لەگەڵ نزیك بوونەوەی مانگی هەشت، تاكو ئێستا حكومەت نەیتوانیوە مووچەی مانگی چوار دابەش بكات، دواكەوتنی مووچە هەر جارێك بە پاساوێك بەردەوامە، ئەمجارەش باس لەوەدەكرێت، كە وەزیری دارایی كە كوردە واژووی لەسەر ڕەوانەكردنی پارە نەكردووە لەبەغداوە بۆ هەرێمی كوردستان، بەگوێرەی خشتەیەكی نوێش، سبەینێ موچەی فەرمانبەرانی چەند فەرمانگەیەك دابەشدەكرێت.

 بەگوێرەی ئەو زانیارییانەكانی كوردیو  لە وەزارەتی دارایی دەستی كەوتووە ، كە سبەینێ  موچەی مانگی چواری  ئەمساڵی فەرمانبەرانی رەگەزنامەی گشتی هەرێم دابەشدەكرێت.

ئەمڕۆ دوو شەممە ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی لەگەڵ بەڕێوە گشتیەكانی ئاو لەسنوری پارێزگای سلێمانی بۆ چارەسەركردنی گرفتەكانی پێوەری ئاو كۆبونەوە.

 

دوای نیوەڕۆی ئەمڕۆ دوو شەممە دوای كۆتایی هاتنی كۆبونەوەكە كۆنفڕانسێكی ڕۆژنامەوانیان سازكرد، سەرۆكی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ئازاد محمد ڕایگەیاند: بەشێكی زۆری گرفتەكانی كەم ئاوی لەهەندێك گەڕەكی سلێمانی و قەزاو ناحیەكانی دەوروبەری سلێمانی و سنوری پارێزگای هەڵەبجەو ئیدارەی ڕاپەڕین و گەرمیان دەگەڕێتەوە بۆ نەبەستنی پێوەری ئاو یان گرفت لە پێوەرەكەدا.

 


دواتر مەسعود كاكەڕەش بەڕێەوبەری گشتی ئاوو ئاوەڕۆی هەرێم ڕایگەیاند: بڕیارمانداوە پێوەری ئاو لەهەموو هەرێم ببەستین بۆ ئەوەی ڕێگری بكەین لەبەفیڕۆدانی ڕێژەی زۆری ئاوو ئەوەی پێشتر بەفیڕۆ دەچوو بگەڕێتەوە بۆ ئەو شوێنانەی ئاویان كەمتره‌.

 

هەروەها ڕاشیگەیاند: پاڵپشتی هەموو ئەنجومەنەكان دەكەین بۆ دانانی پێوەرەكەو خوێندنەوەی پێوەرەكە لەسەرتاسەری كوردستان سەرەڕای هەندێك كەموكوڕی بەڵام كە هەوڵدەدەین چارەسەریان بكەین.

 

لای خۆشیەوە ڕێبوار ئەحمەد سەرۆكی فراكسیۆنی گۆڕان لە ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی بە كوردیوی ڕاگەیاند: لەكۆی 100هەزار ئامێری پێوەری ئاو كە هاتوەتە شاری سلێمانی 55 هەزاریان لەتێست دەرنەچووەو بۆ بەكارهێنان نابێت و ئەو ماڵانەشی پێوەرەكەیان بۆ بەستراوە كۆمپانیاكە 7000 دیناری عێراقی زیاتری لێوەرگرتوون لەو نرخەی بۆیان دانراوە.

 


جێگەی ئاماژەیە بەهۆی سكاڵای زۆری هاوڵاتیان لە خراپی پێوەری ئاوو كەمئاوی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی بەنگهێشتی بەڕێوەبەرە گشتیەكانی ئاوی كرد تا كێشەی كەمئاوی هاوڵاتیان چارەسەر بكەن.

