هەشت زیندانی بە ڕووتی راوەستێنرابوون، چوار پاسەوان بە سەتڵ ئاویان پێدادەكردن و دواتر خستیانن بە زەویدا، یەك لە ‌دوای یەك قاچی زیندانییەكانیان بەرزكردەوەو پێیەكانیان بە حەبلێك بەستەوە كە لەسەر دارێك جێگیركرابوو، تا توانای جوڵاندنی پێیەكانیان نەبێت، ئینجا هەر زیندانییەك بۆ (15) خولەك بە بەردەوامی بە بۆری پلاستیكی لەژێر پێیەكانیان دەدرا، ئەوە گێڕانەوەی زیندانییەك بوو لە موسڵ.

ئەو زیندانییە، دوای ئازادبوونی لە گرتووخانەی فەیسەڵییە لە سەرەتاكانی ئەمساڵدا، باسی شێوازەكانی ئەشكەنجەدانی بۆ رێكخراوی هیومان رایتس وۆچ باسكردووە، بەبێ ئەوەی ناوی بهێنرێت، لەبەر پاراستنی ژیانی.

هیومان رایتس وۆچ لە راپۆرتێكدا كە (18) ی نیسان بڵاویكردەوە، لێپرسراوانی باڵای حكومەتی عێراقی تۆمەتباردەكات بە پشتگوێخستنی ئەو راپۆرتانەی لەبارەی دۆخی زیندانییانەوە هەیە، بەوپێیەش هێشتا ئەشكەنجەدان بەردەوامی هەیە.

رێكخراوەكە لەرێگەی زیندانییەكی پێشترەوە، چۆتە نێو وردەكاری جۆری ئەشكەنجەی زیندانیان، بە تایبەت ئەوانەی بە تۆمەتی پەیوەندی لەگەڵ داعش دەستگیركراون.

ئەو زیندانییە دەڵێت، لە شەوێكی زیندانییكردنیدا، پاسەوانەكان لە شوێنی خۆی بردویانەتە دەرەوە بۆ بەشێكی تر لە پشت دەرگایەكی ئاسنەوە كە لە زیندانییەكانی تر دابڕاو بووە، ئەوەش بەوتەی هیومان رایتس وۆچ هاوشێوەی وەسفی ئەو شوێنەیە پێشتر دەستبەسەركراوان بۆ رێكخراوەكە باسیانكردووە.

زیندانییەكە لەبارەی ئەوەی لەو بەشەدا بینیویەتی، باسی هەشت زیندانی دەكات بە روتی ئەشكەنجەدراون و دەڵێت، دوای ئەوەی ئاویان پێداكرا، هەریەكەیان بۆ (15) خولەك لەلایەن پاسەوانەكانەوە لەژێر پێیان دەدرا، دوای لێدان و هەر لەوێدا شەش زیندانی ددانیان بەوەدانا پەیوەندییان هەبووە بە داعشەوە، رێككەوتن لەسەر ئەوەش لە دانپێدانانەكەدا بڵێن، بۆ ماوەی چەند لەگەڵ داعش بوون.

پاسەوانەكانی زیندان، جۆرە ئەشكەنجەیەكیان بەكارهێناوە كە هاوشێوەی خنكاندیان بووە بە ئاو، بۆ ئەوانەی دانیان بەهیچدا نەناوە، بەوتەی ئەو زیندانییە، دواتر پێنج لە پاسەوانەكان و ئەفسەرێك، هەریەكێك لە زیندانییەكان كە رووت بوون، بە نەقالەی پرتەقاڵییەوە بەسترانەوەو تا ئەو ئاستەی قاچیان گەیشتە سەرووی سەریان بەرزكرانەوەو دەموچاویان بە پارچەیەك پەڕۆ داپۆشرا، دواتر ئاو خرایە سەر دەمیان و بۆ پێنج خولەك بە بۆری پلاستیكی لێیان دەدرا.

ئەو زیندانییە دەڵێت، دواتر پاسەوانەكان دەستی زیندانییەكانیان لە پشتەوە بەست، لەرێی قولاپێكەوە بە سەقفەكەوە هەڵواسران بۆ نزیكەی كاتژمێرێك، بەوهۆیەوە تا كاتژمێر (2) ی بەرەبەیان هەموو زیندانییەكان دانپێدانیان لێوەرگیراوو بۆ زیندانەكەیان گەڕێندرانەوە.

