مامۆستایان لە توركیا و مامۆستایان لە هەرێمی كوردستان

  چوار شەممە, 29 تشرینی دووەم 2017 09:45

 

وەك دەوترێت بونی مامۆستا و قوتابخانە لە هەر وڵاتێكدا نیشانەی پێشكەوتن و شارستانیەتی ئەو وڵاتەیەو نمونەش لەم بوارەدا زۆرەو ڕۆژانەش لە وڵاتە پێشكەوتوەكاندا بەبەردەوامی گرنكی بەم توێژە زیندوەی كۆمەڵگە دەدرێت بەڵام بەداخەوە لەهەرێمی كوردستان تا دێت ڕۆڵی مامۆستایان و دەزگا پەروەردەییەكان لاواز وپشتگوێ دەخرێت و هۆكاری سەرەكیش بریتیە لە حكومەتی هەرێم و وەزارەتی پەروەردە كە ئاوڕجدی لەم بوارە نادەنەوە .

لە ئێستادا لەگەڵ ئەو هەموو پێشكەوتنانەی كە لەبواری پەروەردەدا لە توركیا بەدەست هاتوون كەچی رۆژانە دەسەڵاتدارانی ئەو ولاتە لەخەمی پرۆسەی پەروەردەو نەوەكانی داهاتووی وڵاتەكەیاندان و لەنوێترین كاری حكومەتی توركیاشدا لەرێگەی پرۆژە یاسایەكی تایبەتەوە دەیەوێت مامۆستایان لە مامەڵەی فەرمانبەری دەربهێنرێن و بەشێوەیەكی تایبەتی مامەڵەیان لەگەڵدا بكرێت و موچەی تایبەتیان بۆدابین بكات بۆئەوەی بتوانن ژیانی خۆیان و ماڵ ومنداڵەكانیان خۆش بكەن .

هەر بەپێی ئەو پرۆژە یە كە حكومەتی توركیا بریاری لەسەرداوە بڕیارە لەلە24تشرینی یەكەمی هەمووساڵێكیشدا كە چەژنی جیهانی مامۆستایانە موچەیەكی تایبەتی بۆمامۆستایان بۆدابین بكات وەك خەڵات بە مامۆستایان چونكە پیرۆزترین ئەركی لەسەر شانە كە پەروەردەكردنی نەوەكانی داهاتووی وڵاتەكەیان و ئاماژە بۆئەوە دەكەن لەبەرئەوەی مامۆستایان رابەرایەتی كۆمەڵگە دەكەن پێویستیشە حكومەت خاوەنداریەتی مامۆستایان لەئەستۆ بگرێت .

لە پرۆژەكەی حكومەتی توركیادا ئەوەش هاتووە لەمەودوا موچەی بنەڕەتی مامۆستایان بۆ3600تا3800لیرەی توركی بەرز دەكەنەوە كە بەدیناری عێراقی دەكاتە نزیكەی ملیۆنێك وسەد هەزاردینار كەئەمەش بۆ مامۆستایەكی وڵاتی توركیا موچەیەكی باشە چونكە لەو وڵاتەدا نرخی شمەك و كاڵاكان لەچاو هەرێمی كوردستان و عێراقدا كەمترە و بە شێوەیەكی باش مامۆستا دەتوانێت سود لەموچەكەی وەرگرێت.

بەڵام بەداخەوە لە هەرێمی كوردستان نەك حكومەت پرۆژەی بۆكەرتی پەروەردەو خوێندن نیە بەڵكوحكومەت موچەكەی خۆشیان پێنادات و بەدوو مانگ جاریك چارەكە موچەیەكیان دەداتێ و ئەمەش وایكردوە تا دێت بارو دۆخ و ژیانی مامۆستایان ڕۆژ لە دوای رۆژ خراپتر بێت و مامۆستایان بەناچاری واز لە پیشەكەی خۆی بهێنێت وبەدوای ئیشێكدا بگەرێت بۆدابینكردنی بژێوی خۆی و ماڵ ومنداڵەكەی.

ئەگەر لەئێستادا چاوێك بە قوتابخانەو خویندنگاو دەزگا پەروەردەیەكاندا لە هەرێمی كوردستان بگێڕین ئەوا دەبینن لەروی بینا و هۆكارەكانی فێركردن و كتێب و قرتاسیەو وپێداویستیەكانی ترەوە لەوئەو پەری خراپیدان و دەتوانین بڵین دۆخی قوتابخانەو خوێندنگاو مامۆستایان لەئێستادا گەراوەتەوە بۆدۆخی ساڵی نەوەدەكانی سەدەی رابردوو .

ئەمە جگە لەوەی كە بەبەردەوامیش ئاستی زانستی قوتا بیان لە دابەزیندایە و دیارە هۆكاری ئەمەش بۆ خراپی گوزەرانی مامۆستایان و سەپاندنی زۆرە ملێی ئەو سیستمی پاشەكەوتی موچەیەیە كە بەسەر مامۆستایاندا سەپێنراوە و لەهەمان كاتیشدا بەهۆی ئەو سیستمە خراپەی پەروەردەیە كە وەزارەتی پەروەردە هەر ڕۆژە و بەشێوەیەك بریارێكی سەقەت لەبارەی جێبەجیكردنیەوە دەردەكات كەئەمەش ئەوەندەی تر بارگرانی لەسەر قوتابی و مامۆستایان دروستكردوە .

بۆیە ئەگەر لە ئێستادا خەمخۆران و پسپۆرانی هەرێمی كوردستان فریا نەكەون كە بارودۆخی مامۆستایان باش بكەن و سیستمی پاشەكەوتی چارەكە موچە لەسەر مامۆستایان هەڵنەگیرێت ئەوا دەبێت فاتیحە بۆ پەروەردەو نەوەی داهاتووی ئەم وڵاتە دابخرێت و بەدەیان ساڵی تریش نەتوانرێت هەڵەكانی ئێستا ئەم حكومەتە ڕاست بكرێنەوە.

ئیسماعیل سەعدی

لەدایك بووی خورماڵ 1976 لەسلێمانی دادەنیشێت لە ئێستادا مامۆستایە و لەساڵی 1996دا یەكەم نوسینی لە ڕۆژنامەی داهێنان بڵاو بوەتەوە وبۆ ماوەی دوو ساڵ پەیامنێری ڕۆژنامەی یەكگرتوو بووە ماوەی دووساڵیش لە ڕۆژنامەی ئامانجی سەربە یەكێتی مامۆستایان كاری كردوە. بەرێوەبەری نوسینی گۆڤاری پەنجەرەیە و دووساڵ بەرنامەی پرسی گەنجی لە دەنگی یەكگرتوو رادیۆی سلێمانی پێشكەش كردوە ئەندامی كارای سەندیكای ڕۆژنامەنوسانی كوردستان
بەشداری دەیان خولی ڕۆژنانوسی كردوە و لەوبوارەدا چەندین بڕوانامەی بەدەست هێناوە. دەیان بابەت و نوسینی لەڕۆژنامەو گۆڤارو ماڵپەرە كوردیەكاندا بڵاو بونەتەوە لەوانە ڕۆژنامەی هاوڵاتی و ماڵپەری كوردیو ولە ساڵی 2009ەوە وەك پەیامنێرو هەواڵساز لە ماڵپەڕی كوردیو دەست بەكارەو لە ئێستاشدا بەردەوامە.