جێگری پێشووی سەرۆك كۆماری عێراق رایگەیاند، ئەو خۆشحاڵە بەلابردنی ناوەكەی لەلیستی سووری پۆلیسی ئینتەرپول تاكو دەستگیربكرێت.
(تارق هاشمی) جێگری سەرۆك كۆماری عێراق لەدیداری كەناڵی جەزیرە رایگەیاند، ئەو دەزانی كە هیچ تاوانی نییە، بۆیە پۆلیسی ئینتەرپول ناوەكەی لابردووە، بەڵام ئەو زیاتر خۆشحاڵە بەمایەپوچ بوونی دادگای عێراقی.
هاشمی ووتیشی، حكومەتی عێراقی نەیتوانی زانیاری وورد بداتە پۆلیسی ئینتەرپول دەربارەی ئەو تۆمەتانەی ئاڕاستەی كرابوو، ئەوەش كاریگەری دەكاتە سەر رادەی راستی دادگا، بۆیە ئێستا دەنگۆكان بەو ئاڕاستەیەن كە زۆرێك لەدەستگیركراوەكان بەبێ‌ بنەما دەستگیركراون.
(تارق هاشمی) جێگری پێشووی سەرۆك كۆماری عێراق لەسەردەمی حوكمڕانی (نوری مالیكی) فەرمانی دەستگیركردنی بۆ دەركراو دواتر ماوەیەك لەهەرێمی كورستان مایەوەو دواتر رووی كردە ووڵاتانی توركیاو قەتەر.

 

ئـ . كـ

 

بەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان پێشبینیەكانی كەشوهەواو پلەكانی گەرمای شارەكانی هەرێم بۆ ئەمڕۆ سێشەممە 17ی ئایاری

2016، بڵاوكردەوە بەم شێوەیە :

 

 

 

 

 

1. كێش: بە پێی توێژینەوەیەكی نوێ دۆزراوەتەوە كە ئەو ئافرەتانەی تۆزێك قەڵەون ترسی توشبوونیان بە سەرئێشە بە ڕێژەی لە (٣٥%) زیاترەو لەناو ئەوانەی كە زۆر قەڵەون ڕێژەكە بەرز دەبێتەوە بۆ (٨٠%).

2. كەسایەتی مرۆڤ: هەندێك سیفەتی مرۆڤ وەك ئەو كەسانەی كە ڕەقن لە مامەڵە كردن یان ئەو كەسانەی كە زۆر كات بێدەنگن و خۆیان دەپارێزن لە تێكەڵ بوون بە كۆمەڵگە یان ئەو كەسانەی كە خوو دەگرن بە شتێكەوە كە هەموو بیریان داگیر دەكات ئەگەری توشبوونیان بە سەرئێشە زیاترە.

3. جۆرێك لە سەرئێشە هەیە كە بەهۆی شكاندنی رۆتینی ڕۆژانەوەیە، بۆیە وا باشترە كە لە كاتی پشووی هەفتانەدا كاتی نووستنیان نەگۆڕن یاخود زیاتری نەكەن، زیاتر هەست بە ئارامی دەكەن و دە‌حەسێنەوە ئەگەر لە كاتی پشووەكاندا تاوەكو كاتی نیوەرۆ نەخەون.

4. وشكبوونەوە:

5. نەخواردنی ژەمە خۆراكە سەرەكییەكان: ئەشێ زۆرتان هەندێ كات سەرقاڵ بن، بەڵام برسێتی هۆیەكی باوی سەرئێشەیە.

6. كافەیین كە لە قاوەدا هەیە: برێكی كەم یارمەتی سەرئێشە دەدات، بەڵام زۆر خواردنەوەی دەبێتە هۆی دروستبوونی، ئەگەر دەزانی زۆر كات ئێشی سەرت هەیەو قاوەش زۆر دەخۆیتەوە ئەوا هەوڵ بدە وردە وردە كەمی بكەیتەوە تا دەگاتە هەفتەی دوو جار.

