زاناكان لە دوای لێكۆڵینەوەی ورد لە ماسی قرشی سپی، بۆیان دەركەوتووە بڕێكی زۆری كانزای جیوەو زەرنیخ و قورقوشم لە ناوسكیاندایە.

زانایانی كۆلێژی (Rosenstiel) بۆ زانستەكانی دەریایی و ئاسمانی ‌و زانكۆی مەیامی ئەمریكا دوای لێكۆڵینەوەیەكی وردیان لە ماسی قرشی سپی لە ئاوەكانی باشوری ئەفریقیادا، بۆیان دەركەوتووە سەرەڕای ئەوەی ئەو قرشانە بە ڕووكار تەندروستییەكی باشیان هەیە، بەڵام ناو سكیان بڕێكی زۆری توخم و ماددەی كانزایی وەك زەرنیخ و قورقوشم و جیوەی تێدایە.

هەرچەندە باری تەندروستی ئەو قرشانە نەبۆتە سەرچاوەی دڵە راوكێ، بەڵام ئەوەی جێگەی هەڵوەستە لەسەركردنی ئەو زانایانەیە ئەوەیە كە ڕەنگە هەمان ماددەی ژەهراوی لەناو سكی زیندەوەرە دەریایی و مەمكدارەكانی دیكەشدا هەبێت، بەو ماسییانەشەوە كە خەڵكی وەك سەرچاوەیەكی خۆراك بەكاری دەهێنن و دەیخۆن.

لەو لێكۆڵینەوەیەدا زاناكان نمونەی خوێنی (43) ماسی قرشی سپیان وەرگرتووەو بۆ چڕبوونەوەی ماددەكان گەڕاون كە بریتی بووە (12) توخم و (14) كانزای قورس.

دواتر ئەنجامی پشكنینی خوێنەكە چڕبوونەوەی هەندێك كانزای قورسی دەرخستووە كە بە ژەهراوی ئەژمار دەكرێت بۆ هەندێك ئاژەڵ، بەڵام چونكە سیستەمی بەرگری ئەو جۆرە قرشە بەهێزە، بۆیە هیچ كێشەیەكی بۆ ئەو ئاژەڵە دەریاییە دروست نەكردووە.

(لیزا مێرلی) ئامادەكاری ئەو لێكۆڵینەوەیە وتویەتی، بەپێی ئەنجامەكان ئەگەری ئەوە هەیە كە لە بنەڕەتدا قرشی سپی میكانیزمێكی خۆپارێزی هەبێت كە كاریگەرییە زیانبەخشەكانی ئەو ماددە ژەهراوییانەی لەسەر كەمدەكاتەوە.

ئەو خانمە لێكۆڵەرە ئەوەشی ڕونكردۆتەوە، لە ڕێگەی پێوانەكردنی چڕی ژەهرەكانی وەك جیوەو زەرنیخ لە خوێنی ماسی قرشی سپیدا دەتوانین بە شێوەیەكی باشتر لە ئاماژەكانی سیستەمی ژینگەیی و كاریگەری بۆ سەر مرۆڤ تێبگەین.

زاناكانی ئەو تیمی لێكۆڵینەوەیە جەخت دەكەنەوە لە پێویستی پاكوخاوێن ڕاگرتنی ژینگەو بەتایبەت ژینگەی ئاوی، لەپێناو بە سەلامەتی هێشتنەوەی گیانەوەرە ئاوییەكان و لە دواجاریشدا پاراستنی سامانی ئاوی.

كەشتی نووح

 

 

لەیەكێك لەنەخۆشخانەكانی شاری دەوحەی قەتەر، بەهۆی نەخۆشییەوە سەرۆكی بەرەی ڕزگاریخوازی ئیسلامی جەزائیری لەتەمەنی (88) ساڵیدا كۆچی دوایی كرد.

(عەباس مەدەنی) سەرۆكی بەرەی ڕزگاریخوازی ئیسلامی جەزائیری لە ساڵی (2003) ەوە ڕووی كردۆتە قەتەر، ئەوەش دوای ئەوەی بەشێك لە ژیانی لەنێو گرتووخانەكانی جەزائیردا بەسەر برد.

مەدەنی لە ساڵی (1931) لەویلایەتی (بسكرە) ی باشووری وڵاتەكەی لەدایك بووە، لەدژی داگیركاری فەرەنسییەكان لەساڵانی پەنجاكانی سەدەی رابردوو خەباتی كردووە.

