داهاتی نەوت و مووچە!

  یەک شەممە, 29 کانونی دووەم 2017 14:37

لە زۆرێك لەو وڵاتانەی نەوت دەردەهێندرێت كێشەیەك دروست بووە ئەویش پاڵدانەوە و حازر خۆری و مشەخۆخۆری و تەنها و تەنها پشت بەستنە بە نەوت بۆ خۆبەرێوەبردن.
دیارە ئێمە لە دوای 2013 لە هەرێمی كوردستان دەستمان بە ناردنەدەروەی نەوت كردوە كە ئەو هەنگاوە بۆخۆی هەنگاوێكی ئابوری گرنگە و بەشێكیشە لە دابینكردنی ئاسایشی نەتەوەیی و دەبێت بەهەند وەربگیرێت، بەڵام رەخنەكەی من شتێكی ترە.

 

ئەگەر لەسەرەتاوە ستراتیژیەتی ناردنە دەرەوەی نەتی كوردستان بە جۆرێك بوایە كە بەشێك لە داهاتەكەی بۆ ژێرخانی ئابوری و پەرەپێدانی وەبەرهێنان بوایە ئەوە دووچاری ئەو هەڵەیە نە دەبووین كە ئێستا بۆتە بنێشتە خۆشەی سەرزاری بەشێك لە خەڵك.


بەپێچەوانەی وڵاتانی كەنداو هەندێك وڵاتی ئەوروپی سامانی ژێر زەوی بۆ پەرەپێدانی ژێرخانی ئابوری وڵات وەگەڕدەخەن و هەندێكی تر بەشێك لە داهاتی نەوت بۆ نەوەكانی داهاتوو لە پێناوی بیمەی كۆمەڵایەتی و تەندروستی هەڵدەگرن.


كێشەی ئێمە لەوەدایە بەهۆی نەوت هاتین كشتوكاڵ و پیشەسازی خۆماڵیمان فەرمۆش كرد و هەموو شتێكمان كردە نەوت و سەدا 99 ی بودجەی خۆمان بەستەوە بە نەوت كە ئەوەش ئەو بەرەنجامانەی لێكەوتەوە كە ئێستا دەیان بینین.


ئەو سیاسەتە هەڵەیە تێگەیشتنێكی خراپی لای هاونشتیمانیان دروستكردووە كە ئەویش ئەوەیە نەوت لە نیعەمەتەوە بۆتە نیگبەت و نەهامەتی، راستیەكەی سامانی ژێرزەوی و سامانی سروشتی نیعمەتی خودایە، بەڵام ئەوە سیاسەتی مرۆڤەكانە وادەكات ئەو نیعمەتە ببێتە نیگبەت نەك سامانەكە خۆی.


بەهۆی نەوتەوە كەرتی تایبەت و كەرتە گرنگەكانی تری وەبەرهێنان و داراییمان فەرامۆش كردووە ئەو نەریتە لە عێراق و وڵاتانی تری بەرهەمهێنی نەوت هەیە كە بەداخەوە ، دەرفەتی ئەوە نەبووە ژێرخانی ئابووری بەهۆی نەوتەوە بەهێز بكەین بەڵكو ئەوەی هەبووە لەم پێناوە خراپتریشمان كردووە.


راستە حكوومەت لەم چەند ساڵەی دوایی بەهۆی كێشەكانی لەگەڵ حكوومەتی ناوەند تاكە سەرچاوەی داهاتەكەی تەنها نەوت بووە بەڵام ئەوەی گرنگە پێش ئەو قەیرانە بووە كە پێویست بووە شارەزایان پلانی ئەوەیان هەبوایە هەرچ نەبێت بەشێك لە داهاتی نەوت بۆ پڕۆژەكانی وەبەرهێنان و بۆ ژێرخانی ئابوری بوایە ئەگەر ئەوەمان بكردایە ئەوە ئێستا پڕۆژەكان كە ژمارەیان نزیكی 4 هەزار پڕۆژەیە زۆرینەیان نەدەوەستان بەڵكو بەشی زۆریان كاریان تێدا دەكرا و هەلی كاریان بە جۆرێك دەرەخساند كە نەدەگەیشتە ئەو ئامارەی كە ئێستا رێژەی بێكاری لە كوردستان بۆتە 14%.


بەهەرحاڵ دەبێت پلانی دواڕۆژمان بۆ نەوت ئەوە بێت كە نەوت بكەینە سەرچاوە بۆ ئاسایشی نەوتەوەیی و لە پاڵ ئەوەشدا بەشێك لە داهاتەكەی بۆ ژێرخانی ئابوری و ئاوەدانی خەرج بكەین ئەگەر وا نەكەین ئەوە ئەو هەموو ملیۆنان ملیۆن بەرمیل نەوتەی بەرهەم دێت بەشی مووچەش ناكات.

 

شوان بەرزنجی

شوان بەرزنجی ساڵی 1983 لە گوندی سماقوڵی گرتك كە دەكەوێتە رۆژهەڵاتی لە هەولێر لە دایكبووە. لە هەولێر دادەنیشێت و خەریكی كاری رۆژنامەوانیە و زۆربەی وتار و بابەتەكانی ئابورین.

لە ساڵی 2004 یەكەم بابەتی لە رۆژتامەكانی كوردستان بڵاو كردۆتەوە و ئێستاش گۆشەی تایبەت و وتار و ڕاپۆرتی لە رۆژنامەو سایتەكاندا هەیە .