7. ناچاڵاكی و سستی: توێژینەوەیەكی نوێ لە وڵاتی سوید ئەوە ڕوون دەكاتەوە كە ئەو كەسانەی چاڵاكن كەمتر تووشی سەرئێشە دەبن.

8. لێكۆلینەوەیەكی فراوان ئەوەی خستۆتە ڕوو كە ئەو كەسانەی تێكڕا لە ڕۆژیكدا (٦) كاتژمێر دەخەون زیاتر تووشی سەرئێشە دەبن و سەرئێشەكانیشیان زۆر بەهێزترە لەو كەسانەی زیاتر لەو ماوەیە دەخەون.

9. هەرچەندە لە كەسێكەوە بۆ كەسێكی تر جیاوازە، بەڵام خواردنی مرۆڤ كاریگەری هەیە لەسەر تووش بوون بە ئێشی سەر، هەندێك خواردن دەبنە هۆی سەرئێشە بۆ زۆر كەس یاخود زیاتری دەكات، ئەو خۆراكانەی كە باشن لە كاتی سەرئێشەدا وەك ڕۆنی ماسی، رۆنی زەیتوون، فاسۆلیای سپی، گوڵەبەڕۆژە هتد... ئەو خۆراكانەی كە خراپن وەك خواردنەوە كهولیەكان و چوكلێت، پەنیری كۆن، گۆشتی ئامادەكراو وەك هۆتدۆگ و هەمبەرگەر هتد ...

 

ئـ . كـ

 

 

 

لەگەڵ ئەوەی ئێمە تەنها جوڵەی مرۆڤ دەبینین، بەڵام ژمارەیەكی زۆری جوڵەی نائاسایی لەناو جەستەی مرۆڤ بوونیان هەیە، بەتایبەتی لەناو مێشك كە ئێمە لەزۆركاتدا پەی پێنابەین.

1. لەگەڵ ئەوەی‌ ئازاری‌ مێشك سەرجەمی‌ لەش دەگرێتەوە، بەڵام مێشك خۆی‌ هەست بەئازار ناكات.
2. هەرچەندە هەست بەوە دەكرێت، كە مێشك بەدرێژایی‌ ڕۆژ كارایە، بەڵام لەڕاستیدا كاتێك كە دەخەوین، مێشك زیاتر كار دەكات.
3. بۆ ئەوەی‌ مێشكت كار بكات، پێویستت بەوزەیەكی‌ (10) واتی‌ هەیە.
4. شێوەی‌ مێشك بەگوێرەی‌ تەمەن دەگۆڕێت بەتایبەت لەناو توێژی‌ گەنجاندا.
5. زانیارییەكانی‌ مێشك بەخێرایی‌ جیاواز كاردەكەن، لەبەر ئەوەی‌ بەخانەی‌ جیاواز دروست كراون، بۆیە هەندێك زانیاری‌ زوو بەبیر دێنەوەو هەندێكی‌ دیكەش درەنگ.
6. خانمان تا منداڵی‌ دووانەیان نەبێت، بۆنی‌ لەشیان تایبەتە‌و هاوشێوەی‌ بۆنی‌ لەشی‌ هیچ كەسێكی دیكە نییە، بەو هۆیەوە منداڵ دەتوانێت بەبۆن دایكی‌ خۆی‌ لەكەسانی‌ دیكە جیابكاتەوە.
7. هەستی‌ بۆنكردنی‌ ئافرەتان لەهەستی‌ بۆنكردنی‌ پیاوان بەهێزترە.
8. ئەگەر خواردنی‌ زۆر بخۆن، ئارەزووی هیچ شتێكمان نامێنێت.
9. منداڵ پێش ئەوەی‌ لەدایك ببێت، ددانی‌ گەشە دەكات ‌و دەردەچێت، بەڵام دوای‌ چەند مانگێك لەدایكبوونی‌ پاشان دەردەكەوێت.
10. ئەو كەسانەی‌ دەستی‌ ڕاست بەكاردەهێنن، تەمەنیان درێژتر دەبێت لەو كەسانەی‌ كە دەستی‌ چەپ بەكاردەهێنن.

