كوردیو -
بەتاوانی بەكارهێنانی ماددەی هۆشبەر بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی سلێمانی 5 كەس سزا دەدات.
لەڕاگەیەندراوێكدا كەوێنەیەكی دەست كوردیو كەوتووە‌ بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی سلێمانی رایگەیاندوە: لەدرێژەی كارو چالاكیەكانی بەڕێوەبەرایەتیەكەماندا بۆ روبەڕوبونەوەی بەكارهێنان و بازرگانی كردن بەماددەی هۆشبەرەوە 5 كەسمان دەستگیر كردوە.
ئاسایشی ئاماژەی بەوەشكردوە:  ‌ئەو كەسانە ماددەی هۆشبەریان بەكارهێناوەو هەریەكێكیان بەبڕی 450 هەزار دینارو ماوەی ( 8 مانگ بۆ یەك ساڵ) زیندانی سزادراون.

هـ ن

حكومەتی ژاپۆن لە هاوینی ئەمساڵدا تەكنیكێكی نوێ تاقی دەكاتەوە تاوەكوو بتوانرێت لە مەو دوا لە رێگای پەنجە مۆر (فینگەر پرینت)ەوە بتوانرێت كەل و پەل و شت و مەك بكڕدرێت لە شوێنی هەژماری بانكی و پارەی كاش.
 
بیرۆكەی تاقیكردنەوەی ئەم تەكنیكە دەگەڕێتەوە بۆ زۆر بونی دزی، وە زیاتر ئەوانەی توشی دزێ دەبنەوە گەشتیارانن بۆیە حكومەتی ژاپۆن هەوڵ دەدات زیاتر سەرمایە و سامانی گەشتیارەكانی بپارێزێت لە دزی و بردن.
 
حكومەتی ژاپۆن راشیدەگەیەنێت ئەم تەكنیكە نوێیە بە تەواوی سەردەكەوێت و بڵاوی دەكەنەوە پێش بەرێوەچونی ئۆلۆمپیاتی 2020 كە بڕیار وایە لە شاری تۆكیۆی پایتەختی ژاپۆن بەرێوە بچێت.

كوردیو -

بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی كەشناسی و بومەلەرزەزانیی هەرێم باری كەشوهەوای بۆ سبەینێ هەینی 15ی نیسانی 2016 راگەیاند و پێشبینیی بۆ بەهۆی بەردەوامیی كاریگەریی نزمە پاڵەپەستۆی دەریای سورەوە، لە ماوەی 48 كاتژمێری داهاتوودا بەم شێوەیە دەبێت:

 

هـ ن

كوردیو – دەربەندیخان – ئەدیبە ئەحمەد
  قەزای دەربەندیخان ڕوبەڕوی چەند گرفتێك دەبێتەوە و وەزیری كشتوكاڵیش ڕایدەگەیەنێت كاریان كردووە بۆ چارەسەر كردنی كێشەكان.


عەبدولستار مەجید وەزیری كستوكاڵ بۆ كوردیو ووتی: كارمان كردووە بۆ ئەو زەویانەی دەربەندیخان كە هی هاوڵاتیانە و شارەوانی بەكاری دەهێنێت و جوتیاران دەتوانن بەكاری بهێننەوە.


هەروەها م.غەریب پێنجوێنی جێگری‌ لیژنەی‌ كشتوكاڵی‌ پەرلەمانی‌ كوردستان بە كوردیو ڕاگەیاند: لە سنوری سلێمانی كەموكوڕی و ڕێكنەخستنی پرۆژە و دواكەوتنی پرۆژە كشتوكاڵیەكان جێگای نیگەرانیە و هەوڵ دەدەن كار بۆ كەمكردنەوەی گرفتەكان بكەین وە لە گەڵ بەڕێوبەری كشتوكاڵی دەربەندیخانیش چارەسەری پێویست بۆ گرفتەكانی دەكەین.


جێگای ئاماژە پێدانە بەهۆی گرفتە كشتوكاڵیەكان لە دەربەندیخان وەزیری كشتوكاڵ و جێگری‌ لیژنەی‌ كشتوكاڵی‌ پەرلەمانی‌ كوردستان سەردانی د ەربەندیخانیان كرد بۆ لە نزیكەوە ئاگادار بوون لێیان.

