بەرێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان كەش و هەوای ئەمڕۆ شەمەی ڕاگەیاند كە ئاسمان نیمچە هەور دەبێت و لەگەڵ ئەگەری باران باریین لە ناوچە شاخاویەكاندا.

 

 

لەگەڵ ئەوەی بڕیارە سبەینێ‌ یەكشەممە ووڵاتانی بەرهەمهێنی نەوت لەشاری دەوحە كۆببنەوە بۆ پرسی جێگیركردنی هەناردەی نەوتیان بەمەبەستی بەرزكردنەوەی نرخەكان، بەڵام هێشتا نرخی نەوت لەئاست چاوەڕوانییەكان نییە بۆ بەرز بوونەوەی زیاتر.
دوێنێ‌ ئێوارە لەكاتی داخستنی بازاڕەكانی جیهان، نرخی نەوت لەئاستێكی نزمدا مایەوە، ئەوەش بەهۆی ناڕوونی بووە لەچاوەڕوانییەكانی ناوەڕۆكی كۆبوونەوەكەی سبەینێ‌.
هەرچەندە رووسیاو سعودییە ڕێككەوتوون لەسەر جێگیركردنی هەناردەی نەوتەكەیان، بەشێوەیەك لەئاستی جیهانی و ووڵاتانی نەوت فرۆش، تەنها رۆژانە بڕی (1.5) ملیۆن بەرمیل نەوت كەمتر هەناردە بكرێت.
بەپێی زانیارییەكانی بازاڕی جیهانی، ئەمڕۆ نرخی بەرمیلێك نەوتی برێنت بە (43.10) دۆلارو بەرمیلێك نەوتی خامیش بۆتە (40.36) دۆلار.
 

 

ئـ . كـ

 

 

بۆ رۆژی سێیەم و لەسەریەك بوومەلەرزە ووڵاتی ژاپۆنی هەژاندو ترسێكی زۆری لای دانیشتوانەكەی دروست كردووە.

ئەمڕۆ بەرەبەیانی شەممە بوومەلەرزەیەك بەگوڕی (7.3) بەپێی پێوەری ڕێختەر باشووری ژاپۆنی هەژاندووەو زیانی زۆری بەدوای خۆیدا هێناوە.
ڕوودانی ئەو بوومەلەرزەیە لەدەمێكدایە كە ئەوە بۆ ڕۆژی سێیەمە بوومەلەرزە ئەو ووڵاتە دەهەژێنێت و تاكو ئێستا وێڕای گیانلەدەستدانی چەند كەسێك، بەسەدان كەسیش برینداربوونەو ژمارەیەكی زۆریش باڵەخانە ڕووخاون.
بەپێی هەواڵێكی كەناڵی (NHK) ی ژاپۆنیش خەڵكانێكی زۆر لەناو ماڵەكان و باڵەخانەكان گیریان خواردووەو ناتوانن بێنە دەرەوەو ووزەی كارەباش پچڕاوەو ژمارەیەكی زۆریش لەهاوڵاتیان لەسەر شەقامەكان ماونەتەوە.
هاوكات لەبەر بەهێزی ئەو بوومەلەرزەیە ئاژانسی كەشناسی ژاپۆن هۆشداری بەرزبوونەوەی ئاستی دەریای بۆ نزیكەی یەك مەتر لە كەنارەكانی ڕۆژئاوای كۆمامۆتۆ ڕاگەیاندووە، ئاژانسەكە دەشڵێت : زۆربوونی شەپۆڵەكان گەیشتۆتە كەنارەكانی ئەریاكاو یاتسۆشیرۆ.

 

ئـ . كـ


 


ل بیرەوەریا بیست وھەشت سالان لسەر ئەنفالێن رەش ، دوھی (٢٠١٦/٤/١٤) ب ئامادەبونا (جەھوەر عەلی )قائیمقامێ قەزا دھوکێ وسەروکێ زانکویا دھوکێ ورێڤەبەرێ گشتی یێ شەھید وئەنفالکریان ل پارێزگەھا دھوکێ وھژمارەکا رێڤەبەرێن دام ودەزگەھێن میری وکەس وکارێن ئەنفالکریان، پێشانگەھەکا وێنێن ئەنفالان وتاوانێن رژێما بەعس بدژی گەلێ کورد ھاتینە ئەنجامدان ل ناڤەندا قوتابیێن زانکویا دھوکێ ژلایێ رێڤەبەریا گشتی یا شەھید وئەنفالکریا ب ھەفکاری دگەل رێکخراوا ھەشتێ وھەشت یا ناساندنا تاوانێن ئەنفالێ وزانکویا دھوکێ ھاتە ڤەکرن.

