ھەڤرکیێن تورکیا و ئیرانێ لسەر میسل

شەممە, 19 تشرینی دووەم 2016 04:58

راپۆرت - ئاراز حسێن

تورکیا و ئیران دوو ھەڤرکێن ھەرەمەزنێن سیاسی و ئایدولوژی ل رۆژھەلاتا ناڤەراست ، دنوکەدا میسل بوویە ئارمانجا ھەرڤکیێن وان یێن سەرەکی ، و ھەر ئێک ژوان دخوازیت ھەژموونا خوە لسەر دەڤەرێ بسەپینیت .

ژبەر پێکھەتەیا ئایدولوژیا دەستھەلاتا عیراقێ کو شیعی یە دەستێوەردان د میسل دا بو ئیرانێ ئاسانە بەلێ بو تورکیا پێچەوانەیە .

ھەرچەند رایەدارێن عیراقێ لسەر ئاستێن بلند بەژداریکرنا تورکیا د شەرێ میسل دا رەددکەن لێ تورکیا یا رژدە کو بەژدار ببیت .

دداخویاینەکێ دا بو کوردیو ئارام بالەتەیێ چاڤدێرێ سیاسی و ماموستایێ زانکویێ ل پشکا زانستێن سیاسی و پەیوەندیێن نێڤدەولەتی بەحس ل ئەگەرێن رژدیا تورکیا لسەر بەژداریکرنا شەرێ میسل دکەت و دبێژیت : ئەڤ رژدیا تورکیا ڤەدگەریێت بو ململانێیێت وێ دگەل ئیرانێ ددەڤەرێدا . و تورکیا دڤێت برێکا بەژداری کرنێ د شەرێ میسل دا شکەستنێ ب پرۆژەیێ ئیرانێ ل عیراقێ ب ئینیت کا چاوا لسوریا شکەستن پێ ئینا ، ئەوێ پێکدھێت ژ دروستکرنا ھێلەکێ ژ ئیرانێ بو عیراقێ و سوریا و سەر سنورێن تورکیا ھەتاکو دگەھیتە دەریا سپی و ئەڤە ئەو پرۆژە یە یێ چەندین سالە ئیران کار بو دکەت و پلانان بو ددانیت .

ئارام بالەتەیێ گوتژی : بجھئینانا پرۆژێ ئیرانێ دێ مەترسیێ ل سەر بەرژوەندیێن تورکیا یێن سیاسی کەت ، ژبەرکو تورکیا دڤێت نفوزا خوە ل دەڤەرێ ھەبیت . ژبەرھندێ تورکیا ھەمی ھەولان ددەت ژبوی کو ئەڤ پرۆژەیە سەر نەگریت .

ژلایێ ئابوری ژی ڤە زێدەباری کو تورکیا دڤێت نفوزەکا ئابوری بو خوە ل میسل دروستبکەت . د.ھاشم زێباری ماموستایێ زانکویێ ل پشکا ئابوری بو کوردیو دبێژیت : تورکیا دڤێت میسل ژ داعش ب دوماھیک بھێت ژبەرکو گرتنا میسل ژلایێ داعش ڤە کرتێکرنەکا نەرێنی ھەبوو لسەر ئابورێ تورکیا . و بتنێ ل دەریێ سنوری یێ ئیبراھیم خەلیل ب کوژمێ ٤ ملیار دولاران پێکگھورینێن بازرگانی یێن تورکیا دابەزینە . لەوما قورتال بوونا میسل ژ داعش دێ کاریگەریەکا ئەرێنی لسەر پێکگھورینێن تورکیا یێن بازرگانی ل میسل ھەبیت .

پشتی کو تورکیا نەشیایی پرۆژێ چوونا دناڤ ئێکەتیا ئەوروپا دا بشێوەکێ باش ب ئارمانج بگەھینیت . دنوکە دخوازیت دەستھەلاتداریەکا نە راستەوخو ل دەڤەرێن رۆژھەلاتا ناڤەراست بکەت . و ب نەرینا چاڤدێرێن سیاسی ژی رژدیا تورکیا لسەر میسل دوی چواروڤەیی دا یە . لێ ئیران مەزنترین پرسگرێکە لھەمبەر بجھئینانا خەونێن تورکیا ژبەرکو وێ ژی ھەمان خەون ھەنە .