گۆڕانكاری و پرۆسەی هەڵبژاردن

  پێنج شەممە, 08 ئازار 2018 06:37


ئەوەی هەتا ئەم ساتە وەختە مرۆڤایەتی پێی گەشتوە بۆ بەڕێوە بردنی ژیان بریتیە لە دیموكراتی و هەموو ئەو ماناو مەدلولانەی لە ژێر ئەم چەترەدا جێی خۆی دەكاتەوە لە مافی تاك و كۆمەڵگا و دیاری كردنی بەر پرسیاریەتی و ژیانی پڕ لە كەرامەت و ئابڕومەندانە .


           بێ گومان ئەگەر خوێندنەوەی مێژوو بۆ هیچ باش نەبێت بۆ ئەوە باشە كە وەلاِمی ئەم پرسیارە جەوهەریەمان بداتەوە كە ئایا ئەو كۆمەڵگایانەی ئێستا لە چڵە پۆپەی ژیانی دونیا دەژین چۆن و بە چ ئالیەتێك و بە چەندە لە زەمەن گەشتونەتە ئم ئاستەی ژیانیان ؟ هەموو ئەم پرسیارانە پێویستە بۆ نەتەوەیەك یان كۆمەڵگایەك كە ملی ڕێی گرتۆتە بەر بۆ گەیشتن بە سەر لوتكەی ژیانی پڕ لە كامەرانی .


بۆ نموونە كاتێ دەوترێ چاخە تاریكەكان لە ئەوروپا زیاتر لە 400 ساڵی خایاندوە كە نەزانی و نەخوێندەواری و شەڕو ماڵ وێرانی بەردەوامی هەبوە ، كڵێساكان دەستیان بە سەر هەموو جومگەكانی ژیاندا گرتبوو هەر لە دونیاشدا خەریكی كڕینی زەویەكانی بەهەشت بون ، ئەم قۆناغە بە ئاسانی و بە كاری شەوو ڕۆژێك كۆتایی نەهاتوە ، ئەم دیموكراتیەی ئێستا بۆ خۆیان پیادەی دەكەن سەدەها نەوە لە پێناویدا ژیانی تەواو كردوە ، هەر نەوەیەك كاری خۆی ئەنجام داوە و داویەتە دەستی نەوەی دوای خۆی ، بۆ یە گۆڕانكاری بە تایبەتی بتەوەێ بنكەی كۆمەڵگایەك بگۆڕی پێویستی بە كات هەیە ، فەرمان ڕەوا كۆمەڵگا ناگۆڕێ حاكم و دەسەڵات یارمەتی دەرە ، كۆمەڵگا ڕەحمی لە دایك بونی تاكەكانە ئەگەر لە ڕەحمدا گرفتێك هەبێت ڕەنگدانەوەی لە سەر كۆرپەكە دەبێت ، بۆیە پێویستە وێنەكان ڕاست بكەینەوە پاشان پێناسەیان بكەین ، پێویستە هەر تاكێك لە خۆی بپرسێ چی ئەنجام داوە لە ئەركەكانی بۆ لە دایك بونی كۆمەڵگایەك كە شتی نەشاز وەرنەگرێ و فڕێی بداتە دەرەوە ؟


لێرەوە دەڵێم شۆڕش بۆ گۆڕینی فەرمان ڕەوا و سیستەمی حوكمە یا ن بۆ بە دەست هێنانی ئامانجەكانی شۆڕشگێڕانە نەك كۆمەڵگا ، كۆمەڵگا پرۆسەیەكی دوورخایەنە ئەبێت چەند جیل لە پێناویدا بڕۆن بۆ یە ( خۆم ئەیكەم و خۆم ئەیخۆم ) پڕاو پڕە لە خۆ پەرستی و ئەنانیەت ، ئەو چەند كەسەی نەخشەی لە دایك بونی دەوڵەتی جولەكەیان كێشا هیچ كامیان ئەو دەوڵەتەیان بە چاو نەدی ، و دوای پەنجا ساڵ نەخشەكەیان چوە قۆناغی عەمەلیەوە .
فەرمان ڕەوای دیكتاتۆر هەمیشە كاری خاو كردنەوەی پرۆسەی گۆرین و گۆڕانكاری كۆمەڵگایە ، چونكە بە نەبونی گۆڕانكاری لە كۆمەڵگادا فەرمان ڕەوا حوكمەكەی پشتاو پشت بۆ دەمێنێتەوە .


وەك شاعیری عەرەبی لە دێڕەشیعرێكدا دەڵێ ( لا تحقرن من الژنوب فإن الجبال من الحصی) واتە تاوانی بچوك بە كەم مەزانە چونكە شاخ لە ووردە چەو پێك هاتوە ، ئەمە ڕێسایە ڕاستە بۆ گۆڕانكاری پێویستە هەر یەكەمان ببینە چەوێك لە شاخێكی گۆڕانكاریدا ئەگینا هەمیشە بە ورد و خاشی لە ژێر پێی ئەسپی سوڵتاندا ئەمێنینەوە .
بۆیە ئەوەی لە سەر تاكی ژیر و ووریا پێویستە لە ناو كۆموڵگادا ئەم خاڵانەیە :


1- خۆی پەروەردە بكات كە بەشێك بێت لە سوپای چاك خوازان و چاك كاران .
2- هەمیشە پشتی ئەو پرۆسانە بگرێت كە هیوای گۆڕانكاری لێ دەكرێت و بە هیچ شێوەیەك خۆی نەداتە دەست خۆ پەرستی و بێ هیوایی .
3- هەمیشە لەگەڵ بونی سیستەم و یاسادا بێت و نەهێڵێ پاشاگەردانی لە وولاِتدا ڕوو بدات چونكە قۆناغی یەكەمی ئیصلاح لە بونی سیستەمدا دەبێت .
4- ئەوەی بە باشی ئەزانی پێت وایە بنەماكانی دڵسۆزی و ئەمانەتداری و لێ هاتوویی تێدایە وەك ئەركی سەر شانی خۆت پشتی بگرە بە یەك دەنگیش بێت بۆ ئەوەی ئەمانەتی ووڵات بكەوێتە دەستی و خراپەكان بە هەموومان وەدەر نێین .
5- ماوەتەوە بڵێم تەجروبەی كۆمەڵگاكان كۆپی ناكرێت لە سەر كۆمەڵگایەكی تر تەنها كەڵك لێ وەر گرتنە چونكە لە گواستنەوەی كۆپیدا زیانی گەورە ڕووئەدات كە لێرەدا كات نیە بۆ ئاماژە پێ كردنی .
6- بەرەو هەڵبژاردنێكی گەرم و هەڵبژاردنی كەسەكان لە سەر بنەماكانی
( دڵسۆزی ) و ( ئەمانەتداری ) و( لێ هاتوی و زانست )

7/3/2018 بەغداد