ناسا مەكوكێك ڕەوانەی هەسارەی سوور دەكات

سێ شەممە, 06 تشرینی دووەم 2018 06:02

 

 

دۆزەرەوەیەكی نوێی ناسا ڕاستی ناخی مەریخ ئاشكرای دەكات و هەر ئەو ئاژانسە پەرەشوتێك بۆ ئەركێكی نوێ تاقیدەكاتەوە.

ئاژنسی ناسا سەرقاڵی ئامادەكارییە بۆ ئەركە نوێیەكەی كە بریتییە لە نیشتنەوەی دۆزەرەوەی (ئین سایت) لەسەر ڕووی مەریخ كە بڕیار وایە لە (26) ی ئەم مانگەدا ڕەوانەی هەسارە سوورەكەی بكات.

ئەگەر ئەو دۆزرەوەیە توانی بە سەركەوتوویی لەسەر ڕووی مەریخ بنیشێتەوە ئەوا بەسەر ڕووی ئەو هەسارەیەدا دەسووڕێتەوەو توێژینەوەیەكی ورد دەكات سەبارەت بە چۆنییەتی دروستبوونی مەریخ و زەویش.

بڕیارە ئەو دۆزەرەوەیە توێژینەوە لەسەر ناوچە ناوەكییەكانی مەریخیش بكات، هەروەها بە دوای ئاماژە زیندووەكانی هەسارەكەدا دەگەڕێت و پلەی گەرماكەش دەپێوێت و بۆ یەكەمین جارو لەوەتەی بەر لە (4.5) ملیار ساڵ لەمەوپێش ئەو هەسارەیە دروست بووە پشكنینێكی تەواو بۆ هەسارەكە دەكات.

ئەو دۆزەرەوەیە بەشێوەیەكی لوولەكی باریك دروستكراوە، بە شێوەیەك دەتوانێت پێنج مەتر بڕواتە ناو ناخی مەریخەوە، لەو كاتەدا پێوەری لەرینەوەكانی لە ڕێگەی قۆڵێكی میكانیكییەوە دەردەهێنێت بۆ ئەوەی لەسەر ڕووی مەریخ دایبنێت.

ئەو تیمانەی كە پێشتر ڕەوانەی هەسارەی مەریخ كراون لە دیاردە سروشتییەكانی وەك بەرزی و نزمی و گڕكان و بەردو خاكی مەریخیان كۆڵیوەتەوە، بەڵام ناتوانرێت شوێنەواری پێكهاتنی ئەو هەسارەیە بدۆزرێتەوە، لە ڕێگەی هەستپێكردن و توێژینەوە نەبێت لە ئاماژە زیندووەكانی ناو قوڵایی ئەو هەسارەیە.

دوای گەشتێكی (300) میلی لە فەزاداو گەیشتن بە بەرگە هەوای مەریخ، دۆزرەوەكە تەنها (7) خولەكی لەبەردەمدایە بۆ ئەوەی بەسەلامەتی لەسەر ڕووی مەریخ بنیشێتەوە، وەك ناساش ئاماژەی پێدەكات زۆرجار ئەو قۆناغە قورسترین بەشی گەشتەكە دەبێت.

لەو چوارچێوەیەدا (رۆب مانینگ) گەورە ئەندازیارانی تاقیگەی فیشكەدارەكانی سەر بە ناسا دەڵێت، نیشتنەوە لەسەر مەریخ شتێكی قورسە، ئەم ئەركەش لەوانی دیكە جیاواز نییە، شتەكە هەزاران هەنگاو دەخایەنێت بۆ گواستنەوە لە بەرگە هەواوە بۆ سەر ڕووی هەسارەكە، دەبێت ئەوەش بە شێوەیەكی نمونەیی بكرێت.

لەكاتی نیشتنەوەی دۆزەرەوەكە لەبەرگە هەوای مەریخەوە بۆ سەر ڕووەكەی خێرایی (ئین سایت) دەگاتە (13) هەزار میل لە سەعاتێكداو بڕیاریشە نیشتنەوەكەی لەنزیك هێڵی ئیستیوای هەسارەكە بێت كە بە (ئیلایزیۆم پلانیتیا) ناسراوە.

تێكڕای سەركەوتوویی نیشتنەوە لەسەر ڕووی مەریخ تەنها (40%) ەو ئەگەر ئەمەش سەری گرت ئەوا دۆزەرەوەی (ئین سایت) كە بە وزەی خۆر كاردەكات ماوەی دوو ساڵ بە كاتی زەوی كە دەكاتە ساڵێكی سەر مەریخ، لەسەر ڕووی ئەو هەسارە سوورە كاردەكات و لەو ماوەیەدا لە ناخی مەریخ دەكۆڵێتەوە بۆ دەستكەوتنی بەڵگەی گرنگ لەسەر چۆنییەتی دروستبوونی مەریخ و تەنانەت بنەڕەتی زەوی و بەردو تەنە فەزاییەكانی دیكەش.

