گۆڕانكاری لەجەمسەری موگناتیسی باشوری زەوی روودەدات

14/01/2019 - 08:41 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/هەمەڕەنگ

 

 

زاناكان ڕایانگەیاند، جووڵەی خێرای جەمسەری موگناتیسی باكوری زەوی ناچاری كردوون نوێكاری بێوێنەی پێشوەخت بكەن بۆ ئاسانكاری لە هاتوچۆی پاپۆڕو بەلەم و ژێرئاوی دەریاو فڕۆكە لەناوچەی جەمسەری باكوور.

خوێندنەوەكانی قیبلەنما دەریدەخات خاڵی جەمسەری موگناتیسی باكوور كە (100) ساڵ لەمەوبەر لەكەناری باكوری كەنەدابوو، بەشێوەیەكی چاوەڕوانەكراو دوركەوتۆتەوە بۆ ناوەندی ئۆقیانووسی بەستەڵەكی باكوور بەئاراستەی ڕووسیا.

توێژەرەوە (سایارن بیجان) لە پەیمانگای ڕووپێوی جیۆلۆجی بەریتانیا لە شاری ئەدینبیرە بەڕۆیتەرزی ڕاگەیاندووە، جەمسەری موگناتیسی ساڵانە (50) كیلۆمەتر دووردەكەویتەوە، لەنێوان ساڵانی (1900 – 1980) زۆر دوور نەكەوتۆتەوە، بەڵام لە (40) ساڵی ڕابردوودا خێرایی پێوە دیارە.

زیاتر ڕوونیشیكردەوە، نوێكردنەوەی پێوانەی هێڵی موگناتیسی جیهانی هەموو پێنج ساڵ جارێك بڵاودەكرێتەوەو ڕاگەیاندنی داهاتوو لە ساڵی (2020) دا دەبێت، بەڵام هێزی سەربازی ئەمریكا داوای نوێكردنەوەی پێشوەختی كردووە، پەیمانگای پێوانە بەهاریكاری بەڕێوبەرایەتی نیشتمانی ئەمریكا بۆ ئۆقیانووسەكان و بەرگی زەوی بەڕێوەدەچێت.

بیجان ووتیشی، گۆڕانكاری لە جەمسەری موگناتیسی زەوی كاریگەری لەسەر هاتوچۆی تایبەت بە ئۆقیانووسی جەمسەری باكوری كەنەداوە هەیە، هاوپەیمانی ناتۆو هێزی سەربازی ئەمریكاو بەریتانیا ئەو بوارە بەكاردێنن سەرباری هاتوچۆی دەریاوانی مەدەنی.

زاناكان دەڵین، خێرایی جووڵانی جەمسەری موگناتیسی بەهۆی گۆڕانكاری چاوەڕوان نەكراوە دێت لە ئاسنی تواوەی ناوەوەی زەوی.

لەگۆڤاری سروشتی زانستیدا (ئەرنۆ شۆلیا) توێژەرەوە لە زانكۆی كۆلۆرادۆ دەڵێت، جوڵانی جەمسەری موگناتیسی بەشێوەیەكی خێراتر، ناوچەكە دووچاری هەڵەكردنی گەورەی هاتوچۆی دەریاوانی دەكاتەوە.

 

 

ئـ . كـ