لیژنه‌ی دارایی له‌ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق له‌سه‌ر ره‌وانه‌كردنی موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران و پێشمه‌گه‌ر روونكردنه‌وه‌ ده‌دات و سه‌رۆكی كاتی لیژنه‌كه‌ش رایده‌گه‌یه‌نێت: ئێستا له‌پشووداین، دوای گه‌ڕانه‌وه‌مان بۆ به‌غدا له‌مانگی سێ دا، ئه‌گه‌ر بودجه‌ جێبه‌جێكراو شایسته‌ی دارایی هه‌رێم ره‌وانه‌ نه‌كرا، ئه‌وكاته‌ رۆڵی خۆمان ده‌گێڕین.

د.ئه‌حمه‌د سه‌فار سه‌رۆكی كاتی لیژنه‌ی دارایی له‌ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق به‌ تۆری سلێمانی راگه‌یاند: وه‌كو نوێنه‌ران ئه‌ركی ئێمه‌ ئه‌وه‌ بووه‌ كه‌ كێشه‌ی موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران چاره‌سه‌ر بكه‌ین، ئێستا ئه‌و كێشه‌یه‌ چاره‌سه‌ر بووه ‌و موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران و پێشمه‌رگه‌ له‌ناو بودجه‌كه‌دا جێگیربووه‌، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر ئه‌مساڵ كێشه‌یه‌ك له‌نێوان هه‌رێم و به‌غدا له‌سه‌ر نه‌وت دروست بێت، موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران ده‌بێت ره‌وانه‌ بكرێت كه‌ بڕه‌كه‌ی 522 ملیار دیناره‌.

وتیشی:"ئێستا له‌پشووداین و دوای گه‌ڕانه‌وه‌مان بۆ به‌غدا له‌مانگی سێ دا، چاودێری جێبه‌جێكردنی بودجه‌كه‌ ده‌كه‌ین، ده‌بێت هه‌موو شایسته‌ دارییه‌كانی هه‌رێم له‌به‌غداوه‌ ره‌وانه‌ بكرێت".

راشیگه‌یاند:"له‌ئێستادا یاسای بودجه‌ی 2019ی عیراق به‌ته‌واوی جێبه‌جێنه‌كراوه‌و تاوه‌كو 25 و كۆتایی ئه‌م مانگه‌ش ده‌رفه‌ت هه‌یه‌، كه‌ حكومه‌تی عیراق موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران ره‌وانه‌ بكات، به‌ڵام ئه‌گه‌رهاتوو بودجه‌ كه‌وته‌ بواری جێبه‌جێكردن و بۆ پارێزگاكان ره‌وانه‌كراو بۆ هه‌رێم ره‌وانه‌ نه‌كرا، ئه‌وكاته‌ رۆڵی خۆمان ده‌گێڕین".


 

 

سەرۆكی ئەنجومەنی سەركردایەتی یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان ڕایدەگەیەنێت: یەكگرتوو بەشێكە لەپرۆسەی سیاسی و هێزێكی بنچینەیی هەرێمەو قورسایی یەكگرتوو تەنها بەقورسایی كورسیەكانی پەرلەمان ئەژمار ناكرێت.


دكتۆر هادی عەلی سەرۆكی ئەنجومەنی سەركردایەتی یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان لەمیانی بەشداریكردنی لە بەرنامەیەكی كەناڵی ئاسمانی سپێدەدا ڕایگەیاند: وەك یەكگرتوو بەشێكین لەپرۆسەی سیاسی و هێزێكی سیاسی و بنچینەیی ئەم هەرێمەین.


هەروەها وتیشی: قورسایی یەكگرتوو تەنها بەقورسایی كورسیەكانی پەرلەمانی ئەژمار ناكرێت، بەڵكو پێگەی سیاسی یەكگرتوو و سەركردایەتی و پێگەی ئەمینداری گشتی لەئاستێكدایە دەتوانێت ڕۆڵی كاریگەرتری هەبێت لەوەی كە بەپێنج كورسی مامەڵەیی لەگەڵ بكرێت.