 

ئـ . كـ

 

 

1. پێكەنینی لەپڕو بێ‌ هۆكار، بەلارێدانی بردنی بیرۆكەیەكی خراپە بەڕێگەیەكی تر.

2. هەریەكە لەبەروارەكانی (4/4) و (6/6) و (8/8) و (10/10) و (12/12) ی ساڵی (2013) كەوتبووە ڕۆژانی پێنج شەممە.
3. میوانخانەیەك هەیە بەناوی (ئاربێز) و دەكەوێتە نێوان سنووری هەردو ووڵاتی (سویسراو فەرەنسا) و تێیدا هەر كەسێك سەردانی بكات لەدیوای فەرەنسا لەدیوی سویسرا دەچێتە دەرەوە.
4. نووسەرێك بەناوی (ئالان فرانسیس) كتێبێكی نووسی بەناوی (هەموو ئەوەی پیاو لەبارەی ئافرەتەوە دەیزانێت)، لەناوەڕۆكی كتێبەكەشدا (100) لاپەڕە هیچی تێدا نەنووسرابوو.
5. هۆزێك بەناوی (ئامۆندا) لە ئەمازۆن دەژین، لەلای ئەوان شتێك نییە بەناوی كات كاتژمێرو ڕۆژو مانگ و ساڵ.
6. مشك شەش مانگ دەخەوێت و شەش مانگیش بەئاگایە.
7. لەكالیفۆرنیا هەر كەسێك بیەوێت ببێتە سەرتاش كاتی زیاتری پێویستە وەك لەوەی ببێتە ئەفسەری پۆلیس.
8. ڤلادیمێر پۆتینی سەرۆكی رووسیا سەروەتەكەی (40) ملیار دۆلارە.
9. لەسەنگافورە، ئەگەر لەناو ئۆتۆمبێل شتێك فڕێ بدەیە سەر شەقام، ئەوا سزاكەی ئەوەیە دەبێت جلی پاككەرەوە لەبەربكەیی و شەقامەكە بەتەواوی پاك بكەیتەوە.
10. لەزۆر كاتدا مرۆڤ توانای وەڵامدانەوەی ئەو پرسیارەی نابێت كە دەیزانێت بەتایبەتی ئەگەر بیروهۆشی ئاسوودە نەبێت.

 

 

 

1. توێژینەوەیەكی ژاپۆنی : مادەی كافین كەلەناو قاوەدا هەیە بەسە بۆ ئەوەی سوڕی خوێن چاڵاك بكات و فشاری خوێنیش كەم بكاتەوە.

2. مێشوولە زیاتر هۆگری خوێنی جۆری (O) یە بەبەراود لەگەڵ جۆرەكانی تر.
3. زمان زۆرترین هێڵی تێدایە كە بۆ گەشەكردنی بەكتریاكان جێگەیەكی باشە، بۆیە دەبێت بەبەردەوامی پاكی بكەیتەوە.
4. خواردنەوەی دوو كوپی چای سەوز لەڕۆژێكدا ڕێگری دەكات لەتووش بوون بەنەخۆشی كۆلیسترۆل، چونكە لەنێو ئەو چایە سەوزەدا دژە ئۆكسێنەكان بەڕێژەیەكی زۆر بوونیان هەیە.
5. بەپێی توێژینەوەیەكی سویسری : پیاز ئەو خواردنەیە بۆ خۆشحاڵی سوودی هەیە، دوای ئەویش گێزەرو مۆزو پەتاتەو پاقلە.
6. جێگەی نووستن، كاریگەری لەسەر شێوەی خەوبینین هەیە.
7. هەر كەسێك شەوانە زۆر بیری كردەوە، ئەوا تواناكنی بۆ چارەسەركردنی كێشەكانی بەیانی ئاسانتر دەبێت.
8. خواردنی توت فەرەنگی دەبێتە هۆی لەناوبردنی خانەكانی شێرپەنجە.
9. بۆنی خۆشی گوڵ لەزۆركاتدا دەبێتە مایەی هێوركردنەوەو ئارامكردنەوەی مێشك.
10. دەماغ تواناكانی بۆ هێنانەوەی بیرەوەرییە ناخۆشەكان زیاترە، وەك لەبیرەوەرییە جوانەكان.

