خوێندنەوەی تیرۆر لە ژێر رۆشنایی (مقاصد)ی ئیسلامدا

  سێ شەممە, 05 کانونی یەکەم 2017 10:48

سەرهەڵدانی فیكری توندڕەوی یەكێكە لەو مەترسیە گەورانەی كە وێنەی ئیسلام و مسوڵمان بەتەواوی شێواندووە ،بەتایبەتی لەلای رۆژئاواییەكان و ئەو كەسانەی شارەزاییەكی كەمیان لە ئیسلام هەیە و بێ‌ ئاگان لە فەلسەفەی سروش كە هەمووی پێچەوانەی ئەم هەڵوێست و روداوانەیە كە گروپە تیرۆریستیەكان دروستی دەكەن، ئێمە ناتوانین بڵێین كە ئەم گروپانە هیچ پەیوەندیەكیان بە ئیسلام و كولتوری ئیسلامەوە نیە، چونكە لە مێژووی ئیسلامیدا گروپی هاوشێوەی ئەمانە هەبوون و كاری زۆر دڕندانەیان ئەنجامداوەو خوێنی مسوڵمانانیان بە ناهەق رشتووە و ئەمەشیان وەك بەشێك لە پیرۆزیەكانی ئیسلام و شەریعەت لەقەڵەمداوە، لە ئێستاشدا كە ئەم گروپانە جارێكی تر سەریان هەڵداوەتەوە، بەهەمان شێوە پشت بە دەقەكانی قورئان و فەرموودە دەبەستن و ئەوەش كە دەیكەن بە جێبەجێكردنی فەرمانەكانی شەریعەتی ناوزەد دەكەن، ئەوان دەڵێن دەقی راستەوخۆی فەرموودە و قورئان چۆنە دەبێت بەهەمان شێوە جێبەجێ‌ بكرێت بەبێ‌ بەكارهێنانی عەقڵا و خوێندنەوەی بەرژەوەندی خەڵك، ئەم تاك رەهەندی و چەقبەستووییە لە دیدو بۆچوونی پێشەواو رێبەرەكانیان وایكردووە كە لە ئێستای دنیای ئیسلامدا رەوتێك دروست ببێت كە لە ژمارەدا كەم نین و خاوەنی توانایەكی دارایی و لۆجیستی زۆرو تەنانەت لە زۆربەی وڵاتانی رۆژئاوایشدا بونیان هەیە و خاوەنی سونبول و سەنتەر و مزگەوت و شوێنی تایبەت بەخۆیانن و بەردەوامیش گەنجان لەسەر ئەو دیدە توندڕەویە پەروەردە دەكەن.

ئەمەش ناو دەنێن جیهاد و تێكۆشان لە رێی خوادا، كەواتە ئەمانە پێش هەموو شتێك لەڕووی فیكریەوە لایانداوە، چونكە ناتوانن خوێندنەوەیەكی واقیعی ئامانجدار بۆ دەقەكان و شەریعەت بكەن، واتە ناتوانن پێكەوە گونجان لە نێوان شەرع و واقیعدا دروست بكەن و بۆ رزگاربوون لەم دۆخە ناهەموارە پێویستە مسوڵمانان جارێكی تر بگەڕێنەوە بۆ تێگەیشتن لە فیكری ئامانجدار (مقاصدی). چونكە لەم رێگەیەوە تێدەگەین كە چۆن دەبێت شەریعەت بپارێزرێت و هەوڵی جێبەجێكردنی بدرێت، ئەمەش بەوە دەبێت كە ئەو دەقەی كە دەمانەوێت جێبەجێی بكەین سەرەتا دەبێت ئامانجەكەی دەستنیشان بكرێت، پاشان ئایا تاچەند لەگەڵا واقیعدا دەگونجێت و چەند بەرژەوەندی خەڵك دەهێنێتەدی و دەبێتە جێگەی رەزامەندیان و خۆشگوزەرانی بۆ خەڵك دەستەبەر دەكات.