جێگری سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی كۆمسیاران ئاشكرای دەكات ،  هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان له‌ كه‌ركویش ئه‌نجامده‌درێت، به‌ڵام تایبه‌تمه‌ندی ئه‌و شاره‌ له‌به‌ر چاو ده‌گیرێت و له‌ پڕۆژه‌ی هه‌مواری یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان بڕگه‌یه‌كی تایبه‌ت به‌و پارێزگایه‌ دانراوه‌.

رزگار حەمە، جێگری سەرۆكی ئەنجومەنی كۆمسیارانی كۆمسیۆنی هەڵبژاردنەكانی عێراق له‌ لێدوانێكی  رۆژنامه‌وانیدا رایگه‌یاند: هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان له‌ مانگی نیسانی ساڵی داهاتو ئه‌نجام ده‌درێت بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش ئاماده‌كاری پێویست كراوه‌، له‌ ئێستادا چاوه‌ڕێی هه‌مواری یاسای ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكانن له‌ ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق.

ئەوەشی ئاشكرا كردوە، هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان له‌ پارێزگای كه‌ركوكیش ئه‌نجام ده‌درێت، به‌ڵام تایبه‌تمه‌ندی ئه‌و پارێزگایه‌ له‌ به‌رچاو گیراوه‌، له‌ هه‌مواری یاسای ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكانیش بڕگه‌یه‌كی تایبه‌ت دانراوه‌ بۆ به‌ڕێوه‌چونی هه‌ڵبژاردن له‌و پارێزگایه‌،.

رزگار حەمە ئه‌وه‌شی رونكردەوە ، له‌ هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان شێوازی ژماردنی ئه‌لیكترۆنی به‌كارده‌هێنرێت، به‌هه‌مان شێوه‌ی هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران، به‌ڵام گۆڕانكاری تێداكراوه‌ و كامێرای چاودێری به‌كارده‌هێنرێت بۆ تۆماركردنی سه‌رجه‌م پرۆسه‌كه‌.


قایمقامیەتی سلێمانی رایدەگەیەنێت لەچەند رۆژی رابردوودا لیژنەهاوبەشەكان دەستیان گرتوە بەسەر بڕێكی زۆر "بڵندگۆ" دا كە لەلایەن بەشێك لە فرۆشیاران و كاسبكاران لەكاتی ساغ كردنەوەی كاڵاكانیان بەكاریان دەهێنا.

قائیمقامیەتی سلێمانی ڕاگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە و تێیدا ئاماژەی بەوە كردووە "بڕیاری قەدەغەكردنی "بڵندگۆ" كە لەلایەن بەشێك لە فرۆشیار و كاسبكارانەوە بەكاردەهێندرێت و بووەتە هۆی بێزاركردنی هاوڵاتیان چووەتە بواری جێبەجێ كردنەوە و لەو چوارچێوەیەشدا لیژنەهاوبەشەكان لە چەند شوێنێكی جیای شاری سلێمانی دەستبەسەر بڕێكی زۆر بڵندگۆدا دەگرن".

دەشڵێت، پاش ئەوەی قائیمقامی سلێمانی لەسەر سكاڵای هاوڵاتیان بڕیاری قەدەغەكردنی "بڵندگۆ" دا و بڕیارەكە چووە بواری جێبەجێ كردنەوە، لەچەند رۆژی رابردوودا لیژنەهاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی و لیژنەكانی چاوێری بازرگانی سلێمانی لە چەند گەڕەك و شوێنێكی جیای شارەكە دەستیان گرت بەسەر بڕێكی زۆر "بڵندگۆ" دا گرتوە كە لەلایەن بەشێك لە فرۆشیاران و كاسبكاران لەكاتی ساغ كردنەوەی كاڵاكانیان بەكاری دەهێنن.

