ئەم هەسارانەش وەك زەوی چین بوون !!

23/06/2019 - 10:08 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/هەمەڕەنگ

 

 

لەمیانەی زنجیرەیەكی زانستیدا زاناكان ئەوەیان ئاشكرا كردووە كە هەریەك لە زوهرەو عەتاردو مەریخ وەك زەوی شین بوون و ئاویان لەسەر بووە.

لەزنجیرە فیلمێكی دیكۆمێنتاری زانستی بە ناوی (هەسارەكان) كە لە كەناڵی (BBC 2) ەوە پەخشدەكرێت یەكێك لە پڕۆفیسۆرەكانی بواری گەردونناسی بە ناوی (براین كۆكس) ئاماژەی بەوە داوە هەریەك لە هەسارەكانی زوهرەو مەریخ و عەتارد وەك گۆی زەوی شین بوون.

كۆكس دەڵێت، بەر لەوەی پلەی گەرمای هەر یەك لە زوهرەو عەتارد بەرز بێتەوەو مەریخ بیبەستێت هەریەك لەم هەسارانە وەك زەوی ئاویان لەسەر هەبووەو ڕەنگیان شین بووە گریمانە دەكرێت ڕەنگە ڕۆژگارێك شیاو بووبێتن بۆ ژیان.

بەپێی ئەو كتێبەی كە بڕیارە بەم نزیكانە بڵاو بكرێتەوەو لەلایەن هەریەك لە (براین كوكس) و (ئەندرۆ كۆهین) یشەوە نوسراوە، هەسارەی زوهرە بەوە ناسراوە كە دووەم هەسارەی كۆمەڵەی خۆرە لە ڕووی نزیكی لە خۆرەوەو نزیكترین دراوسێی زەوییە لە كۆمەڵەی خۆرو بە دوانە شەڕەنگێزەكەی زەوی (Earth>s Evil Twin) ناسراوە، پلەی گەرماكەشی ئەوەندە بەتینە كە قورقوشم دەتوێنێتەوە، هەرچی بەرگە هەواكەیەتی زۆر ئەستوورە، ئەویش بەهۆی هەوری ترشی كبریتیكەوە، لەگەڵ ئەوەشدا ڕەنگە یەكەمین جیهانی ئاو بووبێت لە كۆمەڵەی خۆردا واتە ئۆقیانووسی هەبووبێت لەگەڵ ئاسمانی شین و هەوری سپی.

ئەم هەسارەیە بۆ ماوەی دوو ملیار ساڵ بەو شێوەیە ماوەتەوەو ئەوەش ماوەیەكی باشە بۆ گەشەكردنی ژیان و لە ماوەی (700) ملیۆن ساڵی ڕابردوودا بە تەواوی سەر ڕووەكەی وشك بووە.

كۆكس ‌و هاوكارەكەی لەبارەی عەتاردیشەوە لە كتێبەكەیاندا دەڵێن، عەتارد لە خولگەیەكی نزیك لە زەوی و مەریخەوە پێكهاتووەو لەوە گەورەتر بووە كە ئێستا هەیە، بەشێوەیەك ڕەنگە قەبارەكەی هێندە گەورە بووبێت كە بتوانێت بەرگە هەواو و جیهانێكی ئاوی هەبێت كە توانای بوونی هەموو پێكهاتەكانی ژیانی لەسەر بێت، بەڵام ئەو هەسارەیە بەهۆی هێزی كێشكردنی مشتەرییەوە لە خولگەكەی چۆتە دەرەوەو دوور كەوتۆتەوە لە تیشكی خۆ.

ئەوەی كۆكس‌ و كوهین لەو كتێبەیاندا زۆر جەختی لەسەر دەكەنەوە هەسارەی مەریخەو ئەوان پێیان وایە هەسارەی مەریخ كە بەهەسارە سوورەكەش ناسراوە یەكەم هەسارەیە تا ئێستا زۆر لە گۆی زەوی بچێت و بە بڕوای ئەو دوو پسپۆڕە شوێنێكە ئەگەری گەشەكردنی ژیانی لێدەكرێت.

بەپێی بابەتێكی بڵاوكراوەی كەشتی نووح، ئەوان دەڵێن، مەریخ تەوژمی ئاوی ڕۆیشتوو لەژێر گردەكانیدا هەبووەو چەندین ڕووباریش بەناو دۆڵەكانیدا ڕۆیشتووە، هەر بۆیە هەردوو زاناكە جەخت دەكەنەوە كە ڕەنگە ئێستاش یان لە داهاتوویەكی نزیكدا ئەو هەسارەیە ببێتە شوێنێكی گونجاو بۆ ژیان، یان ڕەنگە شوێنەوارێكی ژیان لەسەر ڕووەكەی بدۆزرێتەوە.