ئاماژەو نیشانەكانی سەر قوتوی مادە خۆراكییەكان بناسنەوە !!

23/02/2019 - 10:03 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/تەندروستی

 

 

لەسەر زۆربەی پاكەت و قوتووی ماددە خۆراكییەكان پیتی گەورەی ئینگلیزی (E) و چەند ژمارەیەك دانراوەو ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی ئەو خۆراكە شتی دیكەی تێكەڵكراوە.

لە وڵاتێكی وەك ئەڵمانیادا هەندێك یاسا هەیە كە كۆمپانیاكانی خۆراك پابەند دەكات ژمارەیەك لە پێش ئەو پیتی (E) یەوە لەسەر ڕووپۆشی خۆراكەكان دابنێن بۆ زانینی سروشتی ماددە پارێزەرەكەو بۆ ئەوەی بزانرێت چی بۆ زیادكراوە، تا ساڵی (1993) ش ئەو ژمارانە تەنها (265) ژمارە بوون لەو وڵاتە، بەڵام یاساكانی یەكێتی ئەوروپا ئەو ژمارانەی زیادكرد بۆ (300) ژمارە، كەواتە ئەم ژمارانە ئاماژەن بۆ چی ؟

1. E102 ... ئەم ژمارەیە ئاماژەیە بۆ ئەوەی كە ئەو بەرهەمە ماددەی (تارترازین) ی تێدا بەكارهاتووە، كە ڕەنگێكی زەردی هەیەو بۆ ڕەنگكردنی خۆراك بەكاردێت و زیاتر لەسەر قوتوی خەستاوی خەردەل و هاردراوەی پودینگ و پەنیری تواوەو هەندێك خواردنەوەو شیرینی دادەنرێت، ئەم جۆرە ڕەنگە دەبێتە هۆی هەستیاری بۆ منداڵان و هەستیاری ئەو كەسانەش زیاتر دەكات كە خۆیان جۆرێك هەستیاریان بە حەبی ئەسپرین و ماددەی (بەنزویك) هەیە، هەروەها بۆ ئەو كەسانەش باش نییە كە نەخۆشی تەنگەنەفەسی و هەستیاری پێستیان هەیە.

2. E 104 ... ئەم ژمارەیەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی زەردەی (كینولین) لە بەرهەمەكەدا بەكارهاتووە، زیاتریش لە هاڕدراوە هەڵچووەكان و بنێشت و ماسی دوكەڵێندراوو ئەو بیرانەدا هەیە كە لە میوە دروستكراون، زۆربەی توێژینەوەكانیش ئاماژە بەوە دەدەن ئەو ڕەنگە زەردە دەبێتە هۆی شێرپەنجەو كەمبوونەوەی چاڵاكی منداڵ و كەمكردنەوەی توانای تێگەیشتنیان، لە بەر ئەوە لە ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكاو نەرویج و ژاپۆن قەدەغەكراون. 

3. E110 ... ئەمەش مانای ئەوەیە ئەو بابەتە خۆراكییەی ئەو ژمارەیەی لێدراوە ڕەنگی زەردی گروپی تێدایەو لە بنیشتی ترێ و گۆشتی ماسی سەلەمونی قیمەكراوو هەندێك جۆری پەنیردایە، بەپێی توێژینەوە تاقیگەییەكان كە لەسەر ئاژەڵان كراون دەركەوتووە ئەو ماددەیە دەبێتە هۆی شێرپەنجەی گورچیلە، هەروەها زانایان لەو باوەڕەدان كە ببێتە هۆی هەناسەتەنگی و هەستیاری پێست، هەر بۆیە پزیشكان ڕێنمایی دەكەن كە ئەو جۆرە خۆراكانە زۆر بە كەمی بخورێن و بەكاربێن.

4. E142 ... ئەوەش ئاماژەی بوونی ماددەی ڕەنگی سەوزە كە لە شیرینی نەعناو بازەلیای لەقووتوونراوو هەندێك جۆری خواردنەوەو ماددەی جوانكاریدا هەیە، جگە لەوەش لە هەندێك كاغەزو خوریی و پێستەشدا هەیە، لەگەڵ ئەوەی ئەم ماددەیە دوای حەوت سەعات لەگەڵ پیسایی مرۆڤدا دێتە دەرەوە، بەڵام لە ژاپۆن و ئەمریكاو نەرویج قەدەغەیە بەو پێیەی دەبێتە هۆی زەهایمەرو گۆڕانكاری خانەكان لە ئاژەڵداو لە توێژینەوەی تاقیگەییشدا ئەوە سەلـمێنراوە.

5. E150C ... ئامۆنیا ژەهراوییە، بەڵام ئەگەر ببێتە بۆیە بۆ كەرامێل وا نییە ئەو ژمارەیەش ئەوە ڕووندەكاتەوە ئەو ڕەنگە ئامۆنیای تێدایەو زۆرتر لە كۆلاو شۆربای خەردەلدا بەكاردێت بۆ ئەوەی ڕەنگەكەی قاوەیی بێت، ئەم ماددەیە لە ڕێگەی ئاوێتەكردنی شەكرەوە بەرهەمدەهێنرێت، توێژینەوەكان دەریانخستووە كە كار دەكاتە سەر سیستەمی بەرگری لەبەرئەوە زانا ئەمریكییەكان بە هۆكاری شیرپەنجەی دەزانن.

 

 

 

ئـ . كـ