لەبارەی دەست بەسەراگرتن و بڕیاری قەدەغەكردنی "بڵندگۆ" گۆران قادر سەرۆكی لیژنەهاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی ووتی: لەو ڕوانگەیەوەی بەكارهێنانی بڵندگۆ دەبێتە هۆی بێزاركردنی هاوڵاتیان و پێشتر بۆ هەمان مەبەست هاوڵاتیان سكاڵایان تۆمار كردووە، بەفەرمانی ئاوات محەمەد قائیمقامی سلێمانی بەكارهێنانی"بڵندگۆ" قەدەغەكراوەو لە هەرشوێنێك بەكاربهێندرێت دەستی بەسەردا دەگیرێت و لەناودەبرێت.

700 یه‌كه‌ی نیشته‌جێبوون به‌ قستی 25 ساڵ دابه‌ش ده‌كرێت

بڕیاروایه‌ له‌پارێزگای هه‌ولێر حکومەتی هەرێم 700 یەکەی نیشتەجێبوون بە قیستی 25 ساڵ و بەبێ وەرگرتنی پارەی زەوی و زیادە خستنەسەر بدات به‌ هاوڵاتیان.

ئاگرین عەبدوڵڵا، بریكاری وەزارەتی ئاودانكردنەوەی حكومەتی هەرێمی كوردستان بۆ كاروباری ئاوەدانكردنەوە و نیشتەجێبوون راگەیاند "پڕۆژەی خزمەتگوزاریی بۆ 700 یەكەی نیشتەجێوون دابینكراوە و دەستیپێکردووە، دوای تەواوبوونی خزمەتگوزارییەكان، بەسەر هاونیشتمانییاندا دابەشدەكرێن."

ئاگرین عەبدوڵڵا بۆ رووداو وتی:" پرۆژەکان لە شوێنی جیاوازن، لە قەزای بنەسڵاوەی سەر بە پارێزگای هەولێر 396 یەكەی نیشتەجێوون، لە قەزای سۆران 144 یەكە، لە قەلادزێ 84 یەكە و لە پارێزگای هەڵەبجە 72 یەكەی نیشتەجێوون تەواوبوون و ئێستا کار بۆ دابینکردنی خزمەتگوزارییەکانی دەکرێت".

لەبارەی چۆنییەتی دابەشکردنیشی بەسەر هاونیشتمانییاندا وتی:" یەكەكان بە گوێرەی یاسای ژمارە 16ی ساڵی 2011 دابەشی سەر فەرمانبەران و خەڵكی كەمدەرامەت دەكرێن، کە بەقیستی 25 ساڵ و بەبێ زیادە خستنەسەر و وەرگرتنی پارەی زەوییەکە دەبێت".

ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان بە سەرۆکایەتی مەسرور بارزانی، دوەمین کۆبوونەوەی خۆی ئەنجامدا و گفتوگۆ لە بارەی رێوشوێنی جێبەجێکردنی رێنماییەکانی یەکەمین کۆبونەوەی ئەنجومەنی وەزیران کرا.

بەگوێرەی راگەیاندراوێكی ئەنجومەنی وەزیران ، لە کۆبونەوەکەدا  بە توندی روداوە تیرۆریستییەکەی تەقەکردن لە رێستورانتێکی هەولێر سەرکۆنە کرد و دەستخۆشی لە دەزگاکانی ئاسایشی هەرێمی کوردستان کرد، کە لە ماوەیەکی کورتدا توانیان ئەنجامدەرانی کردەوەکە دەستگیربکەن، ئەنجومەنی وەزیران هاوخەمیشی لەگەڵ کەسوکاری قوربانییانی رووداوەکە دەربڕی.

ئەوەشی ئاشكرا كردوە، لە کۆبونەوەکەدا گفتوگۆ لە بارەی رێوشوێنی جێبەجێکردنی رێنماییەکانی یەکەمین کۆبونەوەی ئەنجومەنی وەزیران کراوە و وەزیرەکان سەرنج وتێبینی خۆیان خستەڕو، سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران وەزیرەکانی راسپارد لە دامودەزگاکانی حکومەتدا بە باشترین شێوە رێز لە هاوڵاتیان بگێری و جیاوازی لە مامەڵەکردندا نەکرێت. 

