ده‌زگای كه‌شناسی كوردستان پێشبینی كه‌ش و هه‌وای بڵاو كرده‌وه‌ پێشبینی ده‌كه‌ن شەپۆلی باران بارین تەواوی ناوچەکانی ھەرێمی کوردستان بگرێتەوە.

پێشبینی:

لەکاتە جیاجیاکانی ئەمشەو لەسەر بەرەبەیانی رۆژی ھەینی ١٣/١٢/٢٠١٩ شەپۆلی باران بارین تەواوی ناوچەکانی ھەرێمی کوردستان دەگرێتەوە لەگەڵ بارینی بەفر لەناوچە شاخاوییەکان و چالاکبوونی خێرایی با لەناوچە نزمەکاندا ، روودانی ھەورە بروسکە لە ھەندێک ناوچەدا .

دوای ئه‌وه‌ی لە چەندین میدیای توركیا بڵاو كرایەوە، كە پارتە تازەكەی ئەحمەد داودئۆغلو ناوی (پارتی ژیانەوە و عەدالەت) دەبێت، بەڵام هەموو ئەو دەنگۆیانە رەت كرایەوە و پارتە تازەكەی داودئۆغلو ناوێكی تری دەبێت.

فاتیح ئاڵتایلی نووسەری دیاری توركیا و رۆژنامەی (خەبەر تورك)، لە وتارێكدا كە ١٢ی١٢ی٢٠١٩ بڵاوی كردووەتەوە، ئاشكرای دەكات كە پارتە تازەكەی داودئۆغلو ناوی (پارتی ئایندە) دەبێت.

هەر بەپێی زانیارییەكان ئەمڕۆ ١٢ی١٢ بە فەرمی داواكاری پێشكەشی وەزارەتی ناوەخۆی توركیا كردووە و هەر ئەمڕۆش رەزامەندی وەردەگرێت.

وەكوو ئەوەی لە چەند میدیایەكی توركیا باس دەكرێت، داودئۆغلو بۆ رازیكردنی دڵی كوردان، بەنیازە پارتە تازەكەی لە یەكێك لە شارەكانی باكوور رابگەیەنێت.

هەروەها داودئۆغلو بڕیاری داوە لە هەموو شارەكانی باكوور لق بكاتەوە و ئەندام دروست بكات، ئەمانەش هەموو بۆ راكێشانی دەنگی كوردە.

خۆپیشاندەرانی گۆڕەپانی تەحریری شاری بەغدا خۆیان بێبەری دەكەن لە روداوی كوشتن و هەڵواسینی ئەو كەسەی تەقەی بەناو خۆپیشاندەران كردو دەڵێن "ئێمە بەشێوەیەكی ئاشتیانە هاتوینەتە سەر شەقام بۆ گەڕانەوەی هەموو شتەكان بۆ دۆخی سروشتی خۆیان و هەر بەو شێوەیەش دەمێنینەوە".
خۆپیشاندەرانی گۆڕەپانی تەحریر لەبەیاننامەیەكدا جەختیانكردوەتەوە، بەشێوەیەكی ئاشتیانە چونەتە سەر شەقام بۆ داواكردنی چاكسازی و پاراستنی خوێن و رادەستكردنی تاوانباران بە دادگا، بۆئەوەی هەموو شتێك بگەڕێننەوە بۆ دۆخی سروشتی خۆی و بەئاشتی بژین، لەو پێناوەشدا دروشمی ئاشتیانەیان بەرزكردوەتەوە و گرەوی زۆریان لەسەر ئەوە كردوە و گرەویشی لەسەر دەكەن و بەردەوام دروشمیان دەبێت.
هەروەها باس لەوەدەكەن، كە ئەو تاوانەی گۆڕەپانی وەسبە ئیدانە دەكەن و مرۆڤایەتی و ئایین ئیدانەی دەكەن، چونكە یاسا سزای ئەو تاوانانە دەدات، ئەوەی رویداوە ئەوەیە بەبەرچاوی هێزە ئەمنیەكانەوە كەسێك لەگۆڕەپانی وەسبە لەژێر كاریگەری مادە هۆشبەرەكاندا تەقەی لە خۆپیشاندەران كردوەو ژمارەیەكیانی كوشتوە و هێزە ئەمنیەكانیش هیچ دەستوەردانێكیان نەكردوە، بەهۆی ئەوەشەوە ژمارەیەك كەس هێرشیانكردوەتەسەر ماڵی ئەو كەسە و ئەو روداوەی لێكەوتەوە.
خۆپیشاندەرانی گۆڕەپانی تەحریر تەئكیدیش دەكەنەوە، ئەوان لێپرسینەوە ناكەن و داوا لەدامەزراوە ئەمنی و یاساییەكان دەكەن لێپرسینەوە لە دزو تاوانباران بكەن و ناكرێت وێنەی شۆڕشە سپیەكەیان ناشرین بكرێت، بۆیە بێبەریبونی خۆیان لەو روداوە رادەگەیەنن و بێبەریشن لە هەر هەڵسوكەوتێك، كە لەدەرەوەی ئەو بازنە ئاشتیانەیە بێت، كە دەستیانپێكردوە و پارێزگاریشی لێدەكەن تا كۆتا داواكارییان جێبەجێ دەكرێت.

