ساڵی نوێی خوێندن و پرسیار لە پلانی ستراتیجی

  یەک شەممە, 07 تشرینی یەکەم 2018 05:13

كەرتی پەروەردە لە هەرێمی كوردستاندا، یەكێكە لەو كەرتانەی كە ساڵا لە دوای ساڵا قەیرانی زۆرتری بۆ دروست دەبێت و روو لە لاوازی دەكات و زانكۆكانی كە بەشێكن لە عێراق لە ریزبەندی كۆتاكانن لە ئاستی جیهاندا و ئەگەر بەپێی پێوەی رێكخراوە نێودەوڵەتیەكانی وەك یونسكۆش بیپێوین، خوێندن لە هەرێمی كوردستاندا زۆر كەم ئەو مەرجانەی تێدایە كە پێویستە لە خوێندنێكی سەركەوتوو گەشەكردوودا هەبێت.

هەرێمی كوردستان لە ئێستادا بەدەست جۆرەها قەیرانەوە دەناڵێنێت، بەتایبەتی لەڕووی سیاسی و ئابوریەوە ،هەموو هێزە سیاسیەكان و میدیا و رۆژنامەنوس و ئەكادیمیەكانیش جەخت لەسەر ئەم دوو لایەنە دەكەنەوەو پرۆژەی چاكسازی دەنووسن و رەخنە دەگرن و كردویانە بە بابەتی یەكەمی كێشەكان لەلای خەڵك، زۆربەیان ئەو بۆچوونەیان هەیە كە دەبێت چاكسازی لەو بوارانەدا دەست پێ‌ بكات، بەڵام ئەوەی جێگەی سەرنج و رەخنەیە ئەوەیە كە هیچ كەسێك لەو كەسایەتی و لایەنانە ئاوڕێك لە كەرتی پەروەردە و فێربوون و خوێندنی باڵا نادەنەوەو تەنانەت لیژنەی پەروەردەی پەرلەمانیش بە درێژایی 27 ساڵی رابردوو نەیتوانیوە بەشێوەیەكی پرۆفیشناڵا و زانستی رۆڵی خۆی ببینێت و هەتا ئێستاش توێژینەوەیەكیان بڵاونەكردۆتەوە لەسەر قەیرانەكان و چارەسەری گرفتەكانی ئەم كەرتە ،كە بە یەكێك لە كەرتە گرنگەكان دادەنرێت لەنێو كۆمەڵگە و حكومەتدا.
بێ ئاگا لەوەی كە چاكسازی بنەڕەتی دەبێت لەم كەرتەوە دەست پێ‌ بكات، سەد مەخابن كەرتی پەروەردە بەو گرنگی و رۆڵە ستراتیجیەی كە هەیەتی لەسەر ئاستی جیهان، لە كوردستاندا بەو گرنگیە باسی ناكرێت و حكومەت و وەزارەتەكانیشی وەك هەر كەرتێكی تری ئاسایی سەیری دەكەن و تەنها بە شێوەی رۆتینی دەیانەوێت لەكاردا بەردەوام بێت.
ئێستا لەسەر ئاستی جیهان و هەموو ئەزموونە هاوچەرخەكانی جیهان ئەوەیان سەلماندووە كە هەر دەوڵەت و گەلێك بیەوێت گەشە بكات و پێش بكەوێت دەبێت سەرەتا لە خوێندنەوە دەست پێ‌ بكات و هەموو وڵاتانی پێشكەوتووش لە دەوروبەر و لەسەر ئاستی گشتی جیهان تەنها لە ڕێگەی خوێندنەوە گەشەیان كردووە و بۆ ئەم مەبەستەش خاوەنی پلانی ستراتیجی كورتخایەت و درێژخایەن بوون و حكومەتیش لەڕووی پشتیوانی و بودجەوە وەك وەزارەتی یەكەم هاوكاری كردوون، ئەگەر بێینە دەرەوەی كوردستان و لەسەر ئاستێكی فراوانی جیهان سەیر بكەین، دەبینین ئەو وڵاتانەی كە جڵەوی گۆڕانكاریە گەورەكانیان بەدەستە و خاوەنی ئابوریەكی بەهێزی جیهانین ،ئەو وڵاتانەن كە لەڕووی شۆڕشی زانیاری و تەكنۆلۆژیاوە پێشكەوتوون و سەرچاوەی سەرەكی ئەمانەش خوێندن و زانكۆ و ئەكادیمیەكانن، لەبەرئەوە ئێستا ئەو ململانێ‌ گەورانەی كە لەسەر ئاستی جیهان هەیە لەسەر بواری خوێندنە . پاش تێپەڕبوونی 27 