دوای كاتژمێرێك لە گەڕاندنەوەی، وەك زیندانییەكە باسیكرد، كاتێك لەگەڵ (12) زیندانی تردا بووە لە بەشەكەی خۆی، سێ بۆ چوار پاسەوان چونەتە ژورەوەو بە پێڵاوەوە چونەتە سەریان، كاتێك گۆرانیەكانی داعشیان وتۆتەوە.

لە گێڕانەوەكەیدا بۆ هیومان رایتس وۆچ، ئەو زیندانییە ناوی چوار ئەفسەری گرتوخانەكەی هێناوە، كە راستەوخۆ بەشداربوون لە ئەشكەنجەدانەكەدا.

هیومان رایتس وۆچ لە راپۆرتەكەیدا ئاماژەی بەوەداوە دوای چەندین مانگ لە راپۆرتەكانی پێشتر دەربارەی هەبوونی ئەشكەنجە لە گرتوخانەكاندا، حكومەتی عێراقی وەڵامی دوو نامەیان نەدراوەتەوە سەبارەت بە دەرەنجامی رێكارو لێكۆڵینەوەكان.

(لەمیا فەقیە) جێگری بەرێوەبەری بەشی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست لە رێكخراوەكە دەڵێت، لەكاتێكدا حكومەتی عێراق راپۆرتەكانیان پشتگوێ بخات لەبارەی هەبوونی ئەشكەنجەوە بە بەڵگەوە، سەیرنیە پێشێلكارییەكان بەردەوامی هەبێت، بۆیە پێویستە دەسەڵاتداران بە جددی ئەو دۆسیەیە وەربگرن.

هیومان رایتس وۆچ لە مساڵدا دۆسیەی ئەشكەنجەدانی لە گرتوخانەكان و ناوی ئەفسەرانی تێوەگلاوی لەو دۆسیەیە رەوانەی لێپرسراوانی عێراقی كردووە، لەبارەی بەدوا داچوونەكانیشەوە كاتێك پرسیاری لە وەزیری دەرەوەو پشكنەری گشتی وەزارەتی ناوخۆ كردووە هیچ وەڵامێك نەدراوەتەوە.

لە سەرەتای نیسانی ئەمساڵدا، ئەنجوومەنی باڵای دادوەری لە وەڵامی رێكخراوەكەدا باسی لەوەكردووە ژمارەیەك لە دادگاكانی عێراق، لێكۆڵینەوەی لە (275) سكاڵادا كردووە دژی لێكۆڵەرەوان تا كۆتایی (2018)، لەو ژمارەیە (176) دۆسیە چارەسەر كراوە بەبێ ئەوەی رونیبكاتەوە دۆسیەكان رەتكراونەتەوە یان لێكۆڵینەوەی تێدا كراوە، بەڵام هێشتا (99) دۆسیەی تر یەكلایینەكراوەتەوە.

هیومان رایتس وۆچ داوادەكات دەستبەجێ لایەنە پەیوەندیدارەكان رێنمایی دەربكەن بۆ قەدەغەی ئەشكەنجەو مامەڵەی خراپ.

كەركوك ناو راپۆرتێكی بڵاوكردۆتەوەو تێیدا باسی لەوەكردووە، لەمیا فەقیە دەڵێت، پێویستە حكومەتەكەی (عادل عەبدولـمەهدی) سەرۆك وەزیرانی عێراق بۆ خەڵكی بسەلـمێنێت جددیە لە كۆتاییهێنان بە ئەشكەنجە لە گرتوخانەكانیدا، بۆ ئەوەش رێكارو ئیجرائاتی بەهێز بگیرێتەبەر.

 

 

كۆمپانیای ئۆكاڤانگۆ سەربە حكومەتی بۆتسوانا رایگەیاند، توانیوویەتی گەورەترین ئەڵماسی شین دەربهێنێت كە كێشی (20) قیراتە.

كۆمپانیاكە لە راگەیەندراوێكدا تیشكی خستۆتە سەر ئەوەی لە كانی ئۆپارا توانیوویەتی، ئەڵماسێكی شین بدۆزێتەوە كە كێشی (20) قیراتەو ناوی (شینی ئۆكاڤانگۆ) ی لەو ئەڵماسە درەوشاوە ناوە.

لە راگەیەندراوەكەدا ئاماژە بەوە دراوە ئەو جۆرە ئەڵماسە كە بە دەگمەن لە جیهاندا هەیە پێشتر ئەڵماسی هێندە گەورەو درەوشاوە لەو وڵاتە كە دەكەوێتە باشووری ئەفریقیا نەدۆزراوەتەوە، چاوەڕوان دەكرێت تا كۆتایی ساڵ ئەم ئەڵماسە بفرۆشرێت.

