هێماكانی بوونی رۆنی بەراز لەسەر خواردن بناسەوە

چوار شەممە, 19 نیسان 2017 08:15

 

 

بەهۆی دەرگاكرانەوەی سنوورەكان و هاتنی جۆرەها خواردن و خۆراك بەهەموو شێوەو جۆرەكانیەوە، نەخۆشی زۆر بڵاوبۆتەوەو ئاستی رۆشنبیری تەندروستی تاكیش بە پێی پێویست نییە.

لە ووڵاتانی خۆرئاوا بەشێوەیەكی گشتی سەرەكی ترین خواردنیان گۆشتی بەرازە، بۆ ئەم مەبەستە چەندین كێڵگەی بەخێوكردنی بەراز هەیە، بۆ نموونە بەتەنها لە فەرەنسا (42) هەزار كێڵگەی بەخێوكردن و پەروەردەكردنی بەراز هەیە، ئاژەڵی بەراز بەهۆی هەبوونی چەوریەكی زۆر لەلاشەیدا، جیاوازە لەئاژەڵەكانی تر.
ئەمریكییەكان و ئەوروپییەكان هەوڵی زۆریانداوە بۆ نەهێشتن و لابردن و كەمكردنەوەی ئەو چەوریە لە گۆشتەكەدا.
ڕێژەیەكی زۆری ئەوچەوریەیان كۆدەكردەوە، بەڵام ئایا بۆ كوێ‌ دەرۆیشت و چیان لێدەكرد، لەو چەورییە ؟؟ بەفەرمی لەپێش (60) ساڵ لەمەوپێش دەیان سووتاند، بەوشێوەیە لەناویان دەبرد
بەڵام لەپاشان بیریان لەبەكارهێنانی كردەوە، بۆ یەكەمجار تاقیانكردەوە لەدروستكردنی سابون و سەركەوتنیان بەدەست هێناو توانیان بەكارلێكی كیمیایی زیاتر گۆڕانكاری بەسەر ئەوچەوریە بهێنن و تاوای لێهات داواكاری كڕین زۆر بوو تەنانەت لەلایەن كارخانەگەورەكان داواكاری زۆری لەسەربوو بۆ دروستكردنی سابوون كەلوپەلی خاوێن كردنەوە ... هەر بۆیە لەلایەن ووڵاتانی ئەوروپی بریارێكیان دەركرد، كە هەموو بەرهەم هێندراوێكی خۆراكی و خاوێن كەرەوەو كەلوپەلی پزیشكی دەبێت پێكهاتەكەی لەسەر بەرگی كەرەستەكە بنووسرێت، بەو شێوەیە رۆنی بەراز لەریز بەندی پێشەوە بوو لەسەر كاڵاو شتومەكەكان.
ئەوە بوو بەخێرایی لەلایەن ووڵاتانی ئیسلامی قەدەغەی ئەو كاڵاو كەلوپەلانەكران كە لە پێكهاتەی رۆنی بەراز دروست كرابوون، بەوشێوەیە ئاستی بازرگانی رۆژئاواییەكان لاوازو دابەزی.
توزێك بگەڕێینەوە بۆ پێش تر، بە دیاریكراوی بۆ ساڵی (1857) شەڕی خوێناوی ناوخۆ دروست بوو لە هیندستان هۆكارەكەی رۆنی بەراز بوو.
ئەویش ئەوەبوو كاتێك فیشەك و باروت و تەقەمەنی و كەلوپەلی جەنگ لەوسەردەمەدا لەلایەن ئەوروپییەكان دروست دەكرا، كاتێك دەگوازرایەوە بۆ نیمچە كیشوەری هیندستان لەرێگەی دەریاوە، كەنزیكەی مانگێكی پێدەچوو، كەئەمەش دەبوویە هۆكاری تێكچوونی باروتی تەقەمەنیەكان بەهۆی كەشی شێداری دەریاوە، بۆ چارەسەركردنی ئەم حاڵەتە بیرۆكەیەكیان دۆزییەوە، ئەویش بەچەوركردنی روپۆشی فیشەك و سەرجەم تەقەمەنییەكانی تر، بەرۆنی بەراز، وەدەبوایە لەپێش بەكارهێنانی فیشەك و تەقەمەنیەكان بەددان روپۆشەكەیان بكرانایە، كەبریتی بوو لە رۆنی بەراز، كاتێك ئەم زانیارییە بڵاوبوویەوە، زۆرێك لەسەربازو ئەفسەرەكان رازی نەبوون، چونكە زۆرینەیان موسڵمان بوون، ئەمەش بوویە هۆی دروست بوونی جەنگی ناوخۆ لەو ووڵاتەدا، لەپاش ماوەیەك دووبارە ئەوروپییەكان كۆتاییان بەم كێشەو ململانێیە هێنا، ئەویش لەجیاتی بنووسن رۆنی بەراز، دەیانووسی رۆنی ئاژەڵی.