ناوبراو بڕوانامەی دكتۆرای لە بەریتانیا هێناوەتەوە لە ساڵی (1978) بۆتە مامۆستای دەروونناسی لە كۆلێژی بۆزریعەی جەزائیری پایتەخت.

دوای هەمواری دەستووری جەزائیری لە ساڵی (1989)، مەدەنی و چەند كەسێك لەهاوڕێیان بەرەی ڕزگاریخوازی جەزائیریان دامەزراندو بەشداریان لە پرۆسەی سیاسی كرد.

لە شوباتی ساڵی (1992) دەسەڵاتدارێتی جەزائیری هەڵمەتێكی ڕەشبگیری لەدژی كادیران و ئەندامانی ئەو بەرەیە دەستپێكردو لە وڵاتەكەی دووریخستنەوەو دەربەدەری كردن. 

 

حەكیم شاكری راهێنەری یانەی زەورا ماڵئاوایی لە یاریزانانی تیپەكەی دەكات ، ئەمەش وەك ئامادەكارییەك بۆ رۆیشتن و دەستلەكاركێشانەوە لەم یانەیەدا".

رۆژنامەكانی شاری بەغدا بڵاویان كردەوە ، دوای دۆراندنی یانەی زەورا لەیارییەكانی گەڕی چوارەمی یانە پاڵەوانەكانی ئاسیا بەرامبەر یانەی نەسر كە لەیاریگای خۆیان بە ئەنجامی (2 – 1) دۆران ، حەكیم شاكر دەیەوێت ریزی یانەكە جێبهێڵێت".

ئەو سەرچاوانە ئەوەش دەڵێن : "حەكمی لەدوای مەشقەكانی دوێنێی یانەی زەورا ماڵئاوایی لە یاریزانان كردووە و لەگەڵ كارگێری یانەكە كۆبۆتەوە بۆ پێشكەشكردنی نامەی دەستلەكاركێشانەوەكەی".

زەورا لە گرووپی یەكەمی یانە پاڵەوانەكانی ئاسیا یاری دەكات و بە كۆكردنەوەی (4) خاڵ پلەی سێیەمی ریزبەندی گرتووە بە جیاوازی (2) خاڵاَ لەدوای یانەی نەسر دێت كە پلەی دووەمی گرتووە".

 

 

بەشێك لە جوتیارانی كوردی خانەقین گردبوونەوەیەكیان لە دژی داگیركردنی زەوییەكانیان لەلایەن هاوڵاتیانی عەرەبەوە ئەنجامداو ئاماژەیان بۆ ئەوەكرد، ژمارەیەك خێزانی عەرەب لەسەر زەوییەكانیان خانوو دروست دەكەن.

لێژنەی كاری هەرەوەزی خانەقین بە بەشداری جوتیارانی گوندی كانی بز لە سنوری خانەقین، گردبوونەوەیەكی ناڕەزایەتیان ئەنجامدا لە گۆڕەپانی كرندی، گردبوونەوەكە دژ بە داگیركردنی زەوی جوتیارانی كورد بوو لەلایەن هاوڵاتانی عەرەبەوە.

(سەلام عەبدولڵا) ئەندامی لێژنەی كاری هەرەوەزی لە خانەقین و بەشداربووی گردبووەنەوەكە بە ڕۆژنیوزی وت: نزیكەی مانگێكە ژمارەیەك خاوەنی گامێش لە خان بەنی سەعدەوە ڕوویان كردۆتە كەناری ڕووباری ئەڵوەن و زەوی دەیان جوتیاری كوردیان داگیركردووە.

ئەوەشی وت: دەستبەسەرداگرتنی زەوی جوتیاری كورد لە خانەقین، سیاسەتی سەردەمی ڕژێمی پێشوو دەهێنێتەوە بیری خەڵك، كە بریتی بوو لە پرۆسەی تەعریب لە ناوچەكە.

هەروەها (عەلی عەزیز) سەرۆكی عەشیرەتی گورگوش و بەشداربووی گردبوونەوەكە وتی: لە سەرەتای ئەم مانگە نزیكەی (16) خێزانی عەرەب لە خان بەنی سەعدوە هاتوون و دەستیان بەسەر زەوی (51) جوتیاری گوندەكەمان گرتووە، هەروەها نزیكەی (500) گامێشیان لەگەڵ خۆیان هێناوەو خەریكی دروستكردنی خانوون لەسەر زەوی جوتیارانی گوندی كانی بز لە سنوری خانەقین.