 

 

لە شارۆچكەی ئاكدەنیز كە یەكێكە لە ناوەندە گرنگەكانی بەرهەمهێنانی بیبەر لە چوارچێوەی (BİBEREXPO) پێشانگای رۆژانی ناساندنی جۆرەكانی بیبەر كە ئەمساڵ دووەمینی ساز دەكرێت، پاقلەوە بە بیبەر خرایەڕوو كە بووە جێی سەرنجی هەمووان.

پێشانگاكە كە لەلایەن شارەوانی ئاكدەنیزو موختارانی كازانڵی و (ئاداناڵی ئۆغڵۆ) ەوە رێكخرابوو لە ناوچەی كەزانڵی كرایەوە.

لەو پێشانگایەدا كە ژمارەیەكی زۆر لە بەرهەمهێنەران ستادیان كردبووەوە، جۆرەكانی بیبەر ناسێندراو پاقلاوەی بە بیبەر كە پێشكەشدەكرا لەلایەن هاوڵاتیانەوە گرنگییەكی زۆری پێدرا.

 

 

نرخی نەوت لە بازاڕەكانی جیهان بەرز بوونەوە تۆمار دەكات، ئەوەش بەهۆی خواستی زۆری جیهان لەسەر نەوت.

لەلایەكی دیكەوە سعودییە ئاستی هەناردەی نەوتی كەمكردۆتەوە، لە ئەمریكاش ئاستی یەدەگی نەوت دابەزینی بەخۆیەوە بینیوە، ئەوەش بۆتە مایەی بەرز بوونەوەی نرخەكان لە بازاڕەكانی جیهان.

بەپێی زانیارییەكان، ئەمڕۆ نرخی بەرمیلێك نەوتی برێنت بە (72.27) دۆلارو نرخی بەرمیلێك نەوتی خاویش بە (64) دۆلار مامەڵەی پێوەكراوە.

 

 

نیسك لەگەڵ ئەوەی خواردنێكی سووك و خۆشە چەندین سوودی گرنگیشی بۆ لەشی مرۆڤ هەیە لەوانە:

1. هێزی بەرگری لەش بەهێز دەكات و دەیپارێیزی لەهەندێك نەخۆشی وەك هەڵامەت بەتایبەتی لە وەرزی زستان. 

2. پارێزگاری لە تەندروستی ئێسك دەكات و بەهێزی دەكات و دەیپارێزی لە لاوازی.

3. ددانی مرۆڤ بەهێز دەكات و رێگری لە كلۆربوون دەكات و پدووی مرۆڤ دەپارێزێت لە ئاوسان. 

4. پارێزگاری لە دڵی مرۆڤ دەكات و رێگری لە جەڵتە دەكات. 

5. نیسك كار دەكات لەسەر بەهێزكردن و چاڵاككردنی كۆئەندامی دەمار، چونكە ڤیتامین بی لە خۆ دەگرێت. 

6. نیسك یارمەتیدەرە بۆ ئاسانكردنی كرداری هەرس. 

7. هێزێكی زۆر بە ئافرەتی دووگیان دەبەخشێت و پارێزگاری لە كۆرپەلەی ناو سكی دەكات. 

8. وات لێدەكات هەست بە تێربوون بكەیت و ئەمەش زۆرباشە بۆ دابەزاندنی كێش.

9. نیسك چارەسەری كەم خوێنی دەكات، چونكە توخمی ئاسن لە خۆ دەگرێت.

10. نیسك یارمەتیدەرە بۆ دەركردنی ژەهری ناو لەش.

11. نیسك وا دەكات مرۆڤ میزی زیاتر بكات ئەمەش بۆ گوریچلەكان باشە.

12. نیسك پارێزگاری لە هێزی چاو دەكات.

13. نیسك پێستی مرۆڤ دەپارێزێت و پیربوون دوادەخات، چونكە ڤیتامین ئەی لە خۆ دەگرێت.

14. نیسك رێگری لە قەبزی دەكات و مرۆڤ دەپارێزێت لە هەرسی خراپ.

 

 

 

ئەڤۆگادۆ، میوەیەكی دەوڵەمەندە بە چەوری تەندروست، لە ناوچە گەرم و شێدارەكان هەیە، شوێنی سەرەكی مەكسیك و ئەمریكای ناوەڕاستە، زیاتر لە (20) جۆر ڤیتامین و كانزای تێدایە.

