چوار شەممە, 26 حوزەیران 2019 12:26

له پێناو (زمانی کوردی) دا

نووسراوە لەلایەن:

زمانی شیرینی کوردی ، که به ندە زۆرجار وتومه له هیچ زمانێک که متر نیه ، به ڵام له به ر ئه وە ی وەکو پێویست خزمه ت نه کراوە ، دواکه وتووە ،یاخود به پێی پێویست نه چۆته پێش و گه شه و نه شونمای نه کردوەو هێشتا زۆر که لێن و که له به ری تیایه ، که پێویستی به پڕکردنه وه یه ..

هێشتا ده یان و بگره سه دان وشه و زاراوه و ده سته واژه به زمانه کانی دیکه هه ن ، به رامبه ره که ی له زمانی ئێمه دا دیارنیه و بۆی دانه نراوە..

بۆیه هه رکه سه و هه ر که ناڵ و دە زگایه ک به که یف و ئاره زوی خۆیان ،بۆیان( داده تاشن).

ئه م ڕه وشه ش به ڕوونی له پرۆگرامه کانی خوێندن و ویاسا به کوردی کراوه کانی په رله مان و هه روە ها له ناوەڕۆکی ڕۆژنامه و گۆڤاره جیاجیاکان و ڕاپۆرت و هه واڵی که ناڵه کانی تیڤی و ڕادێودا دە رده که وێ و هه ستی پێ ده کرێ ، که -له گه ڵ ڕێزو حورمه تم- پڕن له هه ڵه و په ڵه وزۆر ده سته واژه ی ( رکیک) ده بینرێت ، ئه مه ته نها قسه ی من نیه ، به ڵکو قسه ی خه ڵکی پسپۆرو شاره زاکانیشه. به داخه وە تا ئێستاش سه دان وشه ی عه ره بی هه یه ، به رامبه ره که ی له زمانی شیرینی کوردیدا دیاری نه کراوە و شکی نابه ین ..

ئه م ڕه وشه ی که ئه مڕۆ زمانی کوردی تێدایه ، دیاره به هۆی بێ ئیرادە یی ده سه ڵاتی حوکمڕانی وهه روە ها که مته رخه می ده زگا په یوەندیدیداره کانه وە ( ئه کادیمیای کوردی ، زانکۆو به شه کانی کوردی ، یه کێتی نوسه رانی کورد) به رده وامه و به رده وامیش ده بێت .

بۆیه پێشنیاز ده که م، له ده ره وە ی هه موو ئه و دامو دە زگایانه ، ده زگایه ک ، کۆڕ(مجمع) ێک له خه ڵکی (پسپۆر + شاره زا+ خه مخۆری زمانی کوردی) به یاسا پێک بێت ،که جگه له خزمه تی زمانی کوردی، خه ریکی هیچی تر نه بێ و به پێی پێویستیش هه ماهه نگی له گه ڵ ئه و لایه نانه دا هه بێ ،که ئاماژه م پێکرد.


بەڕێوەبەری‌ نەهێشتنی‌ مادە هۆشبەرەكان لەبەڕێوەبەرایەتی‌ ئاسایشی‌ سلێمانی‌ ڕایدەگەیەنێت: لەشەش مانگی یەكەمی ئەمساڵدا 160 كەس بەهۆی بەكارهێنان و بازرگانیكردن بەماددەی هۆشبەرەوە دەستگیركراون و هۆشداریش دەداتە دایكان و باوكان كە بزانن هاوڕێی منداڵەكانیان كێن و بۆچی درەنگ دەگەڕێنەوە.

 

جەلال ئەمین بەگ بەڕێوەبەری‌ نەهێشتنی‌ مادە هۆشبەرەكان لەبەڕێوەبەرایەتی‌ ئاسایشی‌ سلێمانی‌ لە كۆنفرانسێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕیگەیاند: لەشەش مانگی یەكەمی ئەمساڵی 2019دەدا 160 كەس بەتۆمەتی بەكارهێنان و بازرگانیكردن بە ماددەی هۆشبەر دەستگیركراون كە زۆرێكیان تەمەنیان لەخوار 18 ساڵەوەیەو ژنانیشی تێدایە.


بەڕێوەبەری‌ نەهێشتنی‌ مادە هۆشبەرەكان لەبەڕێوەبەرایەتی‌ ئاسایشی‌ سلێمانی‌ مەترسیەكشی ڕاگەیاندو ووتی: هەستدەكەین ماددە هۆشبەرەكان بەپلان دەهێنرێتە هەرێمی‌ كوردستان و بازرگانەكان بەچەك ڕوبەڕومان دەبنەوە.