ل دویفدا چەندین پەیڤ ھاتنە خواندن وئاماژە دا تاوانێن رژێما بەعس د دەرھەق مللەتێ کوردا ئەنجامدان وبەیاننامەک ھاتە بەلافکرن وخواست حکومەتا عیراقێ قەرەبویا ئەنفالکریان بکەت و لێگەریانا روفاتێن ئەنفالکریان بھێتە کرن زێدەباری چەندین داخازیێن دیتر.

 

إ.د
 


زێنه‌دین زێدان له‌ كۆنگره‌یه‌كى رۆژنامه‌وانیدا ئه‌مرۆ هه‌ینى گرنگى زیاتر به‌یارى سبه‌ینىَ به‌رامبه‌ر خیتافى دا و له‌ گرنگى مانچسته‌ر سیتى كه‌م كرده‌وه‌ له‌ خولى یانه‌ پاڵه‌وانى ئه‌وروپا .
زێدان له‌ كۆنگره‌یه‌كى رۆژنامه‌وانیدا تایبه‌ت به‌یارى خیتافى بۆى ساز كرا بوو گوتى :باش ده‌زانم ئه‌نجامى تیرو پشكه‌كه‌ روداوى رۆژه‌ ،به‌لاَم ئه‌گه‌ر ده‌ پرسیارم تایبه‌ت به‌م بابه‌ته‌  ئاراسته‌ بكرێت من وه‌لاَم ناده‌مه‌وه‌ ، به‌ڵكو گرنگترین شت لاى من یارى خیتافیه‌ .
زێدان زیاتر ده‌ڵێت : له‌سه‌رمان پێویسته‌ بیر له‌ یاریه‌كانى رلاۆژانه‌ بكه‌ینه‌وه‌ ، به‌هه‌موو هێزێكمان مه‌شقه‌كان ئه‌نجام ده‌ده‌ین تا كۆتایى وه‌رز ، كاتێك تووشى شكست ده‌بیت هۆكارى تایبه‌تى خۆى ده‌بێت ، وه‌سه‌ركه‌وتن به‌ده‌ست ده‌هێنیت هه‌مان شته‌ .
زێدان له‌ قسه‌كانى به‌رده‌وام ده‌بێت و ده‌ڵێت : ئێستا ئێمه‌ له‌ پله‌ى سێیه‌مى ریزبه‌ندى داین ، بیرله‌ هیچ شتێك ناكه‌ینه‌وه‌ ،به‌ر له‌وه‌ى بیر له‌ كارى تر بكه‌ینه‌وه‌ ، هه‌وڵ ده‌ده‌ین سه‌ركه‌وین بۆپله‌ى دووه‌مى ریزبه‌ندى .
زێدان له‌ قسه‌كانى به‌رده‌وام ده‌بێت و ده‌ڵێت : یارى سبه‌ینىَ سه‌رسامم ناكات ، هه‌موولایه‌ك پێیان وایه‌ یاریه‌كى ئاسانه‌ بۆئێمه‌ ، به‌لاَم له‌ راستیدا ئێمه‌ روبه‌رووى تیپێك ده‌بینه‌وه‌ له‌ پێناو مانه‌وه‌ له‌ خولى پله‌ یه‌ك ده‌جه‌نگێت  ئه‌مه‌ش كارێكى ئاسان نیه‌ ، خیتافى راهێنه‌ره‌كه‌ى گۆریوه‌ و هیچ گومانێك نیه‌ یاریه‌كى زه‌حمه‌ت ده‌بێت له‌سه‌رم پێویسته‌ تیپه‌كه‌مان به‌شێوه‌یه‌كى باش ئاماده‌ بكه‌ین ئاگادارى هه‌ركارێكى نه‌خوازراو بین .
ده‌رباره‌ى مان سیتى ده‌ڵێت : به‌هیچ شێوه‌یه‌ك پێشوازى له‌م رسته‌یه‌ ناكه‌م كه‌ بڵێن مان سیتى تیپێكى ئاسانه‌ ، بینیمان به‌رامبه‌ر فۆلفسبۆرگ له‌یارى چوون چیمان به‌سه‌ر هات ،سه‌رجه‌م تیپه‌كانى خولى یانه‌ پاڵه‌وانى ئه‌وروپا زه‌حمه‌تن .
له‌ كۆتایدا ده‌رباره‌ى به‌رشلۆنه‌ ده‌ڵێت : ده‌رباره‌ى به‌رشلۆنه‌ هیچ قسه‌یه‌ك ناكه‌م دڵخۆش نیم كاتێك تیپێك به‌ بارو دۆخێكى زه‌حمه‌ت تێده‌په‌رێت ،ئه‌وه‌ى به‌لاى من گرنگه‌  كاركردنمه‌ له‌گه‌ڵ ریال مه‌درید .