سوودەكانی خواردنی ئەڤۆگادۆ:

1. ئەڤۆگادۆ، دەوڵەمەندە بە ترشە چەوری و ترشی لیونیك، كە دەبێتە هۆی كەمكردنەوەی رێژەی كۆلیسترۆڵی خوێن، بۆ دڵ بەسوودە. 

2. بەهۆی بوونی رێژەیەكی زۆر ریشاڵیەوە، رێگە لە قەبزبوون دەگرێت و كرداری هەرس رێكدەخات. 

3. میوەیەكە دەوڵەمەندە بە (لوتین) كە كاریگەری لەسەر پاراستنی بینایی چاوەكان هەیە. 

4. بڕێكی زۆر ترشی ئۆلیكی تێدایە، كە یەكێكە لەو چەوریانەی دەبێتە هۆی هەستكردن بە تێری بۆ ماوەیەكی زۆر، واتە ژەمێكی كەمتر دەخۆیت، ئەمەش وادەكات كێشت هاوسەنگ بێت. 

5. بەهۆی بوونی زەیتێك لە ئەڤۆگادۆدا، یارمەتیدەرە بۆ زوو چاكبوونەوەی جەستەو پێدانی بەها خۆراكیەكان بە جەستە. 

6. ئەڤۆگادۆ بڕێكی باش ماددەی (فیتوستیرول) ی تێدایە، كە رێژەی كۆلیسترۆلی زیانبەخش لە جەستە كەمدەكاتەوە.

7. یاریدەی كەمبوونەوەی ئازاری سوڕی مانگانە دەدات، چونكە ڤیتامین ئی زۆر تێدایە.

8. بەهەمانشێوە بەهۆی بوونی ڤیتامین ئیەوە، پێست لە چرچبوون دەپارێزێت و شێداری دەكات.

9. بڕێكی زۆر وزە بە لەش دەبەخشێت و چاڵاكی دەكات.

 

 

توێژەرە چینیەكان لەرێگەی كۆمەڵێك لێكۆڵینەوەوە، توانیویانە بگەنە ئەو شانەی بەرپرسە لەنەزۆكی ئافرەتان و هۆكارە بۆ شكستهێنانی پرۆسەی كوتانی دەستكرد، بەمەبەستی منداڵبوون.

رۆژنامەی (زە پێپەر دۆت سی ئێن) بڵاویكردۆتەوە، ژمارەیەك توێژەری كۆلێژی زانستی ژیانی زانكۆی ڤۆدانی چینی، بەهەماهەنگی كۆلێژی پزیشكی زانكۆی شەنگەهای جیاو تۆنگ، لێكۆڵینەوەیەكی هاوبەشیان بۆ چوار خێزانی چینی نەزۆك كردووە، هێڵێكی نوێیان لەو بارەیەوە دۆزیوەتەوە.

لە ئەنجامی ئەو لێكۆڵینەوەیەش گەیشتوونەتە ئەوەی هەڵسوكەوتە دەركەوتووەكان پێش گەیشتن بەقۆناغی پیتاندن یاخود (20 – 30) كاتژمێر دوای پیتاندنی (تومی مەنەوی – ئاوی پیاوان) بۆتە هۆی مردنی هێلكەدان، یاخود شانەی زاوزێی مێیینە، ئەمەش لەنێو یەكێك لەو چوار خێزانە بەدیكرا.

هەڵسوكەوتی دەركەوتوو، یاخود پێكهاتەی فیزیكی گیاندارە زیندووەكان، لەكۆمەڵێك تایبەتمەندی یاخود مامەڵە فیزیكی و فیسیۆلۆژی تایبەتە، وەك شێوەكەی، گەشەكانی، جۆری خوێنەكەی، كە هەموویان جینەكانی منداڵبوون پێك دەهێنن.

لێكۆڵەرەوانی ئەو توێژینەوەیەش پێیان وایە، ئەو پرۆسەیە هۆكارێكی نوێیە بەوەی نەخۆشی بۆماوەیی بەرپرسە لەنەزۆكی ئافرەتان و شكستهێنانی كووتانی دەستكردو، ناویان لێناوە مردنی هێلكەكان.

هێمایان بەوە كردووە، ئەو جینەی بەرپرسە لەو نەخۆشییە ئەندامی (PANX1) ە، كە لە نێو خێزانی شانەی (Pannexins)، كە خێزانێكی پرۆتینییە لە نێو لەشی ئافرەتان و رۆڵێكی سەرەكی دەگێرێت لەگەیاندنی شانەكان بەیەكتر.