ساڵا بەسەر دامەزراندنی حكومەتی هەرێمی كوردستان لەسەر ئاستی هەردوو وەزارەتی پەروەردە و خوێندنی باڵا هەتا ئێستا نەمانبینی كە ئەم دوو وەزارەتی بە هاوكاری لەگەڵا یەكتردا پلانێكی ستراتیجی دابڕێژن لە پێناو بنیاتنانی نەوەیەكی نوێ‌ لە كوردستاندا كە لە ئایندەدا توانای هەست كردن بە بەرپرسیارێتی و بڕیاردانی هەبێت ،بۆ ئەوەی لە ئەم رێگەیەوە بتوانن ژینگەیەكی خوێندنی شیاو و هاوسەنگ بۆ هەموان وەك یەك دەستەبەر بكەن، هەروەها ئەو قوتابیانەی كە زانكۆ تەواو دەكەن خاوەنی زانیاری و مەعریفەی پسپۆڕی باشبن و بتوانن گەشە بە كەرتی پیشەیی بدەن و هەروەها لە رێگەی گرنگیدانی زیاتر بە توێژینەوەی زانستی و هاندانی زیاتر بۆ داهێنانكاری و گەشەپێدان، پەیوەندی نێوان بازاڕ و زانكۆ و ناوەندەكانی خوێندن زیاتر بكەن و ،گەشە بە توانا و لێهاتنەكان و پێشخستنی بواری ئابوریش بدەن.
دەبوایە لە رێگەی پلانی چەند ساڵیەوە ئەو دوو وەزارەتە بەرچاو رۆشنیان بخستایە بەردەم كۆمەڵگە، ئایە ئەم دوو وەزارەتە دەیانەوێت كۆمەڵگەی كوردی بەرەو چ ئاڕاستەیەكی بەرن، پلانیان چیە بۆ ئەوەی خوێندن بكەنە سەرچاوەی سەرەكی چاكسازی و گەشەپێدان و پێشكەوتن ،هەروەها هۆكارێك بێت بۆئەوەی ئەو كەسەی خوێندن تەواو دەكات دەرگایەكی تازەی ژیانی لێ‌ بكرێتەوەو خۆشەویستی زیاتر بۆ كوردستان دروست بێت و كار لە پێناو گەشەپێدانیدا بكات،نەك بێكار بیًت و نەزانێت داهاتوی چی دەبێت، دەبوو لە سەرەتای ساڵی خوێندنی تازەدا هەردوو وەزارەتەكە لە ڕێگەی وەزیرەكانەوە پلانێكی كورتخایەن بۆ ساڵێك و پلانێكی تری درێژخایەنیان هەبێت بۆ 10 ساڵی داهاتوو، چونكە قوتابیان هەر لە سەرەتاییەوە هەتا زانكۆ كە بەسەدان هەزار دەبن گەورەترین سەرمایەی ئەم كۆمەڵگایەن و هەر ئەوانیشن ئایندەی كوردستان دەكەوێتە ژێر دەستیان و بەڕێوەی دەبەن، كەواتە بەرنامە و پڕۆگرام و دیدەكان بۆ ئایندە چۆن بن ئەوان بەوجۆرە دەردەبن، دەبێت حكومەتی هەرێم ئەو راستیە بزانێت كە ئێستا لە كوردستاندا گەورەترین سەرمایە گەنجان و قوتابیانن، لەهەمانكاتدا ئەكادیمی و كەسانی پسپۆڕ و شارەزای زۆر لە كوردستان هەیە، ئەگەر پلانێكی ستراتیجی هەبێت لەلایەن وەزارەتە پەیوەندیدارەكانەوە دەتوانێت لە چەند ساڵی داهاتوودا كوردستان بكاتە ئەزموونێكی نموونەیی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، ئەمەش بەوە دەبێت خوێندن بەپێی پلانێكی روون و دیدگایەكی ئایندەسازی بێت، كە بزانێت بەرەوكوێ‌ دەچێت و ئامانجی چیە و خاوەنی چ فەلسەفەیەكە، بۆ ئەم مەبەستەش پێویستە ئەو پلانە هەموو دامەزراوەكانی حكومەت بەیەكەوە ببەستێتەوەو گرنگی بە كولتور بدات و پەیوەندی لەگەڵا كەرتی تایبەت هەبێت و پلانی دروستكردنی سەركردەی پەروەردەیی وسیاسی و ئابوری هەبێت كە ئەمەش هەمووی لە ڕێگەی خوێندن و پەروەردەوە دروست دەبێت.