تیمەكانی پۆلیسی بەشی نەهێشتنی تاوانی سۆران توانیان حالەتێكی فێڵ كردن ئاشكرا بكەن لەكاتی گۆرینەوەی دراوەكان لەناو بازاری قەزای  سۆراندا.

دوای چاودێری كردنێكی وورد لەلایەن تیمەكانی پۆلیسی بەشی نەهێشتنی تاوانی سۆران توانیان دوو كەس دەسگیر  بكەن کە لەکاتی دراو گۆڕینەوەدا فێڵیان لە هاوڵاتیان کردووە.

ئەو دوو کەسە لەكاتی ئەنجام دانی تاوانەكە  دەستگیر كراون، هەروەها دەست گیراوه‌ بەسەر بری 420000 چوار سەد و بیست هەزار دینار كەبە تیپ لێك درابوو بەشێوەیەك لەكاتی ژماردنی پارەكە دوو ئەوەندەی ژمارە راستیەكە دەردەچوو واتە لەژمارەی راستی خۆی زیاتر دەردەجوو.

 

لە مەیدانی وەسبە لەناوەڕاستی شاری بەغدا چه‌كدارێك دەستڕێژی گوللـەی بەناو خۆپیشاندەراندا كردوە و پێنج خۆپیشاندەر دەكوژێت، بەپێی زانیاریەكانیش ئەو چەكدارە دوای دەستگیركردن و كوشتنی، لەناوەڕاستی مەیدانەكەدا هەڵواسراوە.
ماڵپەڕی سۆمەریەنیوز لەزاری سەرچاوە ئەمنیەكانەوە بڵاویكردوەتەوە، ئەمڕۆ پێنجشەممە چەكدارە داواكراوەكە دەستڕێژەكەی كردوە و پێنج خۆپیشاندەری كوشتوە.
بەگوێرەی زانیارییەكان، چەكدارەكە تەمەنی 17 ساڵ بووە و تاوانی لەپێشینەی هەبوە و داواكراو بوە، مادەی هۆشبەریشی پێ‌ گیراوە.
هەروەها ئەو چەكدارە دوای ناسینەوەی لەلایەن خۆپیشاندەرانەوە، لەكاتی راوەدونانی تەقەی كردوە و ئەو كۆگایەی خۆی تێدا شاردبوەوە سوتێنراوە، بەپێی گرتەیەكی ڤیدیۆییش، كە دەست رادیۆ نەوا كەوتوە، ئەو چەكدارە لەلایەن خۆپیشاندەرانەوە دەستگیركراوە و دوای كوشتنی بە ستونێكی ترافیك لایتدا لە گۆڕەپانی وەسبە هەڵدەواسرێت، بەڵام تائێستا هیچ سەرچاوەیەكی فەرمی ئەو زانیاریانەی پشتڕاست نەكردوەتەوە.