لەو پرۆسەیە ملیۆنەها شانە پێكەوە كار دەكەن، بۆ ئەوەی پرۆسەی جەستەیی گرنگی ژیانی كۆرپەلە پێكبهێنن و لەسەر ژیانی خۆی بەردەوامی بدات.

دەیەك زیاترە (PANX1) دۆزراوەتەوە، زۆربەی لێكۆڵینەوەكان دووپاتیان كردۆتەوە كە، پەیوەندی بەپرۆسەی فیسیۆلۆژی و نەخۆشی هەیە، وەك ئاسوان و دەردی كەمی وشكی، هاوكات وابەستەشە بەپێشكەوتنی نەخۆشییەكانی شێرپەنجە، بەڵام هیچ بەڵگەیەكی سەلـمێنراو نەبووە لەوەی بەهۆی پێشكەوتنی جینی (PANX1) كاریگەری لەسەر منداڵبوون بكات.

سەرەتاش لێكۆڵینەوە لەسەر بۆق و مشك ئەنجام دراوە، بەڵام توێژەران چوار جینی (PANX1) دۆزیوەتەوە كە پەیوەندی راستەوخۆی بە مردنی شانەی زاوزێوە هەیە.

لەسەر ئەو پرسەش توێژەران ناویان ناوە (مردنی هێڵكەكان)، دیاردەكەشیان وەك مردنێكی نوێ و ناسەقامگیری میراتی دیاری كردووە، كە بەهۆی پەرەسەندنی یەكێك لەو جینیاتە دروست دەبێت.

(سانگ چشینگ) توێژەری سەرەكی ئەو لێكۆڵینەوەیە ووتی، لێكۆڵینەوەكەیان شیكردنەوەیەكی روونی لەبارەی میراتی نەزۆكی ئافرەتان پێشكەش كردووەو هاوكات ئەگەری چارەسەرێكیش بۆ ئەو نەخۆشییە خراوەتەروو.

بەپێی توێژینەوە پزیشكییە نێودەوڵەتییەكان زۆربەی ئافرەتان لەسەرەتای تەمەنی (30) ساڵییەوە، ئاستی پیتاندنی هێلكەی بەرەو لاوازی دەچێت، بەجۆرێك لەكۆی حەوت ئافرەت یەكێكیان لەتەمەنی نێوان (30 – 34) ساڵی كێشەی منداڵبوونیان بۆ دروست دەبێت.

لەتەمەنی (35 – 39) ساڵیشدا، رێژەكە دەگۆردرێت بۆ یەك لەكۆی پێنج ئافرەت، تا دەگاتە تەمەنی (40 – 45) رێژەكە دەبێتەوە یەك بەرامبەر چوار ئافرەت.

ئەژین عەبدولڵا – هەولێر

 

 

خواردنی تەندروست پەیوەندی هەیە بە ژیانێكی تەندروستەوە هەربۆیە، لە گەشتەكاندا زۆر بایەخ بە خۆراك دەدرێت، ئەمەش وادەكات كە دەبێت هەوڵبدرێت جوڵە زیادبكرێت، هەربۆیە بەشێكی زۆری خەڵك وا ڕاهاتوون یاپراخ و گۆشتی برژاو بەكار بهێنن.

پزیشكان ئەو خۆراكانە بە خۆراكی تەندروست دادەنێن، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا ئامۆژگاری خەڵك دەكەن كە هەوڵ بدەن خۆراكەكان بە شێوەی تەندروست بەكار بهێنن تاوەك بتوانن هەم لە ڕووی تەندروستییەوە سوودی لێوەربگرن و هەمیش گەشتەكەیان لێ تێك نەدات. 

یاپراخ چ بە گەڵامێو یانیش بەسڵق ساز كرابێت سوودێكی زۆری بۆ تەندروستی هەیە هەربۆیە خواردنی یاپراخ دەتوانێت بڕێكی باشی ڤیتامینات دابین بكات بۆ جەستە.