وتیشی: پاش هاتنی ئەو خێزانە عەرەبانە وەكو خەڵكی گوندەكە ئاگاداری ئیدارەی خانەقینمان كردەوە، ئەوانیش لێژنەیان پێكهێنا لە فەرمانگە پەیوەندیدارەكانی خانەقین و لێژنەكە داواكاری خۆیان بەرز كردۆتەوە،‌ بەڵام تاكو ئێستا هیچ ئەنجامی نەبووەو چاوەڕێین كە داواكارییەكەمان جێبەجێ بكرێت و داواكارین، كە خاوەن گامێشەكان دەربكرێن، چونكە ئەوە موڵكی جوتیارانی كوردە.

 

یانەی مانچستەر سیتی ، یاری دێربی مانچستەری لە یانەی مانچستەر یونایتد بردەوە و هەنگاوێكی دیكە لە بردنەوەی نازناوی ئەم وەرزە نزیكبوویەوە".

یانەی مانچستەر سیتی بە ئەنجامی (2 – 0) بردنەوەی تۆماركرد ، گۆڵەكانیش یاریزانان (بیرناردۆ سیلڤا و لیرۆی سانی) تۆماریان كرد".

مانچستەر سیتی بە كۆكردنەوەی (89) خاڵ پلەی یەكەمی گرتووە و بەجیاوازی (1) خاڵ پێش یانەی لیڤەرپوول دێت".

 

 

 

ژمارەی قوربانیانی تەقینەوەكەی شارۆچكەی جسر شوغور سەربە پارێزگای ئیدلەب لە باكووری رۆژئاوای سوریا گەیشتە (15) كوژراوو (30) بریندار كە سەرجەمیان مەدەنین.

سەرچاوە ناوخۆییەكانی ناوچەكە بڵاویان كردۆتەوە، لەناوەندی شارۆچكەی جسر شوغور بەهۆكارێك كە هێشتا دیارنییە تەقینەوەیەك روویداوە.

بەڕێوەبەری بەرگری شارستانی پارێزگای ئیدلەب، (موستەفا حاج یوسف) بە ئاژانسی ئەنادۆڵی راگەیاند، لە تەقینەوەكەدا (15) هاوڵاتی مەدەنی كوژراون و (30) ی دیكەش برینداربوونە.

(موستەفا حاج یوسف) باسی لەوەشكرد، كە برینداران گواستراونەتەوە نەخۆشخانەو ژمارەیەكیان برینەكانیان سەختە، لەبەرئەوە نیگەرانن لە بەرزبوونەوەی ژمارەی كوژراوان.

بە هۆی تەقینەوەكەوە تەلارو بیناكانی دەورووبەری شوێنی رووداوەكەو ژمارەیەكی زۆر ئۆتۆمبێل زیانیان بەركەوتووە.

 

 

لەجامی یانەكانی ئیتاڵیا یانەی میلان نەیتوانی لە یانەی لازیۆ بباتەوە و بە دۆراندنی بە ئەنجامی (1 – 0) ماڵئاوایی كرد".

تاكە گۆڵی یارییەكە كۆریا لەخولەكی 58 تۆماریكرد و یانەكەی كردە خاوەن سەركەوتن و گەیشتنە یاری كۆتایی جامی ئیتاڵیا".

لازیۆ لەیاری كۆتایی بەرامبەر براوەی یاریی نێوان فیۆرینتینا و ئەتلەنتا یاری دەكات.

 

 

 

دەزگای هەواڵی ئینتەرفاكس لە زاری بەڕێوبەری كۆمپانیایەكی حكومی ڕوسیاوە بۆ هەناردەكردنی چەك بڵاویكردۆتەوە، وڵاتەكەی لە مانگی حەوتدا دەست دەكات بە ڕادەستكردنی سیستەمی بەرگری موشەكی ئێس 400 بە توركیا.

(ئەلێكساندەر میخیێڤی) بەڕێوبەری كۆمپانیای ڕوسوبۆرۆن ئیكسپۆرت وتی، هەموو شتێك گفتوگۆی لەسەر كراوەو لەسەر هەمووی ڕێكەوتوون.

