مۆمیایەكی میسری دوای سێ هەزار ساڵ دەنگ لەگەرووی دەردەچێت

25/01/2020 - 10:58 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/هەمەڕەنگ

 

تیمێكی توێژەر لە وڵاتی بەریتانیا توانیان دەنگی "نیسیامون " قەشەی فیرعەون دووبارەبكەنەوە ، ئەم دووبارەكردنەوەیەش لە رێگەی دروستكردنی رێڕەوی دەنگ و گەرووی ئەو مۆمیایە بوو لەسەر شێوەی سێ دووری (3D)، ئەو مۆمیایەش بەر لە سێ هەزار ساڵ كۆچی دوایی كردووە و ئێستاش مۆمیاكە لە شاری (لیدز)ی بەریتانیایە .

 

توێژەران رایانگەیاند : دوای سێ هەزار ساڵ لە مۆمیاكردنی ، بۆ یەكەمین جار تواندار گوێبیستی دەنگی "نیسیامون " بووین ، ئەو قەشەیە كە لە سەردەمی رەمسیسی فیرعەونی یانزەمین ژیاوە " .

 

دەیڤد هواردی سەرۆكی بەشی ئەندازیاری ئەلیكتڕۆنی لە كۆلێژی رۆیال هۆلۆوای لە زانكۆی لەندەن و بەشدار لە توێژینەوەكە رایگەیاند : ئەوەی ئەنجامماندا بریتی بوو لە بەرهەمهێنانەوەی دەنگی نیسیامون و ئەمە قسەكردنێكی تەواو نەبوو ، چونكە بە شێوەیەكی كرداری قسەناكات .

 

تیمی توێژینەوەكە لە گۆڤاری " راپۆرتە زانستییەكان " نوسیویانە " هەستاون بە گواستنەوەی مۆمیاكە بۆ نەخۆشخانەی لیدز و چەند پشكنینێكی تیشكیان بۆ ئەم مۆمیایە ئەنجامداوە ، توانیویانە رێڕەوی دەنگی ئەو مۆمیایە بەرهەمبێننەوە و لە سەر شێوەی سێ دووری (3D) بۆڕی هەواو و رێڕەوی دەنگی دروستبكەنەوە .

 

كرداری دروستكردنەوەی گەرووی ئەو مۆمیایە ئاسان نەبوو ، بە تایبەتی كە سێ هەزار ساڵ بەسەر مۆمیاكردنی تێپەڕی بوو ، پاش كاركردنێكی وورد لەسەر زمان و گەرووی "نیسیامون " ، سەركەوتووبوون بۆ دروستكردنی گەرووێكی ئەلیكتڕۆنی هاوشێوەی رێڕەوی دەنگی مۆمیاكە لەگەڵ دروستكردنی بڵندگۆیەك .

 

رۆژنامەی گاردیانی بەریتانی لێدوانی دەیڤد هواردی گواستەوە و رایگەیاندووە : دەنگی گەروو كە لەم مۆمیایە دەرچوو ، دەنگێكی ئەلیكتڕۆنی بوو ، لە بنچینەدا ئەم دەنگە لە گەرووی نیسیامون دەرچووە ، هەر لە رێگەی دەچوونی هەوا لە سییەكان بۆ دەرەوە بە گەروودا ، دەنگەژێییەكانی لەراندووەتەوە و ئەم كاریگەرییەی دروستكردووە .

 

دوای ئەنجامدانی پشكنینی جۆراوجۆر ، دەركەوتووە كە نیسیامون لە پەنجاكانی تەمەنی دا بووە كاتێك كۆچی دوایی كردووە ، لەوانەیە بە هۆی خنكانیش مردبێت ، بەهۆی پەرچەكرداری هەستیاری ، كە بەهۆی پێوەدانی مێرولەیە بە زمانی روویداوە .

 

بیردۆزی پێوەدانیش بە نزیكترین هۆكاری مردنی ئەو قەشەیە دادەندرێن ، بڕوا وابوو كە دواین ووشەكانی نیسیاون بریتی بووبێت لە " ئەوە " یان "ئاخ " یاخود " ئای " یان ووشەیەكی لەم جۆرە ، بەڵام تیمی توێژینەوەكە دەڵێن دواین ووشەی ئەو قەشەیە لە گەرووی دەرچووبێت وەكو ووشەی "ئیووغغغ " بووە .