جەلال ئەمین ئاماژەی بەوەشكرد: زۆرێك لەبازرگانەكان هەوڵیانداوە مادە هۆشبەرەكان ببەنە ناو ناوەندەكانی‌ خوێندن و زانكۆو پەیمانگەكان و لە ئێستاشدا مادەیەك لەجۆری شیشە كە زۆر مەترسیدارەو ئاسانیش دەستدەكەوێت، بەكارهێنەرانیشی‌ شێت دەبن و تەقە دەكەن و دەبنە تێكدەر.

 

كەناڵی (beIN SPORT)ـی قەتەری بڵاوی كردەوە ، یانەی بەرشلۆنە لەگەڵ نیماری بەرازیلی گەیشتە رێككەوتن بۆ ئەوەی جارێكی دیكە بگەرێتەوە ریزەكانی بلاوگرانا".

كەناڵەكە كە بەرێوەبەرەكەی ، سەرۆكی یانەی پاریس سان جێرمانیشە ، رایگەیاند : " سەرچاوەكانی هەواڵ بڵاویان كردۆتەوە ، نیمار و بەرشلۆنە گەیشتوونەتە رێكەوتنی كۆتایی".

سەرچاوەكە دەڵێت : " هەفتەی داهاتوو یانەی بەرشلۆنە بەفەرمی گەرانەوەی نیمار رادەگەینێت لەبەرامبەر (300) ملیۆن یۆرۆ".

 

یارییەكانی گەڕی (33)ـی خولی یانە نایابەكانی عێراق بەردەوامە ، یەكێتی تۆپی پێی عێراقیش ریزبەندێكی نوێی خولەكەی بڵاوكردەوە".

بەپێی ریزبەندییەكە شورتە پێشەنگی گرتووە بە (79) خاڵ و بەجیاوازی (7) خاڵ پێش نزیكترین ركابەری دێت كە یانەی قوەجەویەیە".

ئەمەش ریزبەندییەكەیە:

5555


بەرێوەبەرایەتی‌ پۆلیسی‌ پارێزگای‌ سلێمانی‌ ڕایدەگەیەنێت: 12 تۆمەتبار دەستگیركران كە چەندین تاوانی جۆراوجۆریان ئەنجام داوە.


بەرێوەبەرایەتی‌ پۆلیسی‌ پارێزگای‌ سلێمانی‌ لە ڕاگەیەندراوێكدا كەوێنەیەكی دەست كوردیو كەوتوە، ڕایگەیاند : 12 تۆمەتبار دەستگیركران جۆری تاوانەكانیان بەم شێوەی خوارەوەیە:
- تۆمەتبارێك دەستگیركراوە بەپێی‌ ماددەی‌ 405/31
- سێ تۆمەتبار دەستگیركراوە بەپێی‌ ماددەی‌ 2ی‌ موبایل
- تۆمەتبارێك دەستگیركراوە بەپێی‌ ماددەی‌ 396
- تۆمەتبارێك دەستگیركراوە بەپێی‌ ماددەی‌ 430
- تۆمەتبارێك دەستگیركراوە بەپێی‌ ماددەی‌ 289-298


هەروەها ئەوەشی خستەڕوو: هەروەها تۆمەتبارەكانی‌ دیكەش بەپێی‌ چەند ماددەیەكی‌ دیكە لەیاسای‌ سزادانی‌ عێراقی‌ دەستگیركراون و لەئێستادا پەراوی‌ لێكۆڵینەوە بۆ سەرجەم تۆمەتبارەكان كراوەتەوەو لەئێستادا بەبریاری‌ بەرێز دادوەر راگیراون.

 

 

ژنان لە ماوەی دووگیانیاندا حەزو ئارەزوویان بۆ خواردن كەم دەبێتەوە، تا ئەو ڕادەیەی كە زۆرجار بێزیان لەو میوانەش دەبێتەوە كە پێشتر زۆر ئارەزوویان دەكرد، سەوزە گەڵادارەكان: سەرچاوەیەكی باشی ڤیتامین A، C، K و ترشی فۆلیكن.

پزیشكان ڕوونی دەكەنەوە ئەو ژنانەی كە زیاتر سەوزە دەخۆن كۆرپەلەكانیان زیاتر تەندروست دەبن لەچاو كەسانی گۆشت خۆرن، چونكە برێكی زیاتر پێكهاتەی خۆراكی لە دایكەوە وەردەگرن.

