قەترەیەك لە رووداوەكانی قەتەر

  سێ شەممە, 06 حوزەیران 2017 14:21

 

لە وانە هەندێ‌ كەس گلەیی ئەوە بكەن و بڵێن ئەرێ‌ ئێمە خۆمان كێشەمان زۆر كەمە تا باس لە كێشەی خەڵك بكەین؟،بەداخەوە سەبارەت بە كێشەكانی خۆمان دەسەڵاتداران دۆخێكیان خوڵقاندوە كە چاوەڕیی هیچ پێشهاتێكی خۆش ناكەین. ئینجا رووداوەكانی قەتەریش پەیامە شاراوەكانی زۆر گەورەن و، بۆ تەواوی گەڵانی ناوچەكەیە بێ‌ مانا و مەدلول نین.

راستی ئەوەی لە 5ی مانگ رویدا و لەیەك چركە ساتدا 6 دەوڵەت هەموو جۆرە پەیوەندێكی سیاسی و دبلۆماسی و بازرگانیان لەگەڵ قەتەر راگرت و، ئابڵوقەی وشكانی و ئاسمانیشیان خستە سەر وڵاتی قەتەر نامۆ و چاوەڕوان نەكراو نەبوو.

حەقیقەتی مەسەلەكە ئەوەیە كە عەرەب وەك یەكێك لە گەلانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست نەتەوەیەكی فاشل و دۆراون،ئیمارات و سعودیەش وەك دوو وڵاتی دیكتاتۆر و بوغرا بە پارەی بەلاش، زۆر دەستوەردان دەكەن لەناوچەكەدا،بەڵام بەشێكی زۆری دەست وەردان و نەخشەكانیان بە هۆی قەتەرەوە سەركەوتوو نابێ‌،ئیتر ساڵانێكە ئاخ و داخی خۆیان ئەخۆنەوە و دواجار جامی غەزەبی خۆیان رشت.+

بە كورتی داخی ئەو وڵاتانە لە قەتەر لەسەم ئەم خاڵانەی خوارەوەیە:

1-كەناڵی (جەزیرە)، كەناڵی (جەزیرە) برینێكی قوڵە لە هەناوی عەرەب بەگشتی و سعودیە ئیمارات بەتایبەتی، هەرچەند سعودیە خاوەنی كەناڵی ( عەربیە)یە و ئیماراتیش (سكای نیوز)ی هەیە، بەڵام بەهیچ شێوەیەك باری (جەزیرە )نابەن،ئێستا (جەزیرە) شەشەم دامەزراوەی ئیعلامیە لەسەر ئاستی جیهان،ئینجا ساڵانێكی زۆرە حاكم و دەسەڵاتدار و نیزامەكانی عەرەب، بوون بە مەسخەرە بەدەست (جەزیرە)وە.

2-داخی پیشگیری شۆڕشی بەهاری عەرەبی،ئاشكرایە قەتەر لە رێگای (جەزیرە)وە، بوو بە داینەمۆی شۆڕشی وڵاتانی عەرەبی،ئەمەش بۆ عەرەبەكان باش نیە و چونكە رۆژێك سەرەی ئەوانیش دێت و سەری ئەوانیش دەخوا،ئاخر شۆڕشی تونس و میسر و لیبیا و سوریا لە قەتەرەوە فویان پیاكراو گڕی پشكۆی شوڕش گەشایەوە.

3-بە هێز كردنی شۆڕشی پێچەوانە،لە دوای بەهاری عەرەبی پاشماوەی نیزامە رووخاوەكانی میسر و لیبیا، جارێكی تر بە گڕوتینێكی تازەوە گەڕانەوە و دەستیان كرد بە شۆڕشی پێچەوانە، ئەم  فشارانەش لەسەر (قەتەر) بۆ وازهێنانی ئەم وڵاتەیە لە پیشگیری شۆڕشگێڕان بەگشتی.

