رێككەفتنا (توركیا-ئسرائیل) د بەرژەوەندیا گەلێ‌ فلستینێ‌ دایە

توركیا و ئسرائیل ئەو دوو وەلاتێن كو ژ سالێن 2009-2010 و هەتانها پەیوەندیێن وان دگوپیتكا ئالوزیان دانە ، ل وی ئاستێ‌ كو هەردوو وەلاتان نوینەرایەتی و قونسولخانە ل جەم هەڤدوو نوینن ، ئەڤ تێك چوونا پەیوەندیان رویدایە ژ ئەگەرێ‌ وێ‌ هەڤركیا ل كونگرێ‌ داڤوس دناڤبەرا ئەردوگانی و بیریز ی دا پەیدابوی ل سەر كەیسا فلستینێ‌ ل سالا 2009ێ‌ ، و هێرشا ئسرائیلێ‌ بو سەر گەمیا مەرمەر یا توركی كو ب نیاز بو هاریكاریا بگەهینیتە كەرتێ‌ غەزە ل سالا 2010ێ‌ . 

پشتی ڤان هەموو هەڤركیان و دەرئەنجامێن نەرێنی ل سەر سیاسەتێن هەردوو وەلاتان ، هەردوو لایان بریارا ئاسایكرنا پەیوەندیان دان . ئەگەر چ ئەڤێ‌ رێككەفتنێ‌ دێ‌ شوینوارێن ئەرێنی هەبن ل سەر بەرژەوەندیێن توركیا . كو ژلایەكی ڤە ئسرائیل دێ‌ لێبورینێ‌ ژ توركیا خوازیت ل سەر كەیسا گەمیا مەرمەر ، و قوربانیێن وێ‌ بویەرێ‌ دێ‌ هێنە قەرەبووكرن . كو ئەڤە بو خەلكێ‌ تركیا خالەكا گەلەك گرنگە ، هەروەسا ژلایێ‌ سیاسی ژی ڤە توركیا دێ‌ شێت پتر پێنگاڤێن خوە ب ئارمانج گەهینت . چونكە سەرەرای كێمیا قەبارێ‌ وێ‌ یێ‌ رووبەری وئاكنجیان لێ‌ ئسرائیلێ‌ كاریگەریەكا مەزن هەیە د هاوكێشەیێن سیاسی یێن هەرێمێ‌ و نێڤدەولەتی ژی دا ب تایبەت ل سەر سیاسەتێن ویلایتێن ئێكگرتی یێن ئەمریكا كو ب كچا نازداركری یا ویلایەتێن ئێكگرتی دهێتە ناڤكرن .
ژلایەكێ‌ دنڤە ئەڤ رێككەفتنە دێ‌ دبەرژەوەندیا گەلێ‌ فلستینێ‌ دابیت . ژبەركو دێبیتە ئەگەرێ‌ راكرنا وان دورپێچێن كو ژلایێ‌ ئسرائیلێ‌ ڤە ل سەر فلستینێ‌ هاتینە سەپاندن . و ئەڤ چەندە ب ئاشكەرا د گوتنێن بیناری یلدرم سەروك وەزیرێن توركیا دا دهاتە دیتن كو گوت بوو " ئیدی برایێن مەیێن فلستینی دێ‌ هەناسەیەكا ئارام هەلكێشن". هەروەسا رەجەب تە یب ئەرودوگان سەروك كومارێ‌ توركیا د ئێڤارە خوارنەكا فتارێ‌ دا ل قەسرا سەروكایەتیێ‌ راگەهاند كو ل سەر ڤێ‌ رێك كەفتنێ‌ " توركیا هەڤدیتن دگەل فلستینیان ئەنجامداینە و ددویڤ دا بریار ل سەر هاتیە دان " . ئەڤە ژی وێ‌ واتایێ‌ ددەت كو ئەڤ رێككەفتنە هەڤدژی بەرژەوەندیێن گەلێ‌ فلستینێ‌ نابیت .
ژ لایێ‌ سیاسی و بزاڤێن نەتەوەیی ژی ڤە ئەڤێ‌ رێككەفتنێ‌ چ كارگەی ل سەر گەلێ‌ فلستینێ‌ نابیت ، ژبەركو بزاڤا حەماس كو دەربرینێ‌ ژ بزاڤێن سیاسی و لەشكەری یێن فلستینیان دكەت ، پشتی رێككەفتنا (توركیا-ئسرائیل) سوپاسیا توركیا كریە ل سەر هەولێن وێ‌ بو كێمكرنا دورپێچان ل سەر كەرتێ‌ غەزە و پشتگیریا وێ‌ یا بەردەوام بو كەیسا فلستینێ‌ . و ددەقێ‌ وێ‌ سوپاسنامێ‌ دا كو بو سەروك كومارێ‌ توركیا هنارتیە بزاڤا حەماس راگەهاندیە كو "حەماس هەلویستێ‌ خوە بەرامبەر رژێما داگیركار ناگهوریت و ئارمانجا وان یا سەرەكی دوماهی ئینانە ب داگیركاریێ‌ و ب دەستڤە ئینانا مافێن وان".
ئەڤە چەندە وێ‌ واتایێ‌ ددەت كو رێككەفتنا توركیا دگەل ئسرائیلێ‌ ئیمزاكری . بدژی گەلێ‌ فلستینێ‌ نینە و شەرعیەت دان نینە ب داگیركاریێن ئسرائیلێ‌ ل سەر فلستینێ‌ . بەلكو رێككەفتنەكە كو بەرژەوەندیێن توركیا و فلستینێ‌ دڤی دەمی دا دخوازن بو بدەست ڤە ئینانا هندەك ئارمانجێن دەستنیشانكری .