چونكە ئەگەر سەیری حەڵاڵا و حەرام بكەین لە شەریعەتدا ئەو حەرام و حەڵاڵە لەبەر زاتی شتەكە نیە، بەڵكو لەبەر ئەو بەرژەوەندیانەیە كە بۆ مرۆڤی دەستەبەركردووە، لەمەشەوە دەگەینە ئەو راستیەی كە شەریعەت بۆ باشكردن و چاككردنی ژیانی مرۆڤ هاتووە نەك پێچەوانەكەی. وەك خوای گەورە دەفەرموێت [وما أرسلناك الا رحمة للعالمین]. عززی كوڕی عبدالسلام دەڵێت: شەریعەت هەمووی بەرژەوەندیە، یان خراپەیەك دوور دەخاتەوە، یان چاكەیەكت تووش دەكات.

ئیمامی شاتبیش دەڵێت: ئاینە ئاسمانیەكان لەپێناو دابینكردنی بەرژەوەندیەكانی مرۆڤدا هاتوون. كەواتە لێرەوە دەبینین كە دەقەكان دابڕاو نین لەكات و شوێن، بەڵكو لەهەر سەردەمێكدا دەبێت بكەوێتە ژێر هەڵسەنگاندنی عەقڵا و واقیع، كە ئەمەش لە سەردەمی ئێستادا خۆی دەبینێتەوە لە دامەزراوەكانی دەوڵەتدا.

ئەوكاتەش دەبێت یاسا ناسان و خەڵكانی پسپۆڕ و شارەزا رۆڵی خۆیان هەبێت و بە هەماهەنگی لەگەڵا رەوتی پێشكەوتنی زانستەكان لە بوارە جۆربەجۆرەكاندا شەریعەت بخرێتە نێو قاڵبێكی دەستوریەوە، ئیمامی (ئیبن قەیم)یش دەڵێت: بنەمای شەریعەت لەسەر دانایی بنیاتنراوە، ئەویش لە دابینكردنی بەرژەوەندیەكانی دنیا و دواڕۆژدا خۆی دەبینێتەوە، چونكە هەمووی دادپەروەردی و بەرژەوەندی و داناییە، هەر بابەتێكیش لە دادپەروەریەوە بچێتە بازنەی ستەمكاری و لە سۆز و بەزەییەوە بڕواتە دژەكەی و لە بەرژەوەندیەوە بچێتە بواری خراپە و گەندەڵی و لە داناییەوە بچێتە بێ‌ هودەیی، ئەمانە هیچیان شەریعەت نین و شەریعەت هیچ پەیوەندیەكی پێوەیان نیە.

لەبەرئەوە لەم روانگەوە دەتوانین بڵێین ئەو كارانەی كە گروپە توندڕەوەكان ئەنجامیان دەدەن لە كاری تیرۆریستی و كوشتن و تەقاندنەوەو هەڕەشە لە دامەزراوەكانی دەوڵەت، ئەم كارانە هەمووی پێچەوانەی رۆڵی مەقاصیدی ئیسلامین و دەچنە دەرەوەی بازنەی شەریعەت و لێرەوە دەتوانی گومان لەسەر ئەم گروپانە دروست بكەیت، ئایا بۆچی ئەم كارانە دەكەن ؟ كێ‌ دەیانجوڵێنێ‌ ؟ لەلایەن كێوە پشتیوانی دەكرێن؟ بە پێچەوانەی ئەمانەوە ئیسلام گرنگیەكی زۆری داوە بە پاراستنی ئارامی و ئاسایشی كۆمەڵگە، چونكە ئارامی بنەمایەكی گرنگە بۆ دابینكردنی ژینگەیەكی باش بۆ ژیانی چاك و گەشەكردوو.

لەلایەكی تریشەوە ئیسلام زۆر گرنگی داوە بەوەی كە رێگە لەلادانی فیكری بگیرێت و بۆ ئەم مەبەستەش یەكێك لە ئامانجە گەورەكانی ئیسلام پاراستنی عەقڵە، چونكە ئەگەر عەقڵا رو لە لادان و توندڕەوی بكات ئەوا هەموو ئامانجەكانی تر دەخاتە بەردەم مەترسی و ژیانی تەواوی كۆمەڵگە و دامەزراوەكانی دەوڵەت روو لە ئاڵۆزی و پشێوی دەكات و ئەو دۆخە دروست دەبێت كە ئێستا لە زۆربەی وڵاتانی ئەم ناوچەیەدا بەچاوی خۆمان دەیبینین.