كاتێ‌ پرسیار لەزۆربهە كارخانەكانی ووڵاتانی ئیسلامی بكرایە، ئەوانەی دەوڵەت خۆی سەرپەرشتی دەكردن، كە ئایا ئەو رۆنانەی كە لە رۆژئاواوە دەیهێنن رۆنی چییە ؟؟
دەیانووت رۆنی مانگاو مەڕوماڵاتە.
پاشان پرسیارێك تر دروست دەبوو، كە ئەگەر تەنانەت رۆنی مانگاو مەڕو ماڵاتیش بێت ئایا بەرێگەی شەریعەتی ئیسلامی سەردەبڕدرێن ؟
بۆیە جارێكی تر كاڵاو شتومەكی رۆژئاواییەكان قەدەغەكرایەوە، كە بوویە هۆی كەمبوونەوەی فرۆشتنی شت و مەكەكانیان، كە ساڵانە سەدان ملیار دۆلاریان دەست دەكەوت بەهۆی بازرگانی، چونكە (%75) ی فرۆشتنیان بە ووڵاتانی ئیسلامی بوو.
خولاسەو سەرئەنجام گەیشتنە ئەوەی كە رۆنی بەراز بە (رەمزو هێما ) بنووسن، كەتەنها بەرپرسان و خاوەن كارخانەكان دەیانزانی هەر بۆیە كەسێكی ئاسایی ئەم باس و خواسەی نەدەزانی، كەئەویش هێمای (E) یە، كە لەزۆربەی بەرهەمەكانی كارخانەكانی ووڵاتانی رۆژئاوا هەیه لەشتومەك و كاڵاكانی وەكو:
- مەعجونی ددان
- مەعجونی ریش تاشین
- بنێشت
- نەستەلەو شیكۆلاتە
- شیرینیەكانی تەرو وشك
- بسكویت
- هەموو خۆراكێكی لەقوتونان
- میوەكانی ناو قوتو
- لەهەندێ‌ دەرمان و قوتوی ڤیتامینەكانی ناو دەرمانخانەكان
كاتێ‌ ئەم بەرهەمانە لەناو كۆمەڵگە ئیسلامییەكان بەكاریان هێناوە لەو شتانەی سەرەوە ئاماژەی پێكراوە، سەیر بكەی كۆمەڵگەی ئیسلامی ڕووبەڕووی چەندین كێشەبوونەتەوە، لەمانەی خوارەوە:
- زۆربوونی نەخۆشی دەروونی و شێتی
- تێكچوونی هەڵسوكەوت و رەوشت
- زۆربوونی گۆشەگیری خەڵك
- نەمانی هاوسۆزی و بەزەیی
- تێكچوونی جنسی
- لاوازبوونی غیرەت
لەكۆتاییدا پێویستە هاوڵاتیان بەرلەكڕینی هەر پاكەتێك خواردن و هەر شتێكی تر سەیری هێماكان بكەن و بیخوێننەوە، چونكە ئەگەر ئەم هێمایانە هەبوو ئەوا ڕۆنی بەرازی تێدایە، كە بریتین لەمانەی خوارەوە.
E100، E110، E120، E140، E141، E153، E210، E213، E214، E216، E234، E252، E270، E280، E325، E326، E 327، E334، E335، E336، E337، E422، E430، E431، E432، E433، E434، E435، E436، E440، E470، E471، E472، E473، E474، E475، E476، E477، E478، E481، E482، E483، E491، E492، E493، E494، E495، E542، E570، E572، E621، E631، E635، E904 *

نووسینی : (د. موحەمەد ئەمجەدخان)
پەیمانگای لێكوڵینەوەی پزیشكی - وویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا

 

ئـ . كـ