ئەوەشی خستەڕوو: ڕەوتی ڕوداوەكان بەشێوەیەكە ڕەنگە تاڕادەیەكی زۆر لای جەماوەرو كەسانی سیاسی ئەوە دەركەوتوە كە سیاسەتەكانی یەكگرتوو لەدوو سێ‌ ساڵی ڕابردوودا بەو شێوە نەبوو كە دژایەتی دەكرا و تۆمەتی بۆ دەبەخشرایە و ڕەخنەباران دەكرا، كە بەداخەوە هەندێك لە لایەنی سیاسی و ئۆپۆزسیۆنەكان ئەوەندەی ئۆپۆزسیۆنی یەكگرتوو بون ئەوەندە ئۆپۆزسیۆنی دەسەڵات نەبون.


سەرۆكی ئەنجومەنی سەركردایەتی یەكگرتوو ئاماژەی بەوەشكرد: ئەوەی ئێستا بەسەر لایەنە ئۆپۆزسیۆنەكان هاتوە لە وتاری سیاسی و نەرمی نواندنیان و ئامادەییان بۆ بەشداریكردنیان لەحكومەت، ئەوە راستی و دروستی و لۆژییكی بونی سیاسەتەكانی دوو سی َساڵی یەكگرتووی سەلماند.

 

 

 

 

 

س ب

بەرێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی کوردستان باری كه‌ش و هه‌وای سبه‌ی یه‌ك شه‌ممه‌ی بڵاوكرده‌وه‌ به‌مشێوه‌یه‌:

ھ.ب

 

 

لەسەر زۆربەی پاكەت و قوتووی ماددە خۆراكییەكان پیتی گەورەی ئینگلیزی (E) و چەند ژمارەیەك دانراوەو ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی ئەو خۆراكە شتی دیكەی تێكەڵكراوە.

لە وڵاتێكی وەك ئەڵمانیادا هەندێك یاسا هەیە كە كۆمپانیاكانی خۆراك پابەند دەكات ژمارەیەك لە پێش ئەو پیتی (E) یەوە لەسەر ڕووپۆشی خۆراكەكان دابنێن بۆ زانینی سروشتی ماددە پارێزەرەكەو بۆ ئەوەی بزانرێت چی بۆ زیادكراوە، تا ساڵی (1993) ش ئەو ژمارانە تەنها (265) ژمارە بوون لەو وڵاتە، بەڵام یاساكانی یەكێتی ئەوروپا ئەو ژمارانەی زیادكرد بۆ (300) ژمارە، كەواتە ئەم ژمارانە ئاماژەن بۆ چی ؟

1. E102 ... ئەم ژمارەیە ئاماژەیە بۆ ئەوەی كە ئەو بەرهەمە ماددەی (تارترازین) ی تێدا بەكارهاتووە، كە ڕەنگێكی زەردی هەیەو بۆ ڕەنگكردنی خۆراك بەكاردێت و زیاتر لەسەر قوتوی خەستاوی خەردەل و هاردراوەی پودینگ و پەنیری تواوەو هەندێك خواردنەوەو شیرینی دادەنرێت، ئەم جۆرە ڕەنگە دەبێتە هۆی هەستیاری بۆ منداڵان و هەستیاری ئەو كەسانەش زیاتر دەكات كە خۆیان جۆرێك هەستیاریان بە حەبی ئەسپرین و ماددەی (بەنزویك) هەیە، هەروەها بۆ ئەو كەسانەش باش نییە كە نەخۆشی تەنگەنەفەسی و هەستیاری پێستیان هەیە.

2. E 104 ... ئەم ژمارەیەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی زەردەی (كینولین) لە بەرهەمەكەدا بەكارهاتووە، زیاتریش لە هاڕدراوە هەڵچووەكان و بنێشت و ماسی دوكەڵێندراوو ئەو بیرانەدا هەیە كە لە میوە دروستكراون، زۆربەی توێژینەوەكانیش ئاماژە بەوە دەدەن ئەو ڕەنگە زەردە دەبێتە هۆی شێرپەنجەو كەمبوونەوەی چاڵاكی منداڵ و كەمكردنەوەی توانای تێگەیشتنیان، لە بەر ئەوە لە ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكاو نەرویج و ژاپۆن قەدەغەكراون. 