ن.ش
 

دواى ئه‌وه‌ى ئه‌مرۆ تیرو پشكى یاریه‌كانى قۆناغى پێش كۆتایى خولى یانه‌ پاڵه‌وانى ئه‌وروپا راكێشرا و یانه‌ى مانچسته‌ر سیتى  ئینگلیزى كه‌وته‌ به‌رامبه‌ر ریال مه‌دریدى ئیسپانى ، راهێنه‌رى چیلى و یانه‌ى ستیزن مانوێل پلگیرینى باس له‌و یاریه‌ ده‌كات .
پلگیرینى له‌ لێدوانێكیدا كه‌ رۆژنامه‌ى سپۆرتى كه‌تالۆنى بلاَوى كردۆته‌وه‌ ده‌ڵێت : یارى كردن به‌رامبه‌ر ریال مه‌درید یاریه‌كى زه‌حمه‌ت و ئاڵۆز ده‌بێت .
پلیگرینى زیاتر ده‌ڵێت : ئه‌گه‌رچى سه‌رجه‌م ركابه‌ره‌كانى تر زه‌حمه‌ت بوینه‌ ، به‌لاَم یارى كردن به‌رامبه‌ر ریال مه‌درید یاریه‌كى ئاڵۆز ه‌و یارى كردنى ئێمه‌ له‌م قۆناغه‌دا جێگاى بروا كردن نه‌بوو .
له‌ كۆتایدا ده‌ڵێت : بردنه‌وه‌ى نازناوى خولى یانه‌ پاڵه‌وانى ئه‌وروپا بۆریال مه‌درید گرنگه‌ ،چونكه‌ ئه‌م یانه‌یه‌ به‌رده‌وام داواى نازناو ده‌كات و هه‌وڵ ده‌دات به‌لایه‌نى كه‌م نازناوێك به‌ده‌ست بهێنێت ، ئێستا له‌ قۆناغى پێش كۆتایى یارى ده‌كات و هه‌لى بردنه‌وه‌ى نازناوى خولى لالیگایى هه‌یه‌ .

ن.ش


ئەمڕۆ هەینی سەرجەم ڕەوتە سیاسیەكانی میسر بە عەلمانی و ئیسلامیەوە لە ژێر ناونیشانی ( زەوی ناموسە) وەك ناڕەزایەتیەك دژی فرۆشتنی دوو دورگەی وڵاتەكەیان بە سعودیە لە سەرجەم شارەكاندا ڕژانە سەرشەقامەكان و هاوشێوەی دیمەنەكانی شۆڕی یەنایر هوتافی ( ارحل)  دژی عەبدول فەتاح سیسی و كودەتاچیەكان دەڵێنەوە.


جیاواز لە ساڵانی ڕابردوو دەسەڵاتی زەبر و زەنگ و گەندەڵی لەبەرچاوی دەسەڵاتی سەربازی، هاوڵاتیانی میسری یەك دەنگ كرد و دژی فۆشتنی خاكی وڵاتەكەیان ڕژانە سەرشەقامەكان.


