەپێی رێككەوتنی نێوان پارتی و یەكێتی دەبێت دوو وەزارەت ئاڵوگۆر بكرێن لە نێوانیان و وەزیرەكانیان بگۆردرێن .


سەرەتای پێكهێنانی كابینەی هەشتەم هەر یەكە لە پارتی و یەكێتی لەسەر ئەوە رێككەوتن كە پۆستی وەزیری ناوخۆو پۆستی وەزیری شەهیدان دوو ساڵ لەلای یەكێكیان بێت بە شێوەیەك دوو ساڵی یەكەم پۆستی وەزارەتی ناوخۆ لای پارتی و دوو ساڵی دووەم لای یەكێتی ، وە پۆستی وەزیری شەهیدان دووساڵی یەكەم لای یەكێتی و دوو ساڵی دواتر لای پارتی .

لە ئێستادا دۆخی هەرێم بە چەقبەستووی و ناهەمواری تێپەردەبێت و وەزیرەكانی پشكی گۆران لەكارەكانیان دوورخراونەتەوەو پەرلەمانیش پەكخراوە .

ئەگەر بێت و وەزیرێكی نوێش دەستبەكاربێت دەبێت سوێندی یاسایی بخوات لە پەرلەمانەوە .

بەڵام لە ئێستادا بەهۆی رێككەوتنی نێوان یەكێتی و گۆڕان دۆخەكە لەلای پارتی قورستربوەو تەنانەت لە چەند رۆژی رابردوو توندترین شەڕی راگەیاندنی نێوان گۆڕان و پارتی لێكەوتەوەو دواجار لەسەر داواكاری مامۆستا سەڵاحەدین، ئەمینداری گشتی یەكگرتووی ئیسلامی شەڕی راگەیاندن وەستێندرا كە لە پەیامێكی دا داوای لە مەسعود بارزانی سەرۆكی پارتی و نەوشیروان مستەفای رێكخەری گۆران كرد شەڕەكانی راگەیاندن و جنێو و تەشهیرەكان رابگیرێت .

بەو هۆیانەشەوە لە ئێستادا روون نیە كە ئایە بەپێی رێككەوتنەكە ئەو پۆستانە ئاڵوگۆر دەكرێن یاخود نا .

م. كانی

 

تیرۆرستانی داعش، گرتەی ڤیدیۆیی شەڕەكەی خورماتوی بڵاودەكەنەوە، كە تێیدا بەڕێوەبەری پۆلیس‌و جێگرەكەی شەهیدبوون.

داعش، لە یوتوب، گرتەی ڤیدیۆیی شەڕەكەی نزیك ‏خورماتوی بڵاوكردەوە، كە دەردەكەوێت شەڕێكی نزیك لەنێوان پۆلیس‌و داعش بەڕێوە دەچێت.‏


ڕێبین عه‌لی

 

نرخی نه‌وتی خاو به‌ڕێژه‌ی له‌سه‌دا 4 به‌رزبووه‌ته‌وه‌، ئه‌وه‌ش به‌هۆی لاوازی دۆلار‌و نیگه‌رانی كه‌متری وه‌به‌رهێنه‌ران له‌ئه‌گه‌ری چونه‌ ده‌ره‌وه‌ی به‌ریتانیا له‌یه‌كێتی ئه‌وروپا.

به‌پێی ئاژانسی‌ رۆیته‌رز، دوێنێ هه‌ینی نه‌وتی خاوی برینت به‌بڕی دۆلارێك‌و 98 سه‌نت كه‌ ده‌كاته‌ رێژه‌ی‌ له‌سه‌دا 4.2 نرخه‌كه‌ی‌ به‌رزبووه‌وه‌‌و نرخی به‌رمیلێك، گه‌یشته‌ 49 دۆلار‌و 38 سه‌نت دوای ئه‌وه‌ی له‌دووشه‌ممه‌ی هه‌فته‌ی‌ رابردووه‌وه‌ به‌ڕێژه‌ی زیاتر له‌سه‌دا 3.6 دابه‌زینی به‌خۆیه‌وه‌بینی.

هه‌روه‌ها نه‌وتی خاوی ئه‌مریكاش، به‌بڕی دۆلارێك‌و 77 سه‌نت به‌رزبۆوه‌‌و نرخی به‌رمیلێك نه‌وخی خاوی مامناوه‌ندی رۆژئاوای ته‌كساس گه‌یشته‌ 48 دۆلار‌و 26 سه‌نت، له‌كاتێكدا پێشوتر به‌بڕی دۆلارێك‌و 80 سه‌نت نرخه‌كه‌ی‌ دابه‌زی‌و هه‌فته‌ی‌ رابردووش به‌ڕێژه‌ی زیاتر له‌سه‌دا 2 دابه‌زینی به‌خۆیه‌وه‌بینی.


ڕێبین عه‌لی

 

 

كوردیو - هەولێر

داعش بەردەوامە لە ئەنجامدانی تاوانە دڕندانەو دوور لە بەها ئایینی و مرۆییەكان و ئەمجارەیان گەنجێك بەتۆمەتی سیخوری كردن بە شێوەیەكی دڕندانە دەكوژن .

پێگەكانی داعش بڵاویان كردۆتەوە كە لە شاری رەققە لە سوریا گەنجێكیان بەتاوی (محەمەد عەدنان) كوشتوە بەتۆمەتی ئەوەی وێنەی مۆڵگەكانی داعشی گرتوەو بۆ هاوپەیمانانی ناردووە .

داعش گەنجەكەی لە شوێنێكی گشتی و بە بەرچاوی هاوڵاتیانەوە لە سێدارەداوەو پاشان چەقۆیەك لەسەر‌ دڵی دەدەن و دوای مردنیشی گوللـەی لەسەری دەدەن .

م. كانی