پزیشكان جەخت دەكەنەوە كە ئەگەر چی خواردنی سەوزەو میوە بەسوودە، ئەمەش ئەوە ناگەیەنێت كە پشت لە خواردنی تر بە تایبەت گۆشت بكەن، بەڵكو خواردنی گۆشتیش بەسوودە بۆ وەرگرتنی هەندێك كانزاو ڤیتامین كە بۆ كۆرپەلە پێویستن، بۆ نموونە گرنگترین ئەو پێكهاتانەی كە پێویستن بۆ كۆرپەلە ڤیتامین B12 و ئاسنە.

ئاسن گرنگە بۆ بەرهەمهێنانی خانەی خوێنی سوورو ڤیتامین B12 پێویستە بۆ پەرەسەندنی سیستەمی نیگەرانی كۆرپەلە، گۆشتی سووری بێ چەوری سەرچاوەیەكی باشی پرۆتینەو سوودێكی تایبەتی هەیە بۆ ژنی دووگیان بەتایبەت گۆشتی مانگا.

زۆر كات ئەو ژنانەی كە زیاتر سەوزەوات دەخۆن لە بری بەرهەمە گیانلەبەرییەكان زیاتر تووشی كەمی ئەم دوو پێكهاتەیە دەبنەوە، چونكە ڤیتامین B12 بە رێژەیەكی زۆر لە بەرهەمە گیانلەبەرییەكاندا هەیە بۆیە پێویستە لە هەمان كاتدا پێكهاتەی رووەكی و گیانلەوەری بخورێت بۆ ئەوەی كەمی ئەم ڤیتامین و كانزایانە لە لەشدا روونەدات.

هەروەها زانایان ئاماژە بەوە دەدەن بۆ ئەوەی مژینی ئاسن باشتر بێت ئەوە پێویستە ئەو خۆراكانە بخورێت كە برێكی زۆر ڤیتامین سی تێدایە، چونكە بەپێی توێژینەوە پزیشكییەكان بوونی ڤیتامین سی یارمەتی باشتر مژینی ئاسن دەدات وە باشتر وایە خۆت بەدوور بگیرت لە خوارنەوەی قاوەو چا، چونكە رێگە لە مژینی ئاسن دەگرن، بۆ ئەوەی بری زیاتری ڤیتامین B12 بەدەست بهێنرێت پێویستە زیاتر كوارگ و شیری سۆیا و دانەێڵەكان بخورێت.

هەر بۆیە پشنیاری پزیشكان وایە كە خواردنی بڕێكی زۆر لە میوەو سەوزە ڕەنگاو ڕەنگەكان لەلایەن ژنانی دووگیانەوە بخورێت، چونكە وادەكات ماددەی خۆراكی زۆر بەسوود بچێت بۆ جەستە.

ماكوان عیززە‌ت – هەولێر

 

یانەی ریال سۆسیدادی ئیسپانی گەیشتە رێككەوتنی كۆتایی لەگەڵ بۆرخا مایۆراڵی ئەستێرەی یانەی ریال مەدرید بۆ ئەوەی بیباتە ریزەكانی".

تۆڕی هەواڵی ئۆندا سیرۆ بڵاوی كردەوە : " دوای كۆتایی هاتنی پاڵەوانیەتی یۆرۆی خوار تەمەن (21) ساڵان ، بۆرخا مایۆرالی هێرشبەری یانەی ریال مەدرید بەفەرمی پەیوەندی بە یانەی ریال سۆسیداد دەكات".

سەرچاوەكە دەڵێت : " مایۆرال بە بڕی (15) ملیۆن یۆرۆ پەیوەندی بە یانەی ریال سۆسیداد دەكات".

 

ئەمڕۆ چوار شەممە بەشێك لە مامۆستایانی وانەبێژ لەكەركوك گردبەنەوەو داوای مافەكانیان لە وەزارەتی پەروەردەو حكومەتی عێراق كرد.

 

سەرلەبەیانی ئەمڕۆ چوار شەممە بەشێك لە مامۆستایانی وانەبێژ گردبونەوەو داوا لە وەزارەتی پەروەردەی عێراق دەكەن بكرێنە گرێبەست یان بە فەرمی بكرێنە مامۆستا، وە ئەو بڕەپارە كەمەش كە بۆ ئەمساڵ بۆیان دیاری كراوە پێیان بدرێت.

 

هەرەوەها وتیشیان: ماوەی پێنج ساڵە بە خۆبەخش وانە دەڵێینەوەو بەردەوامیش داوای مافەكانمان كردووە، بەڵام وەڵاممان نادرێتەوەو داوامان لێدەكەن بە خۆبەخش بەردەوام بین.

 

 

هــ س

پەڕەى 1 لەکۆى 5303 پەڕەدا