 

ئـ . كـ

 

 

 

 

بەپێی ئەنجامی توێژینەوەیەك ئەوە دەركەوتووە كە خواردنەوەی پەرداخێك لەشەربەت لەماوەی ڕۆژێكدا بەشێوەیەكی بەردەوام یەكێكە لەهۆكارەكانی تووش بوونی مرۆڤ بەنەخۆشی شەكرە.
ڕۆژنامەی (دەیلی مێل) ی بەریتانی بڵاویكردۆتەوە، پسپۆرانی بواری تەندروستی داوا دەكەن هاوڵاتیان زۆر بەدەم شەربەت خواردنەوە نەبن، چونكە هۆكارێكە بۆ تووش بوون بەنەخۆشی شەكرە.
توێژەرەكان داوایان كردووە، هاوڵاتیان ڕێژەی شەكرەو چەوری بەڕێژەیەكی بەرچاو كەمبكەنەوە، بەتایبەتی لەنێو چینی گەنجان، چونكە ئەو دوو پێكهاتەیە هۆكارێكی سەرەكین بۆ تووش كردنی مرۆڤ بەنەخۆشییەكانی شەكردەو دڵ.

 

ئـ . كـ

 

 

 

 

كەرەووز یان كەرەڤز رووەكێكی گیاییە ناوە زانستیەكەی (Apium graveolens) ە لە جۆری سەوزەواتە پەلك و لاسكەكانی بە خاوی و بە پاشتن دەخورێن، كەرەستەی پێویستە بۆ زەڵاتە، شێوەی بە مەعدەنووس دەچێت، بەڵام بە تام و پێكهاتە لێك جیاوازن.

ساڵی (1753) (كارولوس لینیۆس) زانای ڕوو‌ەكناسی سویدی باس لە كەرەوز دەكات وەك رووەكێكی جیا سەر بە خێزانی چەتری (ئەپیاسیا) یە كە بێجگە لە كەرەوز مەعدەنووس و گێزەرو كومون دەگرێتەوە.
بە گوێرەی لێكۆڵینەوە زانستیەكان، كەرەوز گیایەكی دەرمانیە باشە بۆ دابەزاندن و رێكخستنی فشاری خوێن، بۆ رۆماتیزم و بەرسۆژی گەدە، ئاوگەكەی باشە بۆ دابەزاندنی كێش و رەوانی میزكردن، خوێیەكەی باشترە لە خوێی ئاسایی بۆ ئەوانەی حەز لە قەڵەو بوون ناكەن، ڤیتامین (ئەی و بی و سی) لە كەرەوزدا هەیە.
هەروەها پڕە لە ئاسن و یۆدو مس و مەگنیسیۆم و فسفۆرو پۆتاسیۆم و كالسیۆم و ماددەی كیمیاوی خاوكەرەوە.
بە گوێرەی داتای وەزارەتی كشتوكاڵی ئەمریكا هەر 100 گرام لە كەرەوز پێكهاتووە لەمانەی خوارەوە :
گەرمووكه كالۆری‌ : 6
چەوری: 0.17
كاربۆهیدرات: 2.97
ریشال (ئەلیاف): 1.6
شەكر: 1.83
پرۆتینەكان: 0.69

جگە لەمانەش كەرەوز ژمارەیەك سوودی تریشی هەیە كەبریتین لەمانەی خوارەوە:

1. بەهۆی ئەوەی كەرەوز ئاوێكی زۆر لە پێكهاتەكەیدایە دەبێتە هۆی تەڕكردنەوەی دەم وچاو بە تایبەتی بۆ ئەوانەی پێستیان وشكە دەتوانن رۆژانە ئەم شەربەتە بەكاربهێنن سوودێكی زۆری دەبێت.
2. هەروەها كەرەزو مادەی دژە ئۆكسانی بە رێژەیەكی زۆر تێدایە كە ئەمەش دەبێتە هۆی لەناوبردنی خانە مردووەكانی پێست و خانەی تازە دروست دەبێتەوە، بەمەش پێست رزگار دەكات لە زۆربەی كێشەكان.
3. ڤیتامینەكانی بە رێژەیەكی زۆر تێدایەو دەبێتە هۆی دروستكردنی مادەی كۆلاجین لە پێستدا كە چرچ بوونی پێست ناهێڵیت و پیری دوا دەخات.
4. رێژەیەكی زۆر لە مادەی كالیسیۆم و مەگنیسیۆم و پۆتاسیۆم و سیلینیۆمی تێدایە كە بریقەیەكی جوان دەدات بە پێست.

بڕیارە رۆژی سبه‌ی سێ شەممە 17 ی ئایار رێكەوتنی نێوان یەكێتی و گۆڕان واژۆ بكرێت و نەوشیروان مستەفاش هەمان رۆژ پەیامێك رادەگەیەنێت.

بەپێی چەند سەرچاوەیەك سبه‌ی سێ شەممە كاتژمێر 1 ی پاشنیوەڕۆ لە ماڵی جەلال تاڵەبانی سكرتێری گشتی یەكێتی لە دەباشانی سلێمانی رێكەوتنی نێوان ئەو حزبە و گۆڕان لە لایەن كۆسرەت رەسوڵ عەلی جێگری یەكەمی سكرتێری گشتی یەكێتی و نەوشیروان مستەفا رێكخەری گشتی گۆڕان واژۆ بكرێت.

وەك راگەیەنراوە كاتژمێر 6 ی ئێوارە لە هۆتێل شاری جوان بە بەشداری نوێنەری هێز و لایەنە سیاسییەكانی هەرێم و نوێنەر و كونسوڵخانەی وڵاتان، ڕێككەوتنەكە بە فەرمی ڕابگەیەندرێت.

بەپێی هەواڵی میدیاكانی گۆڕان نەوشیروان مستەفا لەو رێورەسمەدا وتارێك بەبۆنەی ڕێككەوتنەكەوە پێشكەش بكات.


ڕێبین عه‌لی

 

ئەندامێکى پەرلەمانى کوردستان ڕایدەگەیەنێت، وەزارەتى دارایی و ئابوریی حکومەتى هەرێمى کوردستان بڕیارى داوە تا کاتێکى نادیار باسى موچە نەکرێت.

شوان قەڵادزەیی سەرۆکى فراکسیۆنى بزوتنەوە لە پەرلەمانى کوردستان، لە هەژمارى فەیسبوکەکەى ڕایگەیاندووە "ئه‌مرۆ ١٦ی ئایار وه‌زاره‌تی دارایی و ئابوری به‌ئاماده‌بونی به‌ڕیوه‌به‌ری بانکه‌کانی هەرێم کۆبۆته‌وه‌و تاووتوێی موچه‌یان کردووه‌و له‌کۆتاییدا بریاریان داوه‌ که‌تاکاتێکی نادیار باسی موچه‌ و دابه‌ش کردنی به‌سه‌ر فه‌رمانبه‌راندا ناکریت و هیچ کاتیک له‌وباره‌وه‌ دیاری نه‌کراوه‌".

قەڵادزەیی نووسیوێتى "له‌م رۆژه‌دا که‌یادی ١٠٠ ساڵەی ڕێککه‌وتنی شومی سایکس بیکۆیه‌ پیویست بوو وه‌زاره‌تی دارایی مژده‌ی دابه‌شکردنی موچه‌و سه‌ربه‌خۆیی دارایی که‌هه‌نگاویکه‌ بۆسه‌ربه‌خۆیی سیاسی رابگه‌یاندبایه‌، نه‌وه‌ک هینده‌ی تر خه‌لکی کوردستان و فه‌رمانبه‌ران نائومید بکات و به‌رجه‌سته‌ی سایکس بیکۆ بکات له‌لایه‌نی ئابورییه‌وه‌ له‌هه‌ناوو ده‌رونی هاولاتیاندا".


ڕێبین عه‌لی