چەندین فڕۆکەی جەنگی کە گومان دەکرێت فڕۆکەی جەنگی تورکیا بن زۆر بە نزمی ماوەی 17 کاتژمێرە بە بەردەوامی بەسەر ئاسمانی دەڤەری راپەڕیندا دەسوڕێنەوە و ترس و دڵەڕاوکێیان لای هاووڵاتیان دروستکردووە.

شۆڕش ئیسماعیل، وتەبێژی پۆلیسی راپەڕین رایگەیاند: لە شەوی رابوردووەوە تا ئەمڕۆ پێنجشەممە 12ی کانونی یەکەمی 2019 چەندین فڕۆکەی جەنگی بەسەر ئاسمانی دەڤەری راپەڕیندا دەسوڕێنەوە، بەڵام ئەوان هیچ زانیارییەکیان نیە کە ئاخۆ ئەو فڕۆکانە سەر بەکام وڵاتن.

وتیشی: "تائێستا  هیچ ناوچەیەکی دەڤەری راپەڕین بۆردومان نەکراوە و هیچ قوربانییەکیش نەگەیەنراوەتە نەخۆشخانەکانی دەڤەرەکە کە هۆکارەکەی بۆردومانی فڕۆکە جەنگییەکان بێت".

لای خۆشیەوە هیوا قەرەنی، سەرپەرشتیاری ئیدارەی راپەڕین بە دواڕۆژی راگەیاند: ئەوان هیچ زانیارییەکیان لەسەر جۆری فڕۆکەکان و مەبەستی سوڕانەوەیان بەسەر ئاسمانی دەڤەرەکەدا نیە.

بەشی کامێرای چاودێریی هاتووچۆی هەولێر هەڵسان بە دانانی سیستمێکی تازەی کامێراکانی چاودێریی کە لە یەک کاتدا دەتوانێت سێ جۆری سەرپێچی تۆمار بکات.

له‌مباره‌یه‌وه‌ فازڵ حاجی، وتەبێژی هاتووچۆی هەولێر، لە لاپه‌ره‌ی تایبه‌تی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک لەبارەی جۆری سەرپێچییەکان بڵاویکردەوە: یەکەمیان تۆمارکردنی سەرپێچی تیژرۆییە بەر لە گەیشتن بە ترافیکلایت وە دووەمیان تۆمارکردنی سەرپێچی لێدانە لە چرای سووری ترافیکلایت و سێهەمیان سەرپێچی تیژرۆیی و لێدانە لە چرای سوور بەیەکەوە.

ناوبراو ئاماژه‌ی به‌وه‌ش كردوهە: "لە ئێستادا وەکو تێست لە ترافیکی 40 مەتری بەردەم هۆڵی سەعد عبدوڵڵا دانراوە وە لەکاتی سەرکەوتنی سیستمەکە لە شوێنەکانی تریش پەیڕەو دەکرێت.

دانانی ئەوسیستمە تازەیەش کاریگەری زۆری دەبێت لە کەمکردنەوەی رووداوەکانی تیژڕۆیی کردن لەسەر ترافیک لایتەکان بۆ گەیشتن بە ترافیک بەر لە سووربونی".

 


وەزارەتی شارەوانی و گەشتو گوزار رایدەگەیەنێت بەڕێوەبەری گشتیی شارەوانییەكانی گەرمیان راسپێراوە بۆ دروستكردنی لیژنەیەك بەمەبەستی سەرلەنوێ نۆژەنكردنەوەی قەیسەریی كۆنی كفری .

وەزیری شارەوانی و گەشتوگوزار، بەڕێوەبەری گشتیی شارەوانییەكانی گەرمیانی ڕاسپارد، بۆ دروستكردنی لیژنەیەك بەمەبەستی سەرلەنوێ نۆژەنكردنەوەی قەیسەریی كۆنی كفری كە ساڵانێكی زۆرە بەهۆی داڕوخان و خراپیی قەیسەرییەكەوە، بازاڕەكە چۆڵ كرابوو.