4-داخی پشتگیری بەهێزی قەتەرە لە (حەماس) چونكە (21)دەوڵەتی عەرەبی لە بەرامبەر  (ئیسرائیل) بەهای تورێكی قوڕاویان نیە،بەڵام حەماس كە نە حكومەتە و نەدەوڵەت،خۆی بە تەنها دژایەتی ئیسرائیل دەكات و، تا ئێستاش پەكی نەكەوتووە، بەشێكی زۆری یارمەتیە ماددییەكانیشی لە قەتەرەوە سەرچاوە دەگرێ‌، ئیتر عەرەبەكان حەزناكەن حەماس بوونی هەبێ‌، بۆ ئەوەی شكست و ئابڕوچوون و ترسنۆكی و بێ‌ هەڵوێستی خۆیان بشارنەوە.

5-داخی سەرنەگرتنی ئینقیلابەكەی توركیایە،كە ئیمارات پشكی شێری هەبوو لە رووداوەكان و بەشكشت هێنانی ئینقیلابەكەش، ئەم وڵاتانە تووشی فەزاحەت و ئابڕوو چونێكی زۆر بوون.

6-لە داخی پشتگیری (ئیخوانە)، هەموو ئەم وڵاتانە ئەوەندەی لە ئیخوان دەترسن لە هیچ شتێكی تر ناترسن،ئەوان قەناعەتیان وایە ئیخوانەكان بنكەی جەماوەری بەهێز و كادیری شارەزاو سیاسیان هەیە و، لە ئەگەری هەر گۆڕانكارییەكی ئیقلیمی یان نێودەوڵەتی، عەرشی دەسەڵاتی ئەوان دەروخێ‌ و ئیخوانەكان دەسەڵات دەگرنە دەست.

7-داخی ئەوەیە میری قەتەر، تاكە جسمی نامۆیە لە هەناوی دەسەڵاتدارانی عەرەب،بەكورتی میری قەتەر تەنها كەسە كە سەرۆك بێ‌ و لەم گەلە گورگە دەم سورەی سەركردەكانی عەرەب جیاوازبێ‌،ئەو تاكە كەسە كە قاتڵ و پیاوكوژ نیە،دیكتاتۆر و زاڵم و خوێن مژ نیە. لانی كەم لە مانا و بەهای  مرۆڤ بوون تێدەگات،ئەمەش بۆ عەرەبەكان باش نیە،چونكە ئەوان هیچ مانایەكی مرۆڤ بوون نازانن،مسوڵمان بوون هەر وازلێبێنە.ئاخر نەوەكانی ئەوبو (لەهەب) ئەگەر لەبەر عەقیدەی خەڵك نەبوایە، ئێستا وەك جاری جاران 360 بەتیان لە حەوشەی كەعبە ریز ئەكرد،سیسی 4 هەزار كەسی بەیەك شەو رۆژ ئیبادە كرد،شێخەكەی ئیمارات هەرچی بەهای ئەخلاقیە لای ئەو بوونی نیە،حەفتەری لیبیا، پیاو كوژێكە وێنەوی نیە،یەمەن و بەحرێنیش لەژیر وصایەی ئال سعودن و عەبدی مەئمورن.  

ئیتر تۆمەتی پششگیری كردنی قەتەر لە ئەجینداكانی ئێران و سەرخستنی هەژموونی شیعەگەری لە ناوچەكە، دۆریەكی زۆر شاخدارە و وەك ئەوە وایە كە تا ئێستا  لە میسر چەندین كەسی مەسیحی بە تۆمەتی ئیخوان بوون گیراون!.

ئەمانە و چەندین بابەتی شاراوەی تریش لە مەسەلەی قەتەر بوونی هەیە،زۆر بە كورتی مانای ئەوەیە كە بچوكترین وڵاتی عەرەبی گەورەترین كاریگەری هەیە لە ناوچەكەدا و ئەوانیش ئەمەیان قبوڵ نیە.

سۆران هەستیار

سۆران عبدالله، لە دایك بووی 1973.ئەندامی كارای  سەندیكای رۆژنامەنوسانی كوردستان.ئەندامی یەكێتی رۆژنامەنوسانی نێودەڵەتی.بەشداربووی چەندین خولی جۆراو جۆری بواری رۆژنامەوانی،وەرگێر و شاعیر و پەخشان نووس.شرۆڤەكاری سیاسی،موحەریری هەواڵ لە كەناڵی سپێدە لە ساڵانی پێشوو، نوسەری  بەردەوامی رۆژنامەی یەكگرتوو پێش وەستانی رۆژنامەكە.