لە ماوەی ڕابردوودا ئەمریكا هەڕەشەی لە توركیا كردو وتی : ئەگەر توركیا ئێس 400 لە ڕووسیا بكڕێت ئەوا سزا دەسەپێنین بەسەر ئەو وڵاتەدا. 

ئەنقەرەش دەڵێت، كڕینی ئێس 400 ی ڕووسی پێویستی بەوە نیە سزا بسەپێنرێت بەسەرماندا، چونكە توركیا دوژمنی واشنتۆن نیەو پابەندە بە هەموو بەرپرسیارێتیەكانیەوە لە هاوپەیمانێتی ناتۆدا.

هێزێكی ئه‌منی ده‌چنه‌ گوندی ئه‌ڵمانی ‌و ده‌ست به‌سه‌ر ئه‌و كۆمپیوته‌ره‌دا ده‌گرن كه‌ بۆ هه‌ڕه‌شه‌كردن له‌په‌رله‌مانتاره‌كان به‌كارهیندراوه‌

دره‌نگانێكی شەوی رابردوو هێزێكی ئه‌منی چوه‌ته‌ نێو گوندی ئه‌ڵمانی‌و ده‌ستیان به‌سه‌ر ئه‌و كۆمپیوته‌ره‌دا گرتووه‌، كه‌ گومانده‌كرێت ڤیدیۆ ‌و زانیاریی تیادا بێت‌و وه‌ك هه‌ڕه‌شه‌یه‌ك دژی په‌رله‌مانتاره‌كان به‌كارهێندرابێت.
ماڵپەری شارپرێس بڵاویكردەوە، كۆمپیوته‌ره‌كه‌ له‌یه‌كێك له‌كۆشكه‌كاندا دۆزراوه‌ته‌وه‌‌و ده‌ستی به‌سه‌ردا گیراوه‌، ئه‌وه‌ش دوای هه‌بوونی زانیاریی له‌سه‌ر ئه‌و كۆمپیوته‌ره‌و زانیارییه‌كانی ناوی.

هاوكات له‌لایه‌ن هێزه‌ ئه‌منییه‌كانه‌وه‌ ڕێگه‌ به‌ هیچ كه‌سێك نه‌دراوه‌ له‌نێو گوندی ئه‌ڵمانی مۆبایل به‌كاربهێنێت.

ژنە پەرلەمانتارانی كوردستان هەڕەشە كردن لە هاوپیشەیەكیان شەرمەزاردەكەن، كە باسی لەوەكردووە، هەڕەشەی بڵاوكردنەوەی گرتەیی ڤیدیۆیی لێكراوە.
لەبەیاننامەیەكدا ژمارەیەك لە خانمە پەرلەمانتارانی پەرلەمانی كوردستان لە فراكسیۆنە جیاجیاكان رایانگەیاندووە: بەداخەوە زۆر جار سەرەڕای بەربەستەكان دەبینە قوربانی و بە ناوی شەرەف و ناموسەوە ڕووبەڕوی هەڕەشە دەبینەوە وەك ئەوەی بەرامبەر هاوپیشەمان پەرلەمانتار شادی نەوزاد كراوە.
راشیانگەیاندووە: ئێمە وەك  پەرلەمانتاران بێ جیاوازی بیرو و بۆچونی سیاسی و ئایدۆلۆژی بە توندی ئیدانەی ئەو هەڕەشانە دەكەین و پشتگیر و پشتیوانی لە شادی خان دەكەین.
خانمە پەرلەمانتارەكانی كوردستان لە كۆتاییدا راشیانگەیاندووە: ئومێد دەخواین ئەم جۆرە هەڕەشە ترسنۆكانە بەرامبەر ژنان ڕابگیرێت و داواكارین دادگا بە زووترین كات سزای هەموو ئەو جۆرە كەسانە بدات كە دەبنە هۆی هەڕەشە و ترس بۆبەرەو پێشبردنی خەباتی مەدەنیانەی خانمانی كورد.
ئەمەش دوای ئەوە دێت كە رۆژی چوارشەممە شادی نەوزاد پەرلەمانتاری فراكسیۆنی نەوەی نوێ لە پەرلەمانی كوردستان سەركردەكانی جوڵانەوەكەی بەوە تۆمەتبار كرد كە هەڕەشەی بڵاوكردنەوەی گرتەی ڤیدیۆیی رووتیان لێكردووە.

پەڕەى 1 لەکۆى 5084 پەڕەدا