قەیسەریی كفری، گرنگیی مێژوویی هەیە و لەگەڵ دامەزراندنی شاری كفرییەوە دروست كراوە، لە دوای ڕاپەڕینەوە ئەم قەیسەرییە ساڵانە بە هۆی بارانەوە تووشی داڕوخان دەهات، بەڵام ئەمساڵ بە یەكجاری داڕوخا، وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزاریش بڕیاری نۆژەنكردنەی دا.

ڕاگەیاندنی هاتووچۆی گەرمیان رایدەگەیەنێت كەمێك پێش ئێستا لەسەر ڕێگای كەلار ڕزگاری بەهۆی ڕوداوێكەوە كەسێك بریندار بوو.


هاتووچۆی گەرمیان ئاماژەی بەوە داوە" ڕووداوەكە لەنیوان دوو ئۆتۆمبێلدا بووە مان فلات و سانگیۆنگ ستەیشن بووە بەهۆی ڕووداوەكەوە شۆفێری سانگیۆنك ستەیشنەكە بریندار بووە"


بەڕێوەبەری هاتووچۆی گەرمیانراشیدەگەیەنێت" بەمەبەستی چۆنیەتی ڕودانی ڕووداوەكەو و دۆخی بریندارەكە لەسەر ڕووداوەكە ئامادە بووین ، بەپێ ی لێكۆڵینەوە سەرەتاییەكان ڕووداوەكە بەهۆی خێرایی زیادەوە بووە."

 

بەهۆی نەپشكنینی لەلایەن ڤێتێرنەرییەوە لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی بڕێك گۆشتی بێمۆر دەگرێت و لەناوی دەبات سەرۆكی لیژنەكەش دەڵێت؛ گۆشتی بێمۆر شیاوی خواردن و بەكارهێنان نییە‌‌.


بێوەی ئەحمەد، سەرۆكی لیژنەی دووی سەربە‌لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی رایگەیاند؛ لەچەند رۆژی رابردودا لیژنەی دوو دەستی بەسەر بڕێكی گۆشتی بێمۆردا گرتووە كە فرۆشتنی گۆشتی بێمۆر نایاساییە و فرۆشتنی ڕێگە پێدراونییه لەبەر ئەوەی مەترسی لەسەر تەندروستی ئەوكەسانە دروست دەكات ئەوگۆشتە دەخۆن.


‌وتی؛ بەڕێوەبەرایەتی ڤێتێرنەری سەرپەرشتی كوشتارگەی سلێمانی دەكەن، پێش ئەوەی ئاژەڵێك سەرببڕدرێت لەلایەن پزیشكە‌كانی ڤێتێرنەرییەوە پشكنینی بۆئەنجام دەدرێت پاشان پشكنین بۆ گۆشتی ئاژەڵەكە دەكرێت، ئەگەر شیاوی خواردن بوو رێگە بەفرۆشتنی دەدرێت، ئەگەر نەشیاوبوو لەلایەن كەسانی پسپۆڕ و شارەزاوە گۆشتەكە لەناودەبرێت.


ئاماژەی بۆئەوەكرد؛ رێنماییە تەندروستیەكان جەخت لەنەخواردنی ئەو خۆراكانە دەكەنەوە گومانی لەسەربێت، گۆشتی بێمۆر هیچ یەكێك لەو پشكنینانەی بۆنەكراوه شیاوی خواردن و بەكارهێنان نییە‌، لەبەرئەوە بەفەرمانی قائیمقامی سلێمانی لەهەرشوێنێك دەستی بەسەردا بگیرێت گۆشتەكە لەناودەبرێت و خاوەنەكەشی روبەروی ریكاری یاسایی دەكرێتەوە.


لیژنەی دوو، یەكێكە لەلیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی رۆژانە سەردانی دوكان وبازاڕ و ئەوشوێنانە دەكات خواردن و خواردنەوەی تیایدا ئامادەوپێشكەش بەهاوڵاتی دەكرێت، لەكاتی هەبوونی سەرپێچی شوێنەكە و خاوەنەكەشی روبەروی رێكاری یاسایی دەكاتەوە.

پەڕەى 1 لەکۆى 5575 پەڕەدا