ڕێگاكانی تەزویر‌و ڕێگریەكانی

  هەینی, 11 ئایار 2018 14:18

 

          خوا لە خێری دەرنەكات‌و لەچاوی پیس بەدوربن، لەسەرجەم هەڵبژاردنەكانی ڕابردودا لایەنە رامیاریە(سیاسیە)كانی دەسەڵات هیچ كەمتەرخەمیان نەكرد لە تەزویركردن و بێ‌ ئامانجكردنی هەڵبژاردنەكان،تاوێك بەناوی كوردایەتی‌و دژایەتی كردنی عەرەبەوە، تا وێكی كە بەناوی سەرخستنی شۆڕش‌و پشتیوانی كردنی حیزبەوە، ساتێكی كە لەدژی ئۆپۆزسێۆن‌و بە پاساوی ئەوەی ئەزمونەكە ئەشێوێنن، خەباتی شاخیان نیە، تادوێنێ‌ لەكوێ‌ بون... سەرەنجام بەنارێ‌‌و بەنێرگز وڵاتیان پڕكرد لەبۆنی پیس، ئەوەیانكرد بە دیموكراتیەت‌و هەڵبژاردن كە ڕەشەبای سلێمانی بەدەواری شڕی ناكات.
لەوڕێگایانەی كە تەزویری تێدا دەكرا لە ڕابردودا: دەنگدانی دوبارە، دەنگدان لەباتی مردو، دوبارە دەنگدانی هێزەكانی ناوخۆو پێشمەرگە، هێنانی خەلكی نەخۆش‌و كەم ئەندام ‌و وەك دەنگدانی یارمەتیدەر، دەنگدان لەباتی ئەوانەی لە هەندەرانن، دواین هەڵبژاردن لە باتی هەندێ‌ لەوانەی درەنگ چون بۆدەنگدان دەنگیاندا (كە ئەمە ئاستێكی ترسناكە لە تەزویر)، ئەمە جگە لە بەڵێن یا بەخشینی دیاری، لەبەرامبەردا ترسان‌و هەرەشەو سزادانی‌و هەندێجار كوشتنیش.
بەڵام ئەم دەنگدانە جیاوازە لەوانەی پێشو، ئاڵۆزترە، كارتی ئەلكترونی دەنگدان پەیوەستە بەزانیاری ئامێری(pcos)وە. ئەمجارە هەربۆرە بەرپرسێك ناتوانێ‌ ڕاست بێتەوە‌و تەزویربكات، ڕێگاو شێوازەكانی كەمترو سەختر بون.
لە گەڵ ئەوەشدا شێوازی دەنگدان ئەم لاوازی و كەلەبەرو كەلێنانەی هەیە بۆ تەزویر:
1- زۆرێك لە كارتەكان وێنەی پێوە نیە.
2- وێنەی سەر كارتەكان زۆر ڕون نیە.
3- سیستەمەكە ئەلكترونیەو وەك ئەگەرێكی كەمیش بێت دەبێت هاككردن لەبەرچاو بگیرێ‌.
4- مانەوەی كارتە وەرنەگیراوەكان لای كۆمیسێۆن.
5- نەبونی ئیمزاو وێنەی دەنگدەر لە ئامێری (pcos) دا.


ڕێگاكانی ڕێگری لە تەزویر:
1- هەڵگرتنی كارتەماوەكانی لای كۆمیسێۆن(ئەوانەی كە خاوەنەكانیان وەریان نەگرتوەتەوە) لەدەستێكی ئەمینداو بەئاگاداری‌و چاودێری هەمولایەنەكان.
2- دابەشكردنی ناوی ئەوكەسانەی كە كارتەكانیان وەرنەگرتوەتەوە بەسەر لایەنە ڕامیاریەكان‌و ڕێكخراوەكانی كۆمەڵگای مەدەنیدا، بەجۆری ناوی سیانی، بنكە، ویستگەی تیابێ‌. بەمەش بەئاسانی و لەكاتێكی كەمدا دەزانرێ‌ دەنگ لەباتیان دراوە یان نا.
3- چاودێری كردنی جێبەجێكردنی بڕیاری ئەنجومەنی كۆمیسیاران (ژمارە21) لە28/4/2018. كە كەسی یارمەتی دەری دەنگدەری دیاری كردوە (باوك، دایك، كور، مێرد، ژن، برا، خوشك) وبە پێناسیش بی سەلمێنێ‌، واتە گەر دەنگدەر( كەمئەندام، بەساڵاچو، نەخوێنەوار، نا بینا) بو تەنها ئەو كەسانەی سەرەوە لەگەلی دەچنەكابینە، لە نەبونی ئەوانیش بەرپرسی ویسگە.
4- گرنگی دان بە هەڵواسینی ئەنجامەكان لە ویسگەكان بۆ چەند ڕۆژیك‌و دیاری كردنی لایەنی بەرپرس لەپاراستنی. بۆ ئەوەی لە كاتی پێویستدا بگە ڕێنەوە بۆی.
5- لەگەڵ كارتی دەنگداندا دەنگدەر پێناسێكی فەرمی هەڵگرێ‌(كارتی نیشتیمانی، پێناسی باری كەسێتی، پێناسی باری شارستانی، پاسپۆرت)و جگە لەمانە هیچی كە قبوڵ نەكرێ‌وەك مۆڵەتی شۆفێری‌و پێناسی سەندیكاو ڕێكخراوەكان... بەهۆی ئاسانی تەزویركردنیان.
ماوەتەوە بڵێین پڕۆسەكە ئەلكترۆنیەو بەكارتیشەهێندە پێشكەوتوەكە كەسیئاسایناتوانێ‌تەزویربكات،مەگەردەزگاو لایەنەكان بەبەرنامەو لەئاستێكی باڵادا دزو خاوەن ماڵیەكبگرن‌و هێندەش شارەزای دەوێ‌ تا ئاستی تەكنولۆجیای تەزویر كە ئاستێك یەكجار ترسناكە.

دارا رەشید

دارا ڕەشید محمد، لەدایكبوی ساڵی 1972. خێزاندار، بڕوانامە: دەرچوی پەیمانگای تەندروستی1995-سلیمانی، كۆلێژی یاسا2009 - موصل، ماستەر یاسای گشی2014 - لوبنان-بیروت، نوسینی (9) نامیلكەو كتێب لە بوارە جیاجیاكاندا.