جێگەی ئاماژەیە هەسارەی مەریخ بە پێچەوانەی زەوییەوە، پلێتی تەكتۆنی نییە، بۆیە زاناكان گرنگی بەوە دەدەن كە زیاتر بزانن سەبارەت بە هۆكارەكانی دیاردەی لەرینەوەی جیۆلۆجی، ئەوەی یارمەتیشیان دەدات ئەو ئامێرە تایبەتانەیە كە بەدۆزرەوەی (ئین سایت) ەوەیە كە لە ماوەی دوو ساڵدا زانیاری ورد كۆدەكاتەوە سەبارەت بە بونیادی جیۆلۆجی هەسارەی مەریخ و پێكهاتەكەی و چاڵاكییە گڕكانییەكانی.

هەروەها (ئین سایت) ئامرازی ڕادیۆیی پێوەیە بۆ ئەوەی لە بنكەی زەمینییەوە چاودێری ئاڕاستەكەی بكرێت كاتێك لەسەر مەریخ دەڕوات و بۆ دەرەنجام وەرگرتن لەو شەپۆڵانەی كە هەسارەكە لە كاتی سوڕانەوەی بە دەوری خۆردا دەریدەكات، ئەوەش پرۆژەیەكە پێی دەوترێت تاقیكردنەوەی سوڕانەوەو پەیكەری ناوەكی.

ئەو توێژینەوە نوێیە بۆ ئەوەیە چاوێكی ورد بخشێنرێت بە قەبارەی ناوەوەی هەسارەی مەریخ كە دەوڵەمەندە بە ئاسن و ئەوە ڕوون بێتەوە بۆ زانایان كە داخۆ ئەو ماددەیە شلە یان ڕەقە، هەروەها بۆ ئەوەی بۆیان ئاشكرا بێت كە جگە لە ئاسن چ توخمێكی دیكە لە ناو ناخی ئەو هەسارەیە دایە ؟؟

لەلایەكی ترەوەو لە ئەركێكی دیكەیدا ئاژانسی ناسا لە مانگی ڕابردوودا پەرەشووتێكی تاقیكردەوە بە مەبەستی ئەوەی بتوانێت لەسەر ڕوی مەریخ بنیشێتەوەو بارێكی زۆر لەسەر هەسارەكە داگرێت.

لەو تاقیكردنەوەیەدا پەرشووتەكە كە كێشی نزیكەی (82) كیلۆ گرام بوو لە ماوەی (4) لە دەی چركەیەكدا كرایەوە، كە ئەمەش خێراترین كرانەوە بوو بۆ پەرشووتێك بەو قەبارەیە.
بەپێی چاودێرانی ئەو تاقیكردنەوەیە، كارەكەیان سەركەوتوو بووەو ئەوەش ئاماژەیەكە بۆ ئەوەی دیزاینی پەرەشوتەكە ئامادەیە كە بەڕەسمی لە كارەكانی ئایندەی ناسادا بەكاربهێنرێت.

(جۆن مەكنامی) بەڕێوەبەری پرۆژەی مەریخ (2020) لە تاقیگەی فیشكەدارەكانی سەر بە ئاژانسی ناسا وتی، پرۆژەی مەریخ (2020) ئەركەكەی ئەوەیە كە قورسترین بار لەسەر مەریخ دابنێت كە تا ئێستاو بە درێژایی ئەم چەند ساڵە كاری وا نەكراوە، وەكو تیمەكانی تریش تەنها یەك پەرەشووتمان هەیەو دەبێت كاربكات.

بەپێی بڵاوكراوەیەكی كەشتی نووح، ئاژانسی ناسا ئەو پەرشوتەی تاقیكردەوە وەك بەشێك لە پرۆژەیەكی ئەزمونی پێشكەوتوو سەبارەت بە پەرەشوتە سەروو دەنگییەكان كە بە (ئەی ئێس پی ئای ئار ئی) ناسراوە، تیمی لێكۆڵینەوەكەش ئێستا سەرنجیان لەسەر تاقیكردنەوەكانە لە چینی خوارەوەی ستراسبۆسفێری بەرگە هەوای زەوی لە چوارچێوەی ئامادەكاری بەردەوام بۆ ئەو ئەركەی كە بڕیارە لە ساڵی (2020) دا جێبەجێی بكەن.

 

 

ئـ . كـ