3. E110 ... ئەمەش مانای ئەوەیە ئەو بابەتە خۆراكییەی ئەو ژمارەیەی لێدراوە ڕەنگی زەردی گروپی تێدایەو لە بنیشتی ترێ و گۆشتی ماسی سەلەمونی قیمەكراوو هەندێك جۆری پەنیردایە، بەپێی توێژینەوە تاقیگەییەكان كە لەسەر ئاژەڵان كراون دەركەوتووە ئەو ماددەیە دەبێتە هۆی شێرپەنجەی گورچیلە، هەروەها زانایان لەو باوەڕەدان كە ببێتە هۆی هەناسەتەنگی و هەستیاری پێست، هەر بۆیە پزیشكان ڕێنمایی دەكەن كە ئەو جۆرە خۆراكانە زۆر بە كەمی بخورێن و بەكاربێن.

4. E142 ... ئەوەش ئاماژەی بوونی ماددەی ڕەنگی سەوزە كە لە شیرینی نەعناو بازەلیای لەقووتوونراوو هەندێك جۆری خواردنەوەو ماددەی جوانكاریدا هەیە، جگە لەوەش لە هەندێك كاغەزو خوریی و پێستەشدا هەیە، لەگەڵ ئەوەی ئەم ماددەیە دوای حەوت سەعات لەگەڵ پیسایی مرۆڤدا دێتە دەرەوە، بەڵام لە ژاپۆن و ئەمریكاو نەرویج قەدەغەیە بەو پێیەی دەبێتە هۆی زەهایمەرو گۆڕانكاری خانەكان لە ئاژەڵداو لە توێژینەوەی تاقیگەییشدا ئەوە سەلـمێنراوە.

5. E150C ... ئامۆنیا ژەهراوییە، بەڵام ئەگەر ببێتە بۆیە بۆ كەرامێل وا نییە ئەو ژمارەیەش ئەوە ڕووندەكاتەوە ئەو ڕەنگە ئامۆنیای تێدایەو زۆرتر لە كۆلاو شۆربای خەردەلدا بەكاردێت بۆ ئەوەی ڕەنگەكەی قاوەیی بێت، ئەم ماددەیە لە ڕێگەی ئاوێتەكردنی شەكرەوە بەرهەمدەهێنرێت، توێژینەوەكان دەریانخستووە كە كار دەكاتە سەر سیستەمی بەرگری لەبەرئەوە زانا ئەمریكییەكان بە هۆكاری شیرپەنجەی دەزانن.

 

 

 

ئـ . كـ

 

 

لە ساڵیادی شەهیدەكانیان كەسوكاری شەهیدانی 17 شوبات دەڵێن بەشێك لەو هێزانەی لە رابردوو لەشەقام لەگەڵیان بوون ئیستا چونەتە باوەشی دەسەڵات و داوای یەكڕیزی سێ لایەنە ئۆپۆزسیۆنەكەی پێشوو دەكەن.

 

م.ئەبوبەكر هەڵەدنی ئەندامی پەرلەمانی كوردستان لەكاتی ئامادەبونی بەڕێوەچونی مەراسیمێك لەساڵاَیادی شەهیدانی 17ی شوبات و ڕۆژانی دواتردا، ڕایگەیاند: یەكگرتوو ئیستاش بەهەمان نەفەسی 2011 لەبەرەی ئۆپۆزسیۆندا سورە لەسەر خواستەكانی خەڵك شەقام هەموو فشارێك دەگرێتە بەر لەو پێناوەدا.

 

پارێزەری كەیسەكانی 17ی شوبات دەڵێت: پارتی و یەكێتی ئەنجامی ئەوكەیسانەیان بەجۆرێك لێكردوە كە رووی باسكردنی نیەو مانایان بۆ سەروەری یاسا نەهیشتوەتەوە .

  

 

س ب

 

ئەندامێكی كۆمیسیۆنی مافەكانی مرۆڤ لە عێراق داوای لە حكومەتی فینلەندا كرد كە بەزۆر ناردنەوەی پەنابەرانی عێراق ڕابگرن و ئەوە پێچەوانەی ڕێككەوتناممەكانە.

