دابەشبوونی مومارسەی سیاسەت بۆسێ چین سەرچاوەی كێشەو قەیرانەكانی هەرێمە

 

زانایان و بیریارانی ئەم بوارە شەنوكەوێكی زۆریان بۆ پێناس و ناوەرۆكی سیاسەت و جۆرەكانی دەسەڵاتی سیاسی و سودو بایەخی ئەم زانستە كردوە نامەوێت بڕۆمە نێو ووردەكاری وشرۆڤەی لق و چڵەكانی بوارەكە لەبەرئەوەی لەمەبەستەكەم دوورنەكەومەو لەلایەكیدیكەوە بەناشوكری نەبێت لە سێبەری ئەو هەموو نەهامەتی و قەیرانانەی ئاوی شیرینیان لەگەرومان تاڵكردوە گەورەو بچوكی هاونیشتیمانیانی ئەم هەرێمە وەك سوارچاكی بواری سیاسەتی لێهاتوە.

بەڵكو تەنها پێناسێكی واقعیانە بۆ سیاسەت دەكەم تاڕوونتر بڕۆمەنێو بابەتەكەم , لەڕوی واقیعبینیەوە زانستی سیاسەت بریتیە لە ( هونەری خوێندنەوەی واقعی سیاسی ساحەكەو گرتنەبەری ڕێگەی گونجاو بۆ ئەنجامدانی گۆڕانكاری بابەتی لە بڕوئاست و ئاراستەی پەیوەندیەكانی نێوان هاووڵاتی و دەسەڵات ).

دەكرێت لەم ڕوانگەیەوە شرۆڤەیەك بۆ دۆخی ناتەندروستی سیاسی هەرێم بكەین, بەڕای من ئەكرێت پرۆسەی سیاسی كوردوستان بۆ سێ ئاست پۆڵێن بكەین

ئاستی یەكەم /

هەموو شەریك و سودمەندەكانی دەسەڵاتن كەخۆیان بەخاوەنی شەرعیەتی شۆڕشگێڕی و شەرعیەتی یاسایی و سیاسی دەبینن و تەواوی جومگەكانی دەسەڵات وخاڵەكانی هێزو فاكتەرەكانی مانەوەیان مۆنۆپۆڵ كردوە و بەپێی بەرژەوەندی و ویستی تایبەت دەسەڵات بەڕێوەدەبەن و پەیوەندی دروستدەكەن و پرۆسەی سیاسی ئاراستەدەكەن , لەڕووی بەشداری پێكردنی لایەنەكان و هاووڵاتیەوە وەك ئاشێكی گەورەی لێهاتووە هەرچی تێبكەیت دەرەنجامەكەی ناگۆڕێت هەر بەڵكو هەمان هاڕاوە دەردەكات كە لەسەری تایمدراوە .

بەداخەوە دەسەڵاتی هەرێم بەجۆرێكە تائێستە چەندین ئەندامی چالاك و جۆراوجۆر لەچەندین لایەنی جیاواز بەشداربوون لە حكومەتە یەك لەدوای یەكەكاندابەڵام هیچكامیان نەیانتوانیوە گۆڕانكاری لە سیستەمی ئاشەكەدا بكەن بەڵكو بەپێچەوانەوە زۆربەی هەرەزۆریان لەو ئاشەدا هاڕران و لە پرۆسەی گۆڕانكاری كەناركەوتن!!!


ئاستی دوهەم / ئەو هێزو لایەن و كەسایەتیانەن زۆرترین توانایان لەخۆگرتوە و گەورەترین هەوڵدان دەكەن بۆ بەرزكردنەوەی ئاستی هۆشیاری سیاسی و یاسایی هاووڵاتیان و بوونەتە پنتی فشاری جەماوەرو ڕێكخراوەكان و كەمترین سودمەندبوون و زۆرترین باجی هەڵوێست و ستراتیجیان داوە كارو هەڵوێستەیەن حساب بۆكراوو بەجۆرێكن هەڵوێست و هەنگاوو تێڕوانینەكانیان ئەگەرچی هەموولایەك نكولی لەراِستیەكەی دەكەن بەڵام لەزۆر بواردا بووەتە پارادایمێكی متمانەپێكراو لەڕووی سیاسی و ئیداری و كۆمەڵایەتیەوە . ئەتوانین بڵێین ئەم ئاستە زۆرترین خزمەت و كەمترین پشكی ئیمتیازو بەشداریپێكردنیان بەركەوتوە .


ئاستی سێهەم /

هەندێك لایەن و كەسایەتین خاوەنی دیدگاو پەیامی ڕووننین هەمیشە وەك گوڵەبەڕۆژە ڕوویان لە بەرژەوەندیەكانە و لەوخولگەیەدا بێپەروا دەسوڕێنەوە , ئەمجۆرە كەمترین ئیستراتیجی جێگیرو زۆرترین پلانی كاتی و گۆڕاویان هەیە لەبری پەروەردەكردن پەنابۆ زویرو كەناركەوتوەكانی لایەنەكانیتر دەبەن و ڕۆحێكی نوێی ململانێ و گموح بەبەریاندا دەكەن هەروەها خاوەن جەماوەری سەربەخۆو بەردەوامنین بەڵكو كێشەكانی جەماوەرو پێداویستیەكانیان دەقۆزنەوەو چارۆكەی كەشتیەكانیان لەدەریای ناڕەزایەتیەكانی جەماوەر هەڵدەدەن و بەرەو دەسەڵات سەوڵ لێدەدەن ئەم ئاستە بەردەوام كادیر و جەماوەر لەئاستی یەكەم دەبەن و پۆست و ئیمتیازاتیش لە ئاستی یەكەم دەخۆن هەمووی لەسەرحیسابی سادەیی جەماوەر و متمانەكردن بە بانگەشە بریقەدارو سەرنجڕاكێشەكان .

ئەم جۆرە ناتەندروستەی ململانێی نێوان لایەنەكان بێمتمانەیی و بەدگومانی لە دڵی خاوەن بڕیاری هەرسێ ئاستەكەدا دروستكردووە و قەیرانەكانی قوڵتركردوەتەوە و جەماوەری مافخوراوی توڕەو بێزاركردوە, ئەگەر بەڕاستی هەمووان وەك بانگەشەی بۆدەكەن بەتەنگ سەروەری هەرێم و پاراستنی دەستكەوتەكانەوەن پێویستە كاربۆ گێَڕانەوەی متمانەی جەماوەر بكەن لەڕێی هاوسەنگیكردن لەنێوان خواست وداواكاری هاووڵاتیان و تواناو ئیمكانیاتی بەردەست لە دەسەڵات و دامودەزگاكاندا و شەفافی و ڕاشكاوی لەداهاتو خەرجیەكاندا ڕەچاوبكرێت لەڕێگەی بەرپاكردنی دادپەروەری و ئەكتیڤكردنی پەرلەمان و دەزگای چاودێری و بڕیاردانی یاساسەروەری و بەسیستەمكردنی حوكمڕانی و بەدەستوریكردنی بزاوت وچالاكیە جۆراوجۆرەكانی دەسەڵات و لایەن و ڕێكخراوەكان .


ئەگەر بتوانین بەمجۆرە نێوماڵمان یەكبخەین دەبێتە فاكتەری هێزو خاڵی وەرچەرخان لە لاوازیمان لەبەرامنبەر بەغداد و ووڵاتانی دراوسێ بۆ هێزو ئیرادەی خۆبنیاتنانەوە .