یاپراخی سلق دەتوانێت سەد لەسەد ڤیتامین ئەی و لەسەدا پەنجای ڤیتامین سی و لە (35%) ی كالیسیۆم بۆ ڕۆژێكی مرۆڤ دابین بكات، هەروەها لە (5%) ڕیشاڵی تێدایە كە ئەمەش سوودێكی باشی بۆ جەستە هەیەو بەخواردنی ئەو سڵقە (5%) بۆ جەستە دابین دەكات كە ڕۆژانە (25 – 30) گرام ڕیشاڵ بۆ جەستە گرنگە، هاوكات بەهۆیەوە دەتواندرێت چەوری خوێن (كۆلیسترۆڵ) كەمبكاتەوەو ئەگەری شەكرەش دوربخاتەوە، هەروەها هەرسكردن ئاسان دەكات و یارمەتیدەرێكی باشە بۆ گەدەو ڕیخۆڵە.

یاپراخی گەڵامێویش بە هەمان شێوە چەندین سوودی بۆ تەندروستی هەیە لەوانەش گەڵای مێو مادەی مەگنەسیۆمی تێدایەو مەترسی توشبوونی مرۆڤ بە هەوكردن كەمدەكاتەوە، ئۆمێگا سێ و تایبەتمەندی دژە ئۆكسانی تێدایە، ئەمەش وادەكات توانای ڕووبەڕووبوونەوەی ئەو هەوكردنانەی هەبێت كە لەش دووچاریان دەبێت وەك هەوكردنی جومگە (Arthritis)، هەوكردنی لەوزەتێن (Tonsillitis)، هەروەها ڤیتامین سی و كەی لەخۆ دەگرێت، كە بەمەش لە (10%) ی ڤیتامین كەی بۆ مرۆڤ دابین دەكات، گەڵامێو پارێزگاری لە تەندروستی دڵ دەكات، ڕێگری دەكات لە زوو دەركەوتنی نیشانەكانی پیری لە مرۆڤدا هاوكات پارێزگاری لە تەندروستی چاوەكان و كۆئەندامی دەماریش دەكات، ڕیشاڵی خۆراكی تێدایەو بەمەش مەترسی قەبزبوون كەم دەكاتەوە.

پزیشكان ئامۆژگاری خەڵك دەكەن كە بایەخ بە خواردنی یاپراخ بدەن لە گەشتەكانیاندا، هەروەها ئەو باینجان و كولەكەو سەوزانەی تێدا بەكارهاتوون بە بەشێكی گرنگی دابینكردنی سەوزەوات دادەنرێت كە ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی ئاماژەی پێداوە كە لە ڕۆژیكدا پێویستە (400) گرام سەوزەوات بخوردرێت، پزیشكان داواش دەكەن هەوڵ بدرێت یاپراخ بەبێ نان بخورێت و لەگەڵیشیدا سەوزەوات بخورێت، جگە لەوانەش پێویستە هەوڵبدرێت خۆ بەدور بگیرێت لە خواردنەوە گازییەكان و لە بری خواردنەوە گازییەكان شەربەت بخورێتەوە.

هاوكات یەكێكی تر لەو ئامۆژگاریانەی گەشت ئەوەیە بایەخ بە ئاو خواردنەوە بدرێت، تا جەستە ووشك نەبێت و پێویستە دوو تا سێ لیتر ئاو لە ڕۆژێكدا بخورێتەوە.

لە بارەی خواردنە برژاوەكانیش پزیشكان ئامۆژگاری گەشتیاران دەكەن كە بە شێوەیەكی تەندروست ئامادەی بكەن، خواردنە برژاوەكان و چۆنیەتی ئامادەكاری كاریگەری دەبێت لەسەر تەندروستی، باشترە گۆشت بكوڵێندرێت ئەگەریش برژا نابێت زۆر ببرژێت و دەبێت برژانێكی مام ناوەند بێت، بە تایبەت لە ماسی و گۆشت.

هەروەها كاتێك گۆشت ئامادە دەكرێت وا باشترە تێكەڵ بە سیرو پیازو جاترەو سركە بكرێت، ئەمە زۆر باشە بۆ ئەوەی ئەگەری دروستبوونی ئەو مادە كیمیاویانە كەمبكاتەوە لەسەرجەستە كە بەهۆی گۆشتەوە دروست دەبێت.

لە كۆتاییشدا پزیشكان ئامۆژگاری هاوڵاتیان دەكەن لە كاتی بردنی خۆراكەكانیان بۆ گەشت ئاگاداری پلەی گەرمی خۆراكەكانیان بن و لە شوێنی گونجاو هەڵی بگرن تا ئەوكاتەی دەیخۆن.

ئەژین عەبدولڵا – هەولێر

پەڕەى 1 لەکۆى 5065 پەڕەدا