ڕۆڵی (کـراس) لە چیرۆکی یوسـف دا


وشەی کراس (قمیص) لە بەسەرھاتی پەیامبەر یوسف (علیە السلام) دا، سێجار لە سێ جێگای گرنگدا دووبارە بۆتەوە، حەتم دەورو ڕۆڵێکی بەرچاوی گێڕاوە بەم شێوەیە :
یەکەم : بەکارھێنراوەو خراوەتەڕوو لە پرسی کوژرانی یوسفدا وەک بەڵگەی درۆو ساختە : ( وَجَآؤُوا عَلَى قَمِيصِهِ بِدَمٍ كَذِبٍ / يوسف: 18)، کاتێک براکان ئیرەیی دڵیانی پۆشی، لەوەودوا بڕیاری لەناوبردنی (یوسف)یان دا، خستیانە ناو بیری ئاوەوە ، شەو لە دەشت گەڕانەوە کراسەکەیان خوێناوی کرد ، بە باوکیان گوت : گورگ خواردی ، ھا ئەوەش بەڵگە ، بێگومان بەڵگەکەیان کە (کراسی خوێناوی) بوو، ساختە و درۆ بوو، چوون خوێنەکە خوێنی ڕاستەقینەی یوسف نەبوو، (بِدَمٍ كذِب).
دووەم : وەک بەڵگەی ڕاستی بەکار ھێنراوە بۆ پاکیەتی یوسف لەو درۆو بوختانەی ھاوسەری (عەزیزی مصر) دایە پاڵی، گوایە تەمای خراپی پێ بووە، ھاتووە بەقەستی دەستدرێژی کردنە سەری : (وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْ أَهْلِهَا إِن كَانَ قَمِيصُهُ قُدَّ مِن قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ الكَاذِبِينَ/ يوسف: 26)، بەڵام یەکێک لەخزمانی ئافرەتەکە زیرەکانە شایەتی دەداو دەڵێ : ئەگەر کراسەکەی یوسف لە پێشەوە دڕابوو ئەوە یوسف درۆدەکات، بەڵام گەر لەدواوە دڕابوو ئەوە ژنەکە درۆدەکات و یوسف یەکێکە لە ڕاستگۆیان.
سێیەم : جارێکی تر بەکارھێنراوە وەک بەڵگەی ڕاستی لەسەر زیندوویی یوسف، کە لە ژیاندایەو نەمردووە: (اذْهَبُواْ بِقَمِيصِي هَـذَا فَأَلْقُوهُ عَلَى وَجْهِ أَبِي يَأْتِ بَصِيرًا/ يوسف: 93). وەک مزگێنیەک بۆ باوکی و ھۆکارێک بۆ گێڕانەوەی بیانیی چاوەکانی بەویستی خوای (متعال).
بەڵگەی ڕاستی کراسی یوسف کە بۆنی ئەو دەدات و باوکی ھەستی پێ دەکات و دەیناسێتەوە ، وا ئەمڕۆ بەشێکە لە زانستی دۆزینەوەی کەسەکان لەڕێی سەگی ڕاھێنراو بەدەستی پۆلیسیەوە. ھەرکەسەو خاوەنی بۆنی تایبەت بە خۆیەتی و عيلم و زانست سەلماندوویەتی.
کەوایە سێ جار کراس وەک سێ بەڵگە بەکار ھێنراوە ، دوانی ڕاست و یەک ساختە. جاری یەکەم بووە سەرەتای خەم و پەژارە بۆ پێغەمبەر یەعقوب (علیە السلام)، وە دواجاریش بوویە ھۆی تارنانی خەم و خەفەتی .
ھەروەک ھەر سێجارەکە ئاماژەیە بۆ سێ قۆناغی گرنگ لە ژیانی پێغەمبەر یوسف (علیە السلام)دا، بەم شێوەیە :
یەکەم : کرایە کۆیلەو بەندەو دەستی بەسەردا گیرا، وە ئەمە بوويە سەرەتای دابڕان و دوورکەتنەوە لە کەس و کارو دەست پێکردنى سەردەمى توولانى ئاوارەیی و غەریبی .
دووەم : خرایە زیندانەوە و کەوتە نێو ئازاری بەندکراوی ، لەپاڵ ئاوارەیی و غەربیدا.
سێیەم : ئازادبوون لەزیندان و وەرگرتنی پلەی باڵای خەزنەداری وڵاتی مسرو کۆبوونەوەو شادبووەنەوە بە کەسوکاری.
لەچیرۆکی یوسفدا ھەروا سێ جار ناوی (کراس)ھاتووە ، ھەرواش وشەی خەو (رؤیا)، سێجار ھاتووە، بەم شێوەیە :
یەکەم : خەوی یوسف : (إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي سَاجِدِينَ/ يوسف:4).
دووەم : خەوی دوو زیندانیەکە : ( وَدَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيَانِ قَالَ أَحَدُهُمَا إِنِّي أَرَانِي أَعْصِرُ خَمْرًا وَقَالَ الْآخَرُ إِنِّي أَرَانِي أَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِي خُبْزًا تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ نَبِّئْنَا بِتَأْوِيلِهِ/ يوسف: 36).
سێیەم: خەوی پادشا : ( وَقَالَ الْمَلِكُ إِنِّي أَرَىٰ سَبْعَ بَقَرَاتٍ سِمَانٍ يَأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَسَبْعَ سُنبُلَاتٍ خُضْرٍ وَأُخَرَ يَابِسَاتٍ/ يوسف: 43).
ھەروەھا سێجار گەشت و کۆچ کراوە بۆلای یوسف، بەم شێوەیە:
یەکەم : ھاتنی براکان بەبێ برا دایکیەکەی: (وَجَاء إِخْوَةُ يُوسُفَ فَدَخَلُواْ عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهُ مُنكِرُون/ يوسف: 58).
دووەم : ھێنانی برا دایکیەکەی: ( وَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَى يُوسُفَ آوَى إِلَيْهِ أَخَاهُ / يوسف: 69).
سێیەم : ھاتنی تەواوی کەسوکاری بۆ وڵاتی مسر: (وَأْتُونِي بِأَهْلِكُمْ أَجْمَعِينَ/ يوسف: 93).