سەرەڕای ڕێوشوێنی توندی سوپای میسری  و بڕیاری دادگا بۆ دەستگیركردنی خۆپیشاندەر و فەتوای ڕێكخراوی دەعوەی سەلەفی بە حەرامكردنی خۆپیشاندانەكان، لە شارە جیاوازەكانی قاهیرە و ئەسكەندەریە و جیزە و زۆرینەی شاروشارچكەكان، دوای نوێژی هەینی لە مزگەوتەكانەوە ئاپۆرای خۆپیشاندان بەرەو مەیدانە سەرەكیەكان دەرۆِن.

a.m

 

 

 

 


ئه‌مرۆ هه‌ینى له‌ شارى نیۆنى سویسرى تیرو پشكى قۆناغى پێش كۆتایى خولى یانه‌ پاڵه‌وانى ئه‌وروپا راكێشرا و جارێكى تر خه‌نده‌ بۆ یانه‌ى ریال مه‌درید گه‌رایه‌وه‌ دواى ئه‌وه‌ه‌ى رزگارى بوو له‌ یانه‌ هاو شاریه‌كه‌ى ئه‌تله‌تیكۆ مه‌درید .
ئه‌نجامى  تیرو پشكه‌كه‌ به‌م شێوه‌یه‌ بوو :
مانچسته‌ر سیتى ئینگلیزى × ریال مه‌دریدى ئیسپانى
ئه‌تله‌تیكۆ مه‌دریدى ئیسپانى × بایره‌ن میونخى ئه‌ڵمانى .
بروا بریاره‌ یارى چوون له‌ رۆژانى (26و 27)ئه‌م مانگه‌ به‌رێوه‌ بچێت ، وه‌ یارى گه‌رانه‌وه‌ له‌ (3و4)مانگى داهاتوو به‌رێوه‌ بچێت .
جێگه‌ى ئاماژه‌ بۆكردنه‌ براوه‌ى هه‌ردوو یارى راسته‌و خۆ یارى كۆتایى له‌ یاریگاى سان سیرۆ له‌شارى میلانۆ ئه‌نجام ده‌دات .

 ن.ش

هەینی, 15 نیسان 2016 18:37

یادی ئەم ساڵی ئەنفال چی پێوتین

نووسراوە لەلایەن:

 

ئەنفال كردەوەیەكی سەربازی بوو كەلە ساڵی 1988دەستی پیكرد،ئەم كردەوە قێزەونەی ڕژێمی بە عسی ڕوخاو بە 8 قۆناغ ئەنجامیدا،ترسناكترین قۆناغی ئەنفال قۆناغی 4 بوو،كەبە پێی ئامارەكان 182هەزار لەمنداڵ و ژن و گەنج و پیری كوردستان زیندە بەچاڵ كران.

یاد كردنەوەی ئەم تاوانە  نامرۆڤایەتییە ی ڕژێمی بەعس ئەركێكی نیشتیمانی و نەوتەوایەتیە بۆ رێزگرتن لە قوربانیان و بۆ وەبیر هێنانەوەی ئەو كارە دڕندانەیەی ڕژێمی بەعس دژ بەگەلی كورد

لە كاتێكدا ئەم یادە دەكرێتەوە كە 28ساڵ بەسەر ئەم كارەساتەوە 14ساڵ بەسەر ڕوخاندنی ڕژیمی بەعسدا تێپەڕ دەبێت
كەچی تاوەكو ئەم زەمەنەش كەسوكاری ئەنفالكراوان مافیان پێشێل دەكرێت‌و تەنانەت ئەو موچە كەمەی كەمانگانە دەیاندرایە، ئێستا ئەوەشیان پێ ڕەوانابینرێ ونایاندرێتێ‌،بۆیە ئەوان بڕیاریان دا‌ ڕێگە نەدەن ئەم ساڵ ئەو یادە بكرێتەوە،ڕێگەنادانی كەس و كاری ئەنفالكراوان بەیادكردنەوەی ئازیزانیان ئەوە ڕاستیە دەسەلمێنێت
كەتاوەكو ئێستاش حكومەت لە ئاست داوا كاریە كانیان كەمتەرخەم بووە نەی توانیوە لە ئاست ئەو قوربانی دانەی خەڵكی كوردستاندا بێت،ئەوەی لە خۆپیشاندانەكەی چەمچەماڵ بینیمان كەلەلایەن دەزگاكانی ئاسایشی سەر بەحكومەتی هەرێمەوە بێگوێدانە هیچ بەهایەكی مرڤایەتی بە بەرچاوی دەزگاكانی ڕاگەیاندنەوە هێرش دەكرێتە سەر كچی ئەنفالكراوێك ئەوە بێ رێزیە بە رامبەر بە خوێنێ شەهیدان و ئەنفالكراوان،ئەو ڕاستیەش دەسەلمێنێت كە دەسەڵاتدارانی هەرێم زۆر بێ باكن لە ئاست داخوازی وداواكاری كەس و كاری ئەنفالكراوان.
پاش 28 ساڵ لەتاوانی بەناو ئەنفال و 25 ساڵ لە حكومەتێكی خۆماڵی دەبوایە ئەمڕۆ كەس و كاری  ئەنفال و قوربانیانی كیمیایی و بنەماڵەی شەهیدان دیارترین و پڕ خزمەتترین كەسانی ئەم كۆمەڵگایەی ئێمە بونایە نەك پشتگوێ خراو پەراوێزخراوترین بن.بۆ سەرەتایترین ماف كە مووچەیە كی مانگانەیە 3بۆ 4 مانگ پێی بدریت ئەویش بە ناشرینترین شێوە.

لەم یادەدا كەس و كاری ئەنفالكراوان ئەو ڕستەیە یان دا بە گوێی دەسە ڵاتدارانی ئەم هەرێمەداكە هەڵەبجە و ئەنفال و كارەساتەكانی تریش تەنها بۆ یادكردنەوەنین،بەڵكو پێویستە بكرێنە پڕۆژەیەكی نیشتیمانی و نەتەوایەتی لە پێناو بەدیهێنانی ئایندەیەكی باشتربۆ خەڵكی كوردستان نەك تەنها بۆ قسەی دووبارەو خۆنمایشكردنی قات و بۆینباخ و ئۆتۆمبێلی مۆدێل بەرز
لێرەوە ئەوەی گرنگەو بیڵێین  پێویستەلەسەر حكومەتی هەرێمی كوردستان كەبە جدی كاربكات بۆ خزمەتكردنی كە سو كاری ئەنفالكراوان ودەستنیشانكردنی چارەنوسیان لەگەڵ چۆنیەتی مامەڵەكردنی ئەو كێشە كۆمەڵایەتیانە ئەم پرۆسە نەگریسە پێكی هێناوە
هەروها هەوڵبدات ئەم كاەساتە بەكار بهینیت بۆ بەرژەوەندی كێشەی سیاسی كورد.
پێویستیشە پەرە بە خزمەتگوزاری بدات لەو ناوچانەی بەر شاڵاوی ئەنفال كەوت و چیتر خەمساردی نەكات بەرامبەر جاش و موستەشارەكان و ئەنجامدەرانی كارەساتی ئەنفال بە زووترین كات ڕاپێچی دادگا بكات و سزای یاساییان بدات ، بۆ ئەوەی هیچ نەبێت كەمێك لە ئازاری كەس و كای ئەنفالكراوان كەمكاتەوە، هەرچەندە ئەم كارەساتە برینێكە ساڕێژ بونی مەحاڵە
 

* توێژەری كۆمەڵایەتی

 

 

نرخی نەوت لەبازاڕەكانی جیهان تۆزێك دابەزین بەخۆیەوە دەبینێت، ئەوەش لەكاتێكدایە تاكو ئێستا روون نییە ئەنجامی كۆبوونەوەی ووڵاتانی نەوت فرۆش چۆن دەبێت.
لەگەڵ نزیك بوونەوەی كۆبوونەوەی ووڵاتانی بەرهەمهێنانی نەوت لەشاری دەوحە لە رۆژی یەكشەممەی داهاتوو، نرخی نەوت بەردەوامە لەجوڵەكردن.
بەپێی زانیارییەكانی ئاژانسی رۆیتەرز، ئەمڕۆ نرخی بەرمیلێك نەوتی برێنت بۆتە (43.84) دۆلارو نرخی هەر بەرمیلێك نەوتی خامیش بۆتە (41.50) دۆلار.
نرخی نەوت لەچاو چەند رۆژی رابردوودا كەمێك دابەزینی تۆماركردووە، ئەوەش بەهۆی ئەوەوە بووە كە ناوەڕۆكی كۆبوونەوەی رۆژی یەكشەممەی داهاتووی ووڵاتانی بەرهەمهێنانی نەوت دیارنییە.
 

ئـ . كـ