 

بە گوێرە هەواڵی بەشێك لە میدیاكانی عێراق، فازڵ غەزاوی ئەندامی كۆمسیۆنی مافەكانی مرۆڤ لە عێراق لەگەڵ نوێنەری شاندی ڕێكخراوی فینلەندا بۆ كۆچ لە بەغدا كۆبویەوەو داوای لێكردن كە پێویستە بە زۆر ناردنەوەی پەنابەرانی عێراقی بەهەر هۆكارێك بێت ڕابگرێت.


هەروەها ووتیشی: بەزۆر ناردنەوەی پەنابەران پێچەوانەی رێككەوتننامەی تایبەت بە ئاوارە و پەنابەرانە.


جێگەی ئاماژەبۆكردنە رێكخراوی نیتشمانی فینلەندا بۆ كۆچ لە ساڵی رابردوو بڕیاریدا بە گفتوگۆكردن لەگەڵ حكوومەتی عێراق بۆ گەڕانەوەی ئەو پەنابەرە عێراقییانەی كە داواكاری پەنابەرێتییان لەو وڵاتە ڕەتكراوەتەوە.

 

 

س ب

 

 

هەدەپە، (سەرپێل كەمالبای) پەرلەمانتاری شاری ئیزمیری وەك كاندید بۆ سەرۆكی پەرلەمانی توركیا دەستنیشان كرد.

لە ئەنجامی گفتوگۆی ئۆرگانە ‌پەیوەندیدارەكانی پارتی دیموكراتی گەلان – هەدەپە، (سەرپێل كەمالبای) پەرلەمانتاری شاری ئیزمیری وەك كاندیدی هەدەپە بۆ سەرۆكی پەرلەمانی توركیا دەستنیشان كرد.

ناوی كاندیدەكەی هەدەپە لەلایەن شاندێك بە سەرۆكایەتی سەرۆكی فراكسیۆنی هەدەپە (فاتیمە كورتۆلان) بەفەرمی پێشكەشی سەرۆكایەتی پەرلەمان دەكرێت.

بڕیارە سبەینێ‌ (24/2) هەڵبژاردنی سەرۆكی پەرلەمانی توركیا لەنێو پەرلەمان ئەنجام بدرێت.

 

 

 

ئـ . كـ

 

دوێنێ یارییەكانی گەڕی 17ـی خولی نایابی كوردستان كۆتایی پێهات ، یانەی ئارارات سەركەوتنێكی گرنگی تۆماركرد و لە پلەی سێیەمی مایەوە ، ئەمەش ئەنجامی یارییەكانی ئەم هەفتەیە:

 

 

رێكان عزیز

 

یەكێتی تۆپی پێی جیهانی بەشێوەیەكی فەرمی یانەی چێڵسی ئینگلیزی سزا دەدات و چیتر رێگای پێنادات بۆند واژۆ بكات".

رادیۆی بی بی سی بەریتانی رایگەیاند ، بەهۆی ئەو گرێبەستانەی واژووی كردووە لەگەڵ یاریزانانی لاوی رێگە پێنەدراو ، یانەی چێڵسی لەلایەن یەكێتی تۆپی پێی جیهانییەوە سزادرا و بێ بەش دەبێت لە گواستنەوەی یاریزانان بۆ ماوەی دوو خولی گواستنەوە".

رادیۆكە دەڵێت : " یانەی چێڵسی بەبڕی 600 هەزار فرانكی سویسری سزا دراوە، لەلایەن یەكێتی تۆپی پێی ئینگلیزیش بەبری 510 هەزار فرانك سزا دراوە،ئەم سزایانەش دەست بەردار بوون لە یاریزانان لەلایەن تیپەكە ناگرێتەوە".

 

رۆژنامەی ئاسی ئیسپانی وێنەیەكی بڵاوكردۆتەوە ناوی هەرچوار یاریزان (ئیسكۆ و خامێس و ئەسینسیۆ  سیبایۆس)ـی تێدایە و لەسەر وێنەكە نوسیویەتی :" لەگەڵ ئەوەی كامیان بمێنێتەوە و كامیانیش لە ریال مەدرید بچنە دەرەوە؟".

 

پەڕەى 1 لەکۆى 4848 پەڕەدا