شارستانیەتی ئیسلامی ... ئەمڕۆ یادی لەدایك بوونی فەراهیدیە
كوردی عربي كرمانجى English

هه‌واڵ وه‌رزش وتــار دیدار و چاوپێكه‌وتن فۆتۆگه‌له‌ری ڤیدیۆگه‌له‌ری ده‌رباره‌ی ئێمه‌
x

شارستانیەتی ئیسلامی ... ئەمڕۆ یادی لەدایك بوونی فەراهیدیە

 

 

لەرۆژێكی وەكو ئەمڕۆو لە ساڵی (718) ی میلادی، بەرامبەر بە (100) ی كۆچی، گەورە زانای جیهانی ئیسلامی (خەلیلی كوڕی ئەحمەدی فەراهیدی) لەدایك بوو.

ناوی تەواوی (ئەبو عەبدولرەحمانی كوڕی خەلیلی كوڕی ئەحمەدی كوڕی عەمری كوڕی تەمیمی فەراهیدی) یە، لەساڵی (718) ی میلادی بەرامبەر بە (100) ی كۆچی لە شاری عومان و لەسەردەمی حوكمڕانی خەلیفەی موسڵمانان (عومەری كوڕی عەبدولعەزیز) لەدایك بووە، دواتر لە شاری بەسرا نیشتەجێ‌ بووە.

فەراهیدی بەوە ناسراوە كە یەكەم كەس بووە (زانستی عەرووزی) داهێناوە كە لە ڕێگەیەوە شیعرەكان دەناسرێنەوە، بەڵام ئەو پیاوە زۆر لێهاتووتر بووە، بەڵكو (زانستی عەرووز) دڵۆپێكە لە دەریای زانستی، چونكە ئەو یەكێكە لەهەرە لێهاتووترین كەسەكان لە زمانی عەرەبی، جگە لەوەش مامۆستای (سیبەوەیهی و ئەسمەعی و كیسائی) یە، لەسەرووی ئەوانەوەش خاوەنی فەرهەنگی عەینە، كە یەكەمین فەرهەنگی عەرەبییە لە مێژوودا.

(خەلیلی كوڕی ئەحمەدی فەراهیدی) لە ساڵی (788) ی میلادی بەرامبەر بە (170) ی كۆچی و لەسەردەمی حوكمڕانی (هارونە رەشید) لەتەمەنی (70) ساڵیدا كۆچی دوایی كردو هەر لەشاری بەسرا ئەسپەردەی خاك كرا.

ئەوانەی ستایشیان كردووە بەدرێژایی سەردەمەكانی رابردوو بریتی بوون لە (سەفدی و زەهەبی و یاقوتی حەمەوی و ئیبن خەلەكان و ئیبن كەسیرو سیوتی و ئیبن حەجەر) و چەندین گەورە زانای تر.

هەروەها زانایان لەبارەیەوە دەڵێن، فەراهیدی لەبوارەكانی (فەلەكناسی و بیركاری و شەریعەتی ئیسلامی و مۆسیقاو فەرموودەكانی پێغەمبەرو تەفسیری قورئانی پیرۆز) شارەزایی هەبووە.

 

هه‌واڵی گرنگ