ئایا یەك هۆرمۆنی دڵخۆشی هەیە ؟
كوردی عربي English

هه‌واڵ وه‌رزش وتــار دیدار و چاوپێكه‌وتن فۆتۆگه‌له‌ری ڤیدیۆگه‌له‌ری ده‌رباره‌ی ئێمه‌
x

ئایا یەك هۆرمۆنی دڵخۆشی هەیە ؟

 

 

دڵخۆشی لە ڕووی زانستییەوە هۆكارەكەی دەگەڕێتەوە بۆ كۆمەڵێك كارلێكی ماددەی كیمیاوی هەمەجۆر لەناو جەستە بەهۆی هۆكاری هۆرمۆنەكانەوە، كۆمەڵێك هۆرمۆن دەبێتە هۆی زیادكردنی دڵخۆشی و كۆمەڵێكی تر دەبنە هۆی زیادكردنی دڵتەنگی و خەمۆكی و دڵەڕواكی.

زۆرجار كاتێ باسی هۆرمۆنی دڵخۆشی دەكرێت تەنها وەك یەك هۆرمۆن ناوی دەبرێت و گوایە سێڕۆتۆنینە، بەڵام لە ڕاستیدا چەند هۆرمۆنێك هەیە كە لێپرسراون لە هەستكردن بە دڵخۆشی كە گرنگترینیان ئەمانەن :

1. سیڕۆتۆنین : ئەم هۆرمۆنە وەك دەرمانی دژە خەمۆكی بەكاردێت و دەتوانرێت لە ڕێگەی وەرزش و خواردنی شیرینی و كاربۆهیدراتی هاوسەنگ و چوونە بەر هەتاو زیاد بكرێت. 

2. دۆپامین : بە هۆرمۆنی سەركەوتن و هاندان ناسراوە، لەكاتی ئەنجامدانی كارێك بەسەركەوتوویی وەك هێنانی نمرەی بەرز لە خوێندندا زیاد دەكات، هەروەها لە كاتی ستایشكردن و هاندان لەلایەن كەسانی ترەوە. 

3. ئیندۆرڤین : وەك مۆرڤینی ناو جەستە وایەو ئازار ناهێڵێت، دەتوانرێت لە ڕێگەی پێكەنین و وەرزش و ڕێگە نەگرتن لە فرمێسك ڕشتن لە كاتی گریان زیاتر بكرێت.

4. ئۆكسیتۆسین : بە هۆرمۆنی خۆشەویستی یان باوەش پێكردنی كەسانی خۆشەویست و نزیك وەك دایك و باوك و خوشك و براو هاوڕێی دڵسۆز ناسراوە، دەتوانرێت لە ڕێگەی باوەش گرتنی كەسانی خۆشەویست و نزیك و یارمەتی دانی كەسانی ترو پشتگیری كردنیان لە كاتی لێقەوماندا زیاتر بكرێت، جێگەی داخە تەكنەلۆژیای پەیوەندیكردن سەردەم و تۆڕە كۆمەڵایەتیەكان بوونەتە هۆی بێ بەشكردنمان لەم هۆرمۆنە. 

5. هەندێ هۆرمۆنی تر كاریگەریان هەیە بە ڕێژەیەكی كەمتر وەك میلاتۆنین، نەنئیپیڤرین، ئەستیال كۆڵین. 

گرنگترین ڕێنمیایەكان بۆ زیادكردنی هۆرمۆنی دڵخۆشی :

1. ئەنجامدانی وەرزش بە شێوەیەكی بەردەوام ڕۆژانەو زیادكردنی جووڵە.

2. چوونە بەر هەتاو ڕۆژانە. 

3. دوور كەوتنەوە لە شەونخوونی و كەم خەوی و درەنگ هەستان لە خەو. 

4. كەمكردنەوە یان دوور كەوتنەوە لەو جۆرە بەربوومە ئاژەڵیانەی كە هۆرمۆنەی كۆرتیزۆنیان تێدا بەكاردێت لە كاتی بەرهەم هێنان وەك گۆشت و مریشك. 

5. چوونە دەرەوە لەگەڵ هاوڕێ یان ئەندامانی خێزانەكەت بۆ بەسەر بردنی كاتێكی خۆش و پیاسە كردن. 

6. پێكەنین لە ڕێگەی بینینی فیلمی یان بەرهەمێكی هونەری كۆمێدی. 

7. كەمكردنەوەی قەلەقی و دڵەڕاوكێ و سترێس ئەگەر بكرێت بە دانانی پلان و دوانەخستنی ئیشی ئەمڕۆ بۆ سبەی. 

8. خواردنەوەی بڕی پێویست لە ئاو لە نێوان ژەمەكان. 

9. خواردنی هەندێك خۆراك وەك مۆز، هەنجیر، شیكۆلاتەی ڕەش، ئەنەناس، زەنجەبیل، هەنگوین، سپێناخ، سیر، گوێزو بادام و فستق، ماسی توونە، تەماتەی كوردی.

(د. كامەران رەسوڵ ژاژڵەیی – پسپۆڕی زانستی خۆراك)

هه‌واڵی گرنگ