لە راگەیەندراوەکەدا هاتوە، سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران تیشکی خستە سەر سەردانی شاندی باڵای حکومەتی هەرێم بۆ بەغدا کە بە شێوەیەکی زۆر ورد داتا و زانیاریی پێویستی لەبارەی مافە دەستورییەکانی خەڵکی کوردستان بۆ بەرپرسە باڵاکانی حکومەتی عێراق روونکردبوەوه، کە بڕیارە شاندی هاوبەشی هەردولا لە نزیکترین کاتدا دەست بە گفتوگۆی چڕ بکەن بۆ دانانی میکانیزمی چارەسەرکردنی کێشە هەڵپەرسێردراوەکان لەگەڵ بەغدا.
لە كۆتایدا ئەوەشی ئاشكرا كردوە ، لە بەشێکی دیکەی کۆبونەوەکەدا گفتوگۆ لەبارەی گرنگی و بایەخیی بە ئەلیکترۆنیکردنی کاروبارەکانی حکومەت کرا، وەک لە کارنامەی کابینەی نوێی حکومەتی هەرێمدا هاتوە.

سەرۆكایەتی شارەوانی هەولێر بڕیاریداوە ھەردوو ناوچەی پیشەسازیی باكوور و پیشەسازیی باشوور لە نێو سەنتەری شاری ھەولێر بگوازرێنەوە، لە ئێستادا چاوەروانی رێكارەكانن لەلایەن پارێزگای ھەولێر و سەرۆكایەتیی ئەنجوومەنی وەزیرانەوە.

كرمانج دەشتەكی، وتەبێژی سەرۆكایەتیی شارەوانی ھەولێر رایگەیاند : شاری ھەولێر زۆر فراوان بووە و كاتی خۆی كە ئەو ناوچانە كراونەتە شوێنی پیشەسازی، رەنگە تا رادەیەك گونجاو بووبێت، چونكە دەكەونە كۆتایی شارەوە، بەڵام ئێستا ھەردوو پیشەسازی كەوتوونەتە چەقی شار و چەندین گەڕەكی نوێ دەوری ھەردوو پیشەسازییان داوە و شاری ھەولێر زۆر گەورە بووە، لەبەر ئەوە پێویستە بگوازرێنەوە شوێنی گونجاو.

ئەوەشی ئاشكرا كردوە، پێشتر سەرۆكایەتیی شارەوانیی ھەولێر بڕیاری گواستنەوەی ھەردوو پیشەسازی دەركردووە و زەوییش بۆ پیشەسازیی نوێ دابین كراوە، بەڵام لەبەر ئەوەی ھەردوو پیشەسازی لە سەدان شوێن و دووكان پێك ھاتوون و خەڵكێكی زۆر تێیاندا كار دەكەن، گواستنەوەی كارێكی ئاسان نییە و پێویستی بە دیراسەتی ورد ھەیە.

دەشتەكی ئەوەشی بەماڵپەری فەرمی پارتی راگەیاندوە: بە ھۆی ئەو رەوشەی ھەرێمی كوردستان پێیدا تێپەڕی، وەك شەڕی داعش و قەیرانی دارایی، پڕۆسەی گواستنەوەی ھەردوو پیشەسازیی باكوور و باشوور دوا كەوت، بەڵام دواجار ھەر دەبێ جێبەجێ بكرێت، چونكە پایتەخت پێویستی بە سیمایەكی جوان ھەیە و ئێستا تەنھا رەزامەندیی پارێزگای ھەولێر و سەرۆكایەتیی ئەنجوومەنی وەزیران ماوە بۆ گواستنەوەیان.


سەرۆكی فراكسیۆنی یەكگرتوو لە پەرلەمانی كوردستان رایدەگەیەنێت هەرێم دەتوانێت بەبێ پارەكەی‌ بەغداش موچە دابەشبكات.