١) پەڕەی تەزویر
ئەم ڕێگایە ڕێگایەكی باوی هاككردنی ئەكاونتی فەیسبووكە، بە شێوەیەكی تر ئەمە هاككردنی پێ ناوترێ و تەنها خەلەتاندنە، بەم جۆرە هاكەر ئەچێت سایتێكی تر دروست ئەكات و فایلێك لە سایتەكە دائەنێت و پاشان لینكی فایلەكەت بۆ ئەنێرێت .. كە لینكەكەی هاكەرەكەت كردەوە … یەكسەر تۆ ئەچیتەوە سەر پەڕی لۆگینی فەیسبووك، واتا وەكو ئەوە وایە فەیسبووكت كردبێتەوە و بلێ ئیمەیل و پاسۆرد داخل بكە … مەترسییەكە ئالێرەیە، لەراستیدا ئەگەر ئیمەیل و پاسۆرد داخل بكەی راستەوخۆ ئیمەیل و پاسۆردەكەت بۆ هاكەرەكە ئەروا .. خۆ ئەگەر بشزانیت كە ئەمە پەرەی تەزویرە و ئەگەر بە هەڵە ئیمەیل و پاسۆردیش داخل بكەیت هەر زەرەرتە. چونكە ئایپییەكەتی هەر بۆ ئەروا smile بۆیە لەم بارەدا ئاساییە لینكەكە بكەیتەوە بەس هیچ داخل مەكە و تەواو …

cyber-security-05152013

٢) كیلۆگەر
ئەم رێگایە بەڕای من ئاسانترین و سەركەوتووترین ڕێگای هاكی فەیسبووكە، كیلۆگەر پرۆگرامۆكەیەكی بچووكە كە هاكەر بۆ كۆمپیتەری بەرامبەری ئەنێرێت .. بۆ نموونە من لینكیێك بۆ تۆ ئەنێرم تۆ ئەو لینكە ئەكەیتەوە .. یەكسەر داونلۆدی یەتە سەر و ئەبێ داونلۆدی بكەیت كە داونلۆدت كرد تۆ هەر وا ئەزانی بەرنامە و شتە .. ئینجا لە كۆمپیتەرەكەتا ئەیكەیتەوە .. لەو دەقەیەی كە ئەیكەیتەوە تا ئەو دەقەیەی كۆمپیتەرەكەت فۆرمات ئەكەیت .. لەم ماوەیەدا هەر دوگمەیەك لە كیبۆردەكەت دابگیرێت یەكسەر بۆ هاكەرەكە یەت ئەلێ ئەو دوگمەیەی داگرت .. جا تۆش خۆ كە فەیسبووكەكەت ئەكەیتەوە پاسۆردەكەت لێ ئەیەیت بە كیبۆرد smile راستەوخۆ چی بنووسیت بۆ هاكەر ئەروا .. مەرج نییە كیلۆگەرەكەت لەرێگەی لینكی فەیسبووكەوە بۆ بنێرێت، لەوانەیە بە سیدی یان فلاش میمۆری یان هەر شتێكی تر … گرنگ ئەوەیە بێتە كۆمپیتەرەكەتەوە و لەناو كۆمپیتەرەكەتا بكرێتەوە …

٣) ستیلەر

ستیلەر رێگەیەكی باوە ئەمەش بە هەمان شێوەی كیلۆگەر ئەبێت فایلێك دروست بكەیت و بینێری بۆ كۆمپیتەری بەرامبەر .. جا چی لەرێی سیدی یان فلاش میمۆری یان فەیسبووك یان هەر شتێك .. بەس یەك شتی لە كیلۆگەر جیاوازە .. ئەمە هەلناستێ بەوەی كە چی لەسەر كیبۆرد لێ بدەیت بۆتی بنێرێ، ئەگەر تۆ چەند پاسۆردت Save كردبێت لە كۆمپیتەرەكەت ئەوە هەر هەمووی ئەنێرێ بۆ هاكەر … واتا ئەگەر من فایلی ستیلەرەكەم بۆت نارد و تۆش كردتەوە. ئەوە هەرچی پاسۆردی سەیڤكراوی تۆیە بۆ من یەت .. جا پاسۆردی yahoo و Skype و فەیسبووك و هەمووی … بەس ئەگەر هیچت سەیڤ نەكردبێ ئەوە من ناتوانم هاكت بكەم …

٤) سیزن هاكینگ
ئەمە ترسناكترین ڕێگەی هاكە چونكە بەبێ ناردنی هیچ لینكێك و بەبێ ناردنی هیچ فایلێك و بەبێ ئەوەی پاسۆردەكەشت بزانێت یەتە فەیسبووكەتەوە .. ئەمەش لەرێگەی زانینی كووكییەكانە، زۆر لەسەر ئەم بەشە برۆم ئەبێ تا یەك هەفتەی تر بەس شت بنووسم بەس تەنها ڕێگەی خۆ پاراستنەكەتان بۆ دا ئەنێم ئەویش:
برۆ بۆ Account Settings ئینجا لەلای چەپ بەشی Security هەلبژێرە … پاشان یەكەم دانە كلیك بكە كە نووسراوە Secure Browsing پاشان چوارگۆشەیەكی بچووك ئەبێتەوە … تۆ سەحێك لەو چوارگۆشەیە بدە و كلیك لەسەر Save Changes بكە و تەواو .. خۆ ئەگەر خۆی سەحەكەی لێدرابوو ئەوە هیچ كێشەت نییە …

٥) سایدجاكینگ و فایەرشیپ
ئەم رێگەیە لەپێش ساڵی 2010 ــەوە بەكار ئەهێنرا كە بروا ناكەم ئێستا باوی مابێت … رێگەیەكی زۆر زۆر ئاسانە بەس ئەوانەی خەتی ڕێبەر و تیشك و ماكس ــیان هەیە بێ خەم بن لەمە چونكە ناتوانن لەرێگەی ئەم رێگەیەوە هاكبكرێن .. بەلكو بەس بۆ ئەو خەتانەیە كە شەبەكەی وای-فای ــیان هەیە … بەهۆی ئەم رێگایەوە ئەتوانی هەموو ئەو كەسانە بدۆزیتەوە كە لەسەر شەبەكەی وای-فای ــەیەكی تۆن و پاشان بچیتە ناو فەیسبووكی هەر كامێكیان كە بتەوێ … بەس بە مەجێ ئەبێ لەسەر هەمان شەبەكەكەی خۆت بێت …

٦) هاككردن لەرێگەی مۆبایلەوە

زیاتر لە 1 ملیۆن بەكارهێنەری فەیسبووك مۆبایلی كۆنێكت كردووە بە فەیسبووكەكەیەوە .. هەنێك پرۆگرامی مۆبایل هەن كە دەستكەوتنیان زۆر ئاسانە، لەرێگەی ئەم پرۆگرامانەوە بە بلوتوپ ئەتوانی بچیتە مۆبایلی كابراوە ئینجا لە موبایلەكەیا فەیسبووكەكەی لۆگین بووە .. لەوێ ئەتوانی پاسۆردەكەی بگۆریت و بیكەیتە ئەو پاسۆردەی كە ئەتەوێت ..

٧) دی ئێن ئێس سپووف
ئەم رێگایەی هاككردنم زۆر بە دڵە و 100% كار ئەكات … وەكو پەرەی تەزویرە بەلام لینكەكەی ڕێك فەیسبووك دۆت كۆمە و هیچ فەرقی پێناكرێ و هەست ناكرێ كە پەرەی تەزویرە .. واتا هیچ جیاوازی نەبێ لینكەكەشی هەمان لینكی فەیسبووك بێت .. هەركاتێك نێچیر فەیسبووكەكەی كردەوە یەكسەر ئیمەیل و پاسۆردەكەی بۆ تۆ یەت …. بەس ئەمە زۆر قورسە و كەم كەس ئەیزانن .. چونكە ئەگەر من بمەوێ تۆ هاك بكەم بەهۆی ئەم رێگەیەوە .. ئەوا ئەبێ بزانم خەتەكەت چییە .. بۆ نموونە Reber ــە .. ئەبێ من بچم كۆمپانیای ڕێبەر هاك بكەم و ….. پاشان ئاوایە شتەكان كە هەمووی باس بكەم زۆری ئەوێت … بەس گرنگ ئەوەیە لێرە تۆ خەتێك ئیش پێ بكەیت كە بەقووەت بێت .. ڕێبەر و ماكس مشكیلەیان نییە …

٨) فلاش مێمۆری هاكینگ
ئەم رێگایە زۆر خۆش و ئاسانە .. پرۆگرامۆكەیەكی بچووك ئەخەمە ناو فلاش مێمۆرییەكەم .. یەم فلاشەكە ئەكەم بە كۆمپیتەرەكەی تۆیا و یەكسەر دەری ئەهێنمەوە .. بە 2 چركە هەرچی پاسۆردی سەیڤكراوی تۆیە ئەیدزم .. ئەم رێگایە زۆر ئاسان و سەركەوتووە بۆیە كە سیقە بە كەسێك ناكەن مەهێلن فلاش مێمۆری بخاتە كۆمپیتەرەكەتانەوە …

computer-virus

٩) نێتۆرك ئەتاك
ئەمە لە كاتێكایە كە خەتەكەت بە تەواوی هاككرابێت .. بۆ نموونە ڕێبەر هەمووی هاككرابێت ئەوا هاكەر ئەتوانێ پاسۆردی فەیسبووكی هەر كەسێ بزانێت كە رێبەر بەكار ئەهێنێت … ئەم رێگایە بروا ناكەم بە هەر هەمووی 50 كورد بیزانن …

 

١٠) بۆتنێت
ئەم رێگەیەش بروا ناكەم هیچ كەسێ بیزانێ تەنها نووسینگەی ئێف بی ئای و چەند نووسینگەیەكی ئەمریكی و ڕووسی و سی ئای ئەی نەبێت چونكە لەرێگەی ئەمەوە ئەتوانی هەر شتێ بتەوێ هاكی بكەی بەبێ هیچ بەربەستێك … وەكو ئاو خواردنەوە وایە .. بەس كەس نایزانێ تەنها نووسینگە حكومیەكان نەبێ …

لە كۆتاییدا ماوەتەوە بلێم سەركەوتوو بن ئیشالله بەدوور ئەبن لە هەر هێرشێكی هاك .. هەر هەڵەیەكم كردبێت لە خۆمەوەیەو داوای لێبوردن دەكەم

 

ئامادەكردنی : بڕوا جەزا

 

ژمارەیەك لە پەرلەمانتارانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق وێنەی سێڵفی خۆیان بڵاوكردەوە لە كاتی دانیشتنی ئەنجومەندا كە لە هەندێك لە وێنەكاندا لە پشت پەرلەمانتارانەوە شەڕە قسە و هەرای نزیك مێزی سەرۆكایەتی پەرلەمان دەردەكەوێت.
 

كوردیو - سلێمانی

وەزارەتی دارای و ئابوری حكومەتی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنێت: هەر سوپاس و پێزانینێك بۆ فەرمانبەر و ئاڕاستەكردنی بۆ فەرمانبەران پێویستە بۆ ماوەی یەك مانگ پێشخستنی بۆ بكرێت.

وەزارەتی دارای و ئابوری حكومەتی هەرێمی كوردستان لە نوسراوێكدا كە وێنەیەكی دەست كوردیو كەوتوە ڕایگەیاند: هەر سوپاس و پێزانینێك كە لە لایەن سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیران یان وەزیرەكان یاخود ئەو كەسانەی  كە دەسەڵاتیان پێدراوە ئاڕاستەی فەرمانبەران دەكرێت پێشخستنی پێ وەردەگیرێت بۆ ماوەی یەك مانگ.


هەروەها ئاماژە بەوەش كراوە: ساڵانە نابێت فەرمانبەر لە سێ سوپاس و پێزانین زیاتری ئاراستە بكرێت.

 

سەلام بێستانسوری

كوردیو -
لە بەرامبەر خەمساردی حكومەتی هەرێم‌و پشتگوێ‌ خستنی داوا كارییەكانیان ئەمڕۆ كەس‌وكاری ئەنفالكراوان، لە سنوری چەمچەماڵ رێگەی سەرەكی نێوان كەركوك_ سلێمانیان داخست.

ئەمڕۆ 28 ساڵ بەسەر یادی ئەنفالدا تێدەپەڕێت كەس‌و كاری ئەنفاكراوانیش، جگە لەوەی رێگەیان نەدا یادی ئەنفال بكرێتەوە، هاوكات وەك نارەزاییەك لە بەرامبەر خەمساردی حكومەتی هەرێم‌و پشتگوێ‌ خستنی داواكارییەكانیان ناڕەزاییان دەربڕی.

بە گوێرەی زانیارییەكان ئەمرۆ كەس و كاری ئەنفالكراوان  لە مۆنۆمێنتی ئەنفال لە چەمچەماڵ نزیك رێگەی سەرەكی كەركوك- سلێمانی بە بێ‌ هیچ رێورەسمێك لەو شوێنە كۆبوونەوە و رێگاكەیان داخست.
ئەمەش لەكاتیكدایە، كە ئیدارەی‌ چەمچەماڵ‌و ڕێكخراوەكانی‌ ئەنفال وەك ناڕەزایەتیەك بەرامبەر دواكەوتنی‌ موچەی‌ كەسوكاری‌ ئەنفال بڕیاریاندا ئەمڕۆ (14- 4- 2016) هیچ مەراسیمێك بۆ (28) ساڵەی‌ ئەنفال ڕێك نەخرێت.
هاوكات  چەند مانگێكە كەس‌وكاری ئەنفالكراوان موچەیان وەرنەگرتووە.
هـ ن

 

 

بەپێی توێژینەوەیەكی چینی خواردنی سیر دەبێتە مایەی دووربوونی مرۆڤ لەتووش بوونی بەنەخۆشی شێرپەنجەی سیەكان.
رۆژنامەی دەیلی میلی بەریتانی هەواڵێكی بڵاوكردۆتەوەو تێیدا ئاماژەی بەوەداوە، لەچین توێژینەوەیەك ئەنجامدراوەو ئەوەی دەرخستووە، كەخواردنی سیر لەهەفتەیەك بۆ دوو جار دەبێتە مایەی دووربوونی مرۆڤ لەنەخۆشی شێرپەنجەی سیەكان.
لەتوێژینەوەكە پسپۆرانی چینی تاقیكردنەوەیان لەسەر (1424) كەس ئەنجامداوەو ئەوەیان بۆ دەركەوتووە كەئەوانەی لەماوەی هەفتەیەك دوو جار سیریان خواردووە، بەڕێژەی (44%) لەوانەی كەسیریان نەخواردووە كەمتر تووشی نەخۆشی شێرپەنجەی سیەكان بوونە.
هەروەها توێژینەوەكە راشیگەیاندووە، خواردنی سیرەكە بەسروشتی خۆی بێت یان بەشێوەی كوڵاندنی ناو خواردنەكان بێت جیاوازیەكی ئەوتۆی نییەو كاریگەری خۆی هەیە.

 

ئـ . كـ


 

 

 

چەرەزاتی گازۆ یەكێكە لەجۆرە بەسوودەكانی چەرەزات و پڕە لەپڕۆتین و مادەی بەسوودو بەپێی توێژینەوەكانیش گازۆ ڕێگری دەكات لەنەخۆشی شێرپەنجە.
لەكاتی جەژنەكان و بۆنەكان لەزۆربەی شوێنەكان جۆرەكانی چەرەزات دادەندرێت، یەكێك لەجۆرەكانیشی گازۆیەو بەپێی توێژینەوەكان ئەو جۆرە چەرەزاتە سوودی زۆری بۆ جەستەی مرۆڤ هەیە وەك نەخۆشیەكانی شێرپەنجەو زایەندی و قژو كەمخوێنی و بەهێزكردنی ئێسك و گەشەی ددانەكان و گەدەو نەخۆشیەكانی.
بەهۆی بوونی مادەی نیكل لەناو گازۆدا ئەویش یەكێكە لەمادە كیمیاویەكان و دژە ئۆكسێنەو دەبێتە مایەی دوورخستنەوەی نەخۆشیەكانی دڵ و شێرپەنجە لەمرۆڤ.
هەروەها بەهۆی بوونی ڕێژەیەكی كەمی چەوری تێیدا بەبەراورد لەگەڵ جۆرەكانی تری چەرەزات، ئەویش سوودی هەیە بۆ تەندروستی مرۆڤ و سووری خوێن و بەهۆی بوونی مادەی مەگنیسیۆم تێیدا گازۆ كاریگەری هەیە لەسەر فشاری خوێن و ڕێگریشە لەبەردەم دڵە كوتێ‌.
لەبەشێكی تری توێژینەوەكەدا ئەوەش دەركەوتووە كە بەپێی ئەو لێكۆڵینەوەیەی كراوە خواردنی چەرەزاتی گازۆ دەبێتە هۆی ڕێگری لەدروست بوونی بەرزی زراو.
 

ئـ . كـ