شێركۆ جەودەت، سەرۆكی فراكسیۆنی یەكگرتوو لە پەرلەمانی كوردستان  ڕایگەیاند"هەرێم دەتوانێت بەبێ پارەكەی‌ بەغداش موچە دابەشبكات، چونكە پارەی لەبەردەستدایە و رۆژانە زیاتر لە 400 هەزار بەرمیل نەوت دەفرۆشێت بۆیە هیچ پاساوێك نییە بۆ دابەشنەكردنی موچەی فەرمانبەران "


ئاماژەی بەوەشداوە" حكومەتی‌ هەرێم موچە بەداهاتی نەوتی خۆی دابەش ناكات چونكە لەئێستادا كرێی كۆمپانیا نەوتییەكانی‌ خستۆتە پێش دابەشكردنی‌ موچەوە."

نایەكسانی لە موچەی فەرمانبەران نارازایی زۆری بەدوای خۆی هێناوە ، ئەمەش وای كردوە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لەڕێگەی پڕۆژەیاسایەك حكومەتی عیراق پابەند دەكات موچە رێكبخاتەوە، ئەندامێكی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەران ئاشكرای دەكات، تەنیا لەحاڵەتێكدا رێكخستنەوەی موچە هەرێمی كوردستان دەگرێتەوە، كە پەرلەمانی كوردستان یاساكە بەركار بكات.
ئەحمەد حاجی رەشید ئەندامی لیژنەی دارایی لەئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رایگەیاند: لەماددەی (33) ی پڕۆژەیاسای راژەی شارستانی عیراقدا هاتووە، پێویستە حكومەتی عیراق بەیاسایەك موچەی فەرمانبەران رێكبخاتەوە، وە وەزارەتی دارایی عیراقیش ئاماژەی بەوەكردووە كە بەپێی رێنمایی موچە رێكدەخەنەوە، بەڵام ئێمە وتومانە دەبێت بەیاسا موچە رێكبخرێتەوە.
ئەندامەكەی لیژنەی دارایی ئەوەشی ئاشكرا كردوە، لەپڕۆژەیاساكەدا باسی ئەوەمان نەكردووە كە حكومەت چۆن موچە رێكدەخاتەوە، بەڵام ئەو رێكخستنەوەیە بۆئەوەیە جۆرێك لەهاوسەنگی لەموچەكاندا دروست بێت، وە هەر رێكخستنەوەیەك لەموچەی فەرمانبەرانی عیراقدا بكرێت، فەرمانبەرانی فەرمانگە فیدراڵییەكانی هەرێمیش دەگرێتەوە، بەڵام فەرمانبەرانی دیكەی هەرێم ناگرێتەوە.
ئەحمەدی حاجی رەشید ئەوەشی بۆتۆری هەواڵی سلێمانی ئاشكرا كردوە، تەنیا لەحاڵەتێكدا رێكخستنەوەی موچە فەرمانبەرانی هەرێم دەگرێتەوە كە پەرلەمانی كوردستان ئەو یاسایە بەركار بكات، كە زۆر باشە بیكات.


لە دەروازەو خاڵە سنورییەكانی پارێزگای سلێمانی مەرجەكانی سەلامەتی و پشكنین توندتر دەكرێنەوە و رێگری تەواو لەهاتنەناوەوەی هەموو جۆرەكانی كاڵا و خواردنی زیان بەخش بەتایبەت ماددە پلاستیكیەكان دەكرێت ,


ئەمڕۆ دووشەممە 22 تەموزی 2019 لەدیوانی قائیمقامیەتی سلێمانی و بە ئامادەبونی سەرجەم لایەنە پەیوەندیداەكان كۆبوونەوە یەكی فراوان بەسەر پەرشتی ئاوات محەمەد قائیمقامی سلێمانی بەڕێوەچوو , ئامانج لە كۆبوونەوەكە توندكردنی رێوشوێنەكانی پشكنین و مەرجەكانی سەلامەتی و ئەو رێكارە یاسایانەیە كە لە دەروازەو خاڵە سنورییەكان لەكاتی هاتنەناوەی كاڵاو شتومەك دەگیرێتەبەر ,


ئاوات محەمەد قائیمقامی سلێمانی رایگەیاند: هاتنەناوەی هەندێك مەوادی زیان بەخش وەك "پلاستیك و نایلۆن" زیان بە ژینگەو تەندروستی هاوڵاتیان دەگەیەنێت و پێویستە بەر لە هاتنەناوەی ئەو مەوادانە لە خاڵە سنورییەكانی رێگری لێبكرێت , ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد دەبێت رێكار و رێشوێنەكانی پشكنین توندتر بكرێنەوە و رێگری لە هەموو ئەو مەواد و كاڵایانە بكرێت كە دەبێتە هۆی زیان گەیاندن بە تەندروستی هاوڵاتیان .


قائیمقامی سلێمانی راشیگەیاند: لەپاڵ توندكردنی مەرجەكانی سەلامەتی و كوالێتی ئەو مەوادانەی كە دێنەهەرێمی كوردستان بۆ بوژانەوەی كەرتی ئابوری و زیادبونی جموجوڵە بازرگانییەكان كارئاسانی و هەماهەنگی پێویست پێشكەشی بازرگان و سەرمایەداران دەكرێت, دوای تاوتوێكردنی هەموو ئەولایەنانەی كە پەیوەستن بە مامەڵەی خاڵە سنورییەكان و هاوردەكردنی كاڵاوشتومەك و گۆڕینەوەی راوسەرنجی لایەنەپەیوەندیدارەكان , بەشداربوانی كۆبوونەوەكە گەیشتنە ئەم ئەنجامەی خوارەوە :


1.لە دەروازەوخاڵە سنورییەكان رێگری تەواو لە هاتنەناوەوەی هەموو جۆرە كاڵاو شتومەكێكی زیان بەخش بكرێت بە تایبەت "پلاستیك و نایلۆن" ی زیان بەخش
2.ئەو مەوادە پلاستیك و نایلۆنانە كە لە خاڵە سنورییەكانەوە هاوردە دەكرێت پێویستە مەرجەكانی كوالیتی كۆنتڕۆڵی تێدا بێت,
3.رێكاری و مەرجەكانی پشكنین لە خاڵە سنورییەكان توندتر بكرێنەوە بە ئامانجی پاراستنی تەندروستی هاوڵاتیان
4. لە چوارچێوەی یاساو رێنماییەكان لە خاڵە سنورییەكان هاوكاری و كارئاسانی پێویست پێشكەش بە بازرگان و سەرمایەدارەكان بكرێت
5.لایەنەپەیوەندیدارەكان لە هەماهەنگی و پەیوەندی بەردەوامدا دەبن بۆ ئەوەی گرفت و كەموكورتییەكان دەست بەجێ چارەسەر بكرێن .
6.ئەو كارگانەی كە لەناوخۆی پارێزگای سلێمانی "سەتڵی پلاستیك" دروست دەكەن پابەند دەكرێن بە مەرجەكانی كواڵیتی و تەندروستی هەر كارگەیەك مۆڵەتی نەبێت یان مەوادی زیان بەخش بەرهەم بهێنێت رووبەڕووی سزای توند دەبێتەوە.
6.پێویستە كارگەكانی ئاوی خواردنەوە ئەو دەبانەی كە بەكاری دەهێنن لەمەوادی سەرەتایی دروست بكرێن و مەوادی ریسایكلین نەبن لەكانی گواستنەوەشدا داپۆشراوبێت و لە بەر تیشكی خۆر نەگوازرێنەوە

پەڕەى